Theo giới chuyên môn, việc đầu tư chứng khoán được dự báo sẽ thận trọng hơn. Dòng tiền vào thị trường không chỉ cạnh tranh với các kênh khác như vàng hay tiền gửi tiết kiệm, mà còn chờ đợi VN-Index xác lập xu hướng rõ ràng hơn.

Các nhóm ngành truyền thống không còn đủ sức dẫn dắt

Quan sát diễn biến hiện nay của thị trường chứng khoán (TTCK) có thể thấy, ngành bất động sản vẫn đang trong quá trình tái cấu trúc sau giai đoạn khó khăn liên quan đến thanh khoản và pháp lý. Dù một số tín hiệu phục hồi đã xuất hiện, nhưng nhìn chung ngành này khó có thể trở lại vai trò dẫn dắt mạnh mẽ như trước trong ngắn hạn.

Trong khi đó, nhóm ngân hàng – vốn được xem là “xương sống” của thị trường, vẫn duy trì sự ổn định về lợi nhuận nhưng tốc độ tăng trưởng đã có dấu hiệu chậm lại. Biên lãi ròng (NIM) chịu áp lực từ môi trường lãi suất, trong khi yêu cầu kiểm soát rủi ro tín dụng ngày càng chặt chẽ. Điều này khiến nhóm ngân hàng dù giữ vai trò trụ cột về vốn hóa nhưng khó tạo ra những nhịp tăng bùng nổ kéo dài.

Tương tự, nhóm chứng khoán – ngành thường hưởng lợi khi thanh khoản thị trường tăng, hiện cũng phụ thuộc nhiều vào diễn biến chung của thị trường hơn là tự tạo ra động lực riêng. Nếu dòng tiền không thực sự mạnh, khả năng dẫn dắt của nhóm này sẽ bị hạn chế.

Một yếu tố đáng chú ý khác là sự phân hóa ngày càng rõ rệt giữa các cổ phiếu. Thay vì tăng đồng loạt như các giai đoạn “hưng phấn” trước đây, dòng tiền hiện có xu hướng chọn lọc hơn, tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt hoặc câu chuyện tăng trưởng riêng. Điều này khiến TTCK thiếu đi một nhóm ngành đủ sức tạo ra hiệu ứng lan tỏa rộng.

Thực tế trong nhiều năm qua, TTCK Việt Nam đã trải qua một số chu kỳ tăng trưởng mạnh mẽ, mỗi chu kỳ đều gắn liền với sự bùng nổ của một hoặc vài nhóm ngành chủ đạo.

Giai đoạn 2016–2018 chứng kiến sự dẫn dắt của nhóm ngân hàng và bất động sản khi nền kinh tế tăng trưởng nhanh, tín dụng mở rộng và thị trường nhà đất sôi động. Sau đó, giai đoạn 2020–2021, trong bối cảnh dòng tiền dồi dào và lãi suất thấp, nhiều cổ phiếu bất động sản, xây dựng và chứng khoán trở thành tâm điểm của thị trường.

Gần nhất, sau "cú sốc thuế quan" của Mỹ hồi tháng 4/2025, một số cổ phiếu của doanh nghiệp lớn đã đóng vai trò dẫn dắt thị trường. Sau đó, từ tháng 6 đến tháng 9/2025, nhóm cổ phiếu Vingroup và ngân hàng tiếp tục tạo lực đẩy, giúp VN-Index chinh phục những vùng giá cao hơn. Tuy nhiên đến nay, những “đầu tàu” này đã bắt đầu “hụt hơi”.

Hai lực cản chính với đà tăng của thị trường chứng khoán

Chứng khoán: Tâm lý nhà đầu tư chưa sẵn sàng cho một chu kỳ tăng mới?

Tất cả những yếu tố trên cho thấy cấu trúc động lực của thị trường đang ở trạng thái chuyển tiếp. Khi các nhóm ngành truyền thống không còn tạo ra sức bật mạnh mẽ, nhu cầu xuất hiện một nhóm ngành dẫn dắt mới trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

“TTCK hiện cần một nhóm ngành dẫn dắt mới để tạo động lực tăng trưởng”, ông Võ Diệp Thành Thoại, Trưởng Phòng Khách hàng cao cấp, Chứng khoán DNSE nhận định.

Tìm kiếm “đầu tàu” mới cho chu kỳ tăng trưởng

Giới chuyên môn cho rằng điều quan trọng là sự xuất hiện của nhóm ngành dẫn dắt không chỉ phụ thuộc vào tiềm năng kinh tế mà còn cần sự hội tụ của nhiều yếu tố khác như quy mô vốn hóa, tính minh bạch, khả năng thu hút dòng tiền và câu chuyện tăng trưởng dài hạn. Khi một nhóm ngành đáp ứng được những điều kiện này sẽ không chỉ kéo theo sự tăng trưởng của chính các cổ phiếu trong ngành mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa cho toàn thị trường.

Trong năm nay, cổ phiếu một số nhóm ngành vẫn có triển vọng tăng trưởng như bán lẻ, tiêu dùng, vật liệu xây dựng, phân bón, hóa chất và ngân hàng.

Bên cạnh đó, ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Chứng khoán Mirae Asset (MAS) nhận định làn sóng thoái vốn nhà nước có thể tạo thêm động lực cho thị trường.

Nhìn lại giai đoạn cuối năm 2025, sức nóng của hoạt động thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp cho thấy sự trở lại rõ nét.

Điển hình như phiên bán đấu giá gần 6,4 triệu cổ phiếu Giầy Thượng Đình (GTD) thuộc sở hữu UBND TP Hà Nội, phiên đấu giá hơn 24,9 triệu cổ phần Petrosetco (PET) do PetroVietnam thu hút 6 nhà đầu tư cá nhân mua trọn lô. Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cũng ghi dấu ấn với thương vụ bán toàn bộ cổ phần tại Viettronics cho Geleximco trị giá hơn 2.562 tỷ đồng và bán trọn lô cổ phần tại Viwaseen với giá hơn 1.231 tỷ đồng dù vẫn có nhiều phiên đấu giá không thành.

Sang đầu năm 2026, một số phiên đấu giá thực tế lại rơi vào tình trạng trầm lắng. SCIC đã không tổ chức thành công đợt đấu giá cổ phần tại CTCP Nông sản Thực phẩm Xuất khẩu Cần Thơ. Phiên bán đấu giá cổ phần của SCIC tại CTCP Trà Bắc vào giữa tháng 1/2026 cũng phải dừng tổ chức.

Tuy nhiên, nhìn chung năm 2026, bức tranh thoái vốn nhà nước được kỳ vọng có thêm động lực nhờ những cơ chế chính sách rõ ràng hơn. Nghị quyết 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước chỉ rõ sẽ có chính sách khuyến khích phát triển doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn thông qua tăng vốn điều lệ, bao gồm cho phép sử dụng toàn bộ nguồn thu từ cổ phần hoá, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp hay tăng tỷ lệ lợi nhuận sau thuế để lại doanh nghiệp...

"Khi việc triển khai Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được đẩy mạnh, quá trình thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước có thể tạo ra những cơ hội đầu tư mới, tương tự giai đoạn 2016-2017 khi nhiều doanh nghiệp lớn lên sàn. Khi các chính sách hỗ trợ được ban hành, hàng hóa trên TTCK có thể trở nên đa dạng và chất lượng hơn. Đồng thời, nếu TTCK Việt Nam được nâng hạng, dòng vốn ngoại cũng có thể chảy mạnh hơn vào các cổ phiếu của doanh nghiệp có vốn nhà nước mới niêm yết", ông Trí nhấn mạnh.

Hải Giang