VN-Index nhanh chóng quay lại với sắc đỏ ngay từ đầu phiên 12/3. Lực bán từ nhà đầu tư gia tăng trên diện rộng khiến hầu hết các nhóm ngành quay đầu điều chỉnh. Kết phiên, chỉ số chính lùi về sát mốc 1.700 điểm.

Nhịp hồi phục chưa hoàn hảo

Trước đó, thị trường vừa ghi nhận 2 phiên hồi phục tích cực sau chuỗi lao dốc. Cả 2 phiên, VN-Index đều tăng điểm ở mức trên 1% mỗi phiên, nhiều mã cổ phiếu tăng trần tím lịm.

Đặc biệt, phiên giao dịch ngày 11/3, VN-Index đã vượt qua được vùng kháng cự quanh ngưỡng 1.700 điểm mà phiên trước đó chưa thể chinh phục được, và tăng đến hơn 51 điểm – tương ứng trên 3%. Đáng chú ý, trong số 291 mã cổ phiếu tăng giá (áp đảo số lượng mã cổ phiếu giảm giá) có tới 30 mã tăng trần, trong đó có 3 mã thuộc nhóm vốn hóa lớn VN30.

Nhìn chung, ở phiên tăng ngày 11/3, động lực tăng ít gặp rào cản hơn, và cũng không có sự ngập ngừng của một phiên “tăng trong nghi ngờ” như ngày 10/3. Nhờ đó, số mã tăng trần nhiều lên, tạo sức bật mạnh mẽ cho chỉ số chính bứt phá.

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng, thanh khoản chính là yếu tố khiến phiên tăng này chưa trọn vẹn, cho thấy dòng tiền vẫn khá thận trọng.

Tổng giá trị giao dịch trên sàn HoSE trong phiên chỉ đạt hơn 29.500 tỷ đồng, giảm so với phiên trước đó hơn 29%, phản ánh lực mua vào trở nên ngại ngần hơn khi mặt bằng giá cổ phiếu tăng cao trong phiên.

Do đó, dù mức tăng được đánh giá là khá tích cực, song chỉ số vẫn chưa thể lấy lại toàn bộ số điểm đã đánh mất trong phiên giảm sâu.

Thực tế, trong bối cảnh hiện nay, không ít nhà đầu tư lo ngại nhịp tăng vừa qua có thể chỉ là một “bẫy tăng giá” (bull trap) thay vì tín hiệu xác nhận xu hướng hồi phục bền vững của thị trường.

Sau 2 phiên hồi phục, tâm lý thị trường đã nhẹ nhõm và giải tỏa được phần lớn sự bi quan, nhưng vẫn còn đề phòng về sự biến động khó lường trên thị trường khi cuộc chiến Trung Đông vẫn đang diễn ra, dòng dầu đi qua eo biển Hormuz vẫn nằm trong tầm khống chế của lửa đạn.

Chia sẻ với VnBusiness, chị Lan Phương, nhà đầu tư ở Hà Nội cho biết, kinh nghiệm cho thấy, sau một đợt giảm sâu sẽ có vài ba phiên phục hồi mạnh, nhưng sau đó nữa thường xảy ra một số phiên giảm điểm do lực xả hàng chốt lời ngắn hạn từ những nhà đầu tư bắt đáy thành công trước đó với lượng hàng nắm giữ khá lớn. Vì vậy, việc mua đuổi thời điểm này rất dễ gặp rủi ro.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, dù chỉ số tăng khá trong 2 phiên gần đây nhưng điểm trừ đáng chú ý là thanh khoản lại sụt giảm. Thị trường đi lên nhưng thanh khoản không cải thiện, thậm chí giảm dần khi giá tăng cho thấy lực cầu mua đuổi vẫn yếu và tâm lý nhà đầu tư chưa sẵn sàng cho một chu kỳ tăng mới. Vì vậy, các phiên tăng vừa qua chưa thể được xem là tín hiệu xác nhận xu hướng, mà chủ yếu vẫn mang tính chất của một nhịp hồi kỹ thuật.

“Trong những nhịp hồi như vậy, thị trường thường xuất hiện các đợt rung lắc khi nhà đầu tư tranh thủ bán ra để hạ margin và giảm đòn bẩy. Khi áp lực bán vẫn hiện hữu nhưng thanh khoản lại ở mức thấp, điều đó cho thấy bên mua chưa sẵn sàng trả giá cao hơn, qua đó làm gia tăng rủi ro nhà đầu tư rơi vào bẫy tăng giá (bull trap)”, ông Nguyễn Thế Minh nhận định.

Hai kịch bản cho thị trường

Thống kê lịch sử cho thấy các cú sốc địa chính trị thường cần trung bình khoảng 22 phiên để thị trường xác lập đáy, trong khi giai đoạn hiện nay mới đi được khoảng một nửa thời gian này.

Nếu xuất hiện nhịp giảm trở lại, vùng đáng chú ý để kiểm định là quanh 1.600 điểm. Trong trường hợp chỉ số quay về khu vực này, định giá P/E của thị trường có thể giảm về khoảng 12 lần – mức khá hấp dẫn và có thể giúp xác suất hình thành vùng đáy tăng lên.

Bên cạnh đó, nếu quan sát theo các dải biến động định giá trong lịch sử, P/E hiện tại cũng đang tiệm cận vùng biên dưới, cho thấy mức chiết khấu của thị trường đã ở mức tương đối cao. Vì vậy, vùng cân bằng của VN-Index trong kịch bản retest có thể nằm quanh mốc 1.600 điểm.

Theo giới chuyên môn, diễn biến thị trường thời gian tới sẽ phụ thuộc nhiều vào yếu tố căng thẳng địa chính trị và biến động giá dầu.

Trong báo cáo chiến lược mới nhất, Chứng khoán An Bình (ABS Research) cho rằng triển vọng giá dầu trong thời gian tới sẽ phụ thuộc rất lớn vào việc tái lập an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz, và tăng cường các nguồn cung dầu mỏ ngoài khu vực Trung Đông (không đi qua eo biển Hormuz).

Theo ABS Research, việc khôi phục an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz có thể đến từ giải pháp quân sự, hỗ trợ bảo hiểm hàng hải hoặc đàm phán, nhưng kịch bản nào cũng không dễ thực hiện trong ngắn hạn. Ngay cả khi tình hình hạ nhiệt, thị trường dầu mỏ vẫn cần thêm thời gian để hoạt động vận tải và bảo hiểm trở lại bình thường.

Với việc tăng cường nguồn cung dầu mỏ, thị trường kỳ vọng nguồn cung ngoài Trung Đông như Venezuela, Nga và một số nước OPEC có thể bù đắp phần nào thiếu hụt. Đáng chú ý, phương án được chờ đợi nhất là G7 xả kho dự trữ chiến lược để hạ nhiệt giá dầu, dù tác động chủ yếu mang tính ngắn hạn nếu rủi ro nguồn cung chưa được xử lý tận gốc.

Từ kịch bản giá dầu, ABS Research cũng đưa ra 2 kịch bản cho thị trường chứng khoán Việt Nam trong tháng 3/2026.

Kịch bản 1: Thị trường xuất hiện các bước sóng đẩy đi xuống khi xu hướng dài hạn cạn biên độ tăng. Nếu thị trường đóng cửa tuần không giữ được 1.740 điểm, rất có thể sẽ tạo cấu trúc xuống và di chuyển về vùng 1.586-1.606 điểm trong thế mất cân bằng cung - cầu khi lực bán giải chấp các khoản vay ký quỹ được kích hoạt. Khi đó dễ có các phiên bull trap dẫn dụ mua đón đầu nhịp hồi ngắn.

Đối với kịch bản này, ABS khuyến nghị nhà đầu tư cần chú ý mốc hỗ trợ đề xuất, kết hợp với các diễn biến chiến sự và giá dầu. “Đây là kịch bản xác suất cao, chúng tôi tin rằng vùng 1.586-1.606 điểm sẽ được giữ vững nhờ xung đột tại Trung Đông sẽ không kéo dài và các nguồn cung dầu thay thế sẽ sớm được đưa ra thị trường làm hạ nhiệt giá dầu", báo cáo nêu rõ.

Kịch bản 2: VN-Index đóng cửa phá thủng qua hỗ trợ tại vùng 1.586-1.606 điểm khi chiến sự tại Trung Đông kéo dài, giá dầu duy trì ở mức cao trong thời gian dài ảnh hưởng tiêu cực đến lạm phát và triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Nhóm phân tích cho biết tính chất điều chỉnh của VN-Index có thể được so sánh với các lần giảm sốc trong lịch sử. Khi đó, hỗ trợ 3 (1.486 – 1.540 điểm) là mốc căn cứ đợt giảm điều chỉnh hiện tại còn đủ lành mạnh cho giai đoạn sau tháng 4 tháng 5 hay không.

Theo ABS Research, yếu tố cần quan sát thể hiện thông qua khối lượng giao dịch cạn dần và đi vào tích lũy, lớp cổ phiếu dẫn dắt còn giữ xu hướng tăng, cổ phiếu bluechips giữ được nền giá hỗ trợ.

Hải Giang