Cục Hải quan cho biết các quy định pháp luật về hải quan hiện hành đã thiết lập cơ chế ưu tiên làm thủ tục đối với các mặt hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu. Cơ quan này đã chỉ đạo hệ thống chi cục hải quan khu vực triển khai đồng loạt các phương án hỗ trợ cho doanh nghiệp.

Cụ thể, các đơn vị hải quan tại cửa khẩu phải tạo điều kiện cao nhất để hàng nông sản được thông quan nhanh gọn ngay trong ngày, sẵn sàng phục vụ ngoài giờ hành chính. Nhân lực được bố trí túc trực liên tục để giám sát, giải quyết hồ sơ vào cả ngày nghỉ cuối tuần lẫn các dịp lễ. Mọi vướng mắc phát sinh trong khâu thông quan đều phải được xử lý ngay tại chỗ, trường hợp vượt thẩm quyền phải nhanh chóng báo cáo về Cục Hải quan để nhận hướng dẫn giải quyết.

Bên cạnh đó, để bảo đảm chất lượng mặt hàng nông sản tươi vốn rất nhạy cảm với thời gian, ngành Hải quan yêu cầu các chi cục chủ động phối hợp cùng doanh nghiệp kho bãi tại khu vực cửa khẩu bố trí mặt bằng thích hợp, phục vụ việc phân loại và bảo quản trong thời gian chờ xuất khẩu. Các đơn vị phải bám sát diễn biến thực tế tại địa bàn, phát đi thông tin khuyến cáo kịp thời cho thương nhân, đồng thời phối hợp lực lượng chức năng địa phương phân luồng phương tiện thông suốt, tuyệt đối không để xảy ra ùn tắc làm gián đoạn tiến độ thông quan.

Đối với hoạt động giao thương qua biên giới, cơ quan Hải quan duy trì trao đổi thường xuyên với Hải quan cửa khẩu phía Trung Quốc để xử lý nhanh các vướng mắc chung, đồng thời cập nhật ngay những thay đổi về chính sách kiểm tra của nước bạn cho doanh nghiệp trong nước chủ động thích ứng.

Đáng chú ý, nếu lô hàng đã xuất khẩu nhưng không đủ điều kiện nhập cảnh vào Trung Quốc và doanh nghiệp có nguyện vọng đưa hàng về, cơ quan Hải quan sẽ ưu tiên giải quyết thủ tục tái nhập nhanh nhất. Cục Hải quan quán triệt nghiêm cấm mọi hành vi gây phiền hà, nhũng nhiễu hoặc kéo dài thời gian làm thủ tục khiến doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí và thiệt hại.

Công tác phối hợp tầm vĩ mô giữa Cục Hải quan Việt Nam và Tổng cục Hải quan Trung Quốc vừa được đẩy mạnh thông qua cuộc hội đàm song phương về hiện đại hóa quản lý, kiểm soát rủi ro và tạo thuận lợi thương mại xuyên biên giới.

Xuất khẩu nông sản hướng tới mốc 74,212 tỷ USD, áp lực dồn vào quý IV

Theo đó, hai bên đang phối hợp thử nghiệm mô hình phương tiện vận chuyển hàng hóa tự hành tại hai tuyến đường chuyên dụng thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan do Lạng Sơn triển khai, đòi hỏi sự kết nối đồng bộ về hạ tầng, quy trình quản lý, tiêu chuẩn kỹ thuật số và kiểm tra giám sát nhằm giảm chi phí logistics cùng thời gian chờ đợi.

Cùng với đó, kế hoạch hành động trao đổi từ tháng 10/2024 về công nhận lẫn nhau giữa Chương trình doanh nghiệp ưu tiên của Việt Nam và Chương trình quản lý tín nhiệm doanh nghiệp của Trung Quốc tiếp tục được thúc đẩy, giúp các doanh nghiệp tuân thủ tốt được hưởng mức độ kiểm tra rủi ro thấp ở cả hai đầu biên giới.

Ngoài ra, Chiến dịch Con rồng Mê Kông do hải quan hai nước đồng sáng kiến vẫn được duy trì hiệu quả nhằm ngăn chặn buôn lậu ma túy và động, thực vật hoang dã thuộc danh mục CITES, bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch.

Có thể thấy, việc tối ưu hóa thủ tục hải quan đang là yêu cầu cấp thiết khi hoạt động xuất khẩu liên tục ghi nhận những con số kỷ lục.

Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, riêng tháng 10 năm 2026, xuất khẩu nông lâm thủy sản ước đạt 6,93 tỉ USD, tăng 7,9% so với tháng trước và tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 10 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị ước đạt trên 63 tỉ USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm ngoái.

Trung Quốc giữ vững vị thế thị trường xuất khẩu lớn nhất của nông sản Việt Nam khi chiếm 25% tổng giá trị và tăng trưởng 19% so với cùng kỳ năm trước, vượt trên thị trường Hoa Kỳ với mức chiếm gần 20% và tăng 1%, thị trường Nhật Bản chiếm 7,3% và tăng 4,8%.

Rau quả trở thành điểm sáng nổi bật nhất với giá trị xuất khẩu đạt 8,32 tỉ USD, tăng 17,8% so với cùng kỳ năm trước, trong đó thị trường Trung Quốc tiêu thụ tới 64,8%. Bên cạnh đó, xuất khẩu thủy sản cũng đạt 10,44 tỉ USD, tăng 11,7% so với cùng kỳ năm 2025, còn mặt hàng gỗ và sản phẩm gỗ mang về trên 15 tỉ USD, tăng 6,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Thanh Hoa