Bước sang đầu tháng 11, các con phố thời trang sầm uất bậc nhất Hà Nội như Chùa Bộc, Cầu Giấy, Phạm Ngọc Thạch hay Bà Triệu đã đồng loạt phủ kín kệ hàng bằng các bộ sưu tập thu đông. Tuy nhiên, không khí buôn bán lại trái ngược hoàn toàn với sự chuẩn bị rầm rộ của các chủ kinh doanh.

Khi thời tiết và sức mua cùng "ngoảnh mặt"

Khảo sát thực tế tại các tuyến phố bán lẻ trọng điểm cho thấy lượng khách ra vào xem và mua sắm giảm mạnh từ 40% đến 60% so với cùng kỳ năm trước. Thời tiết tại khu vực Bắc Bộ diễn biến phức tạp khiến tâm lý người tiêu dùng chưa vội xuống tiền cho các dòng sản phẩm chi phí cao như áo len dày, áo dạ, áo phao hay áo gió hai lớp.

Chị Nguyễn Thu Hương, chủ chuỗi thời trang công sở gồm 3 cơ sở tại Cầu Giấy và Đống Đa, chia sẻ: Mọi năm từ giữa tháng 10, 3 cơ sở đã quay vòng vốn rất nhanh với các mặt hàng thu đông. Năm nay, lượng tồn kho quần áo mùa hè chưa xả hết thì hàng thu đông đã về ngập kho. Chi phí mặt bằng mỗi cửa hàng trung bình 35 - 50 triệu đồng/tháng, chưa kể lương nhân viên, nhưng doanh thu từ đầu tháng 10 đến nay giảm hơn 50% so với cùng kỳ năm 2025. Nếu tình hình rét muộn kéo dài qua tháng 11, nguy cơ lỗ nặng trong vụ này là chắc chắn.

Chị Nguyễn Thị Thoa, chủ 2 cửa hàng ở Đông Anh (Hà Nội), cho biết hai tháng trước chị đã thanh lý hết hàng hè và nhập hàng đông về nhưng sức mua nhỏ giọt vì thời tiết chưa rét. Trong khi đó, riêng tiền thuê cửa hàng đã tốn hơn 11 triệu đồng mỗi tháng.

Không chỉ các cửa hàng nhỏ lẻ, những thương hiệu thời trang nội địa phân khúc trung cấp cũng rơi vào cảnh trầy trật. Việc nhập nguyên phụ liệu và lên mẫu sản phẩm thường phải triển khai trước từ 3 - 6 tháng. Do đó, khi sức mua thị trường giảm đột ngột, dòng vốn của doanh nghiệp lập tức bị đóng băng trong hàng tồn kho.

Ông Võ Xuân Hoài, nhà sáng lập thương hiệu thời trang Akyoo , cho biết chi phí sản xuất đầu vào năm nay tăng khoảng 8 - 15% do giá nhân công và vận chuyển. Tuy nhiên, doanh nghiệp không thể tăng giá bán lẻ mà thậm chí phải liên tục đưa ra các chương trình kích cầu, giảm giá, miễn ship nhưng lượng giao dịch vẫn chưa thực sự sôi động. Khách hàng hiện nay thắt chặt chi tiêu rất kỹ, chỉ ưu tiên các mặt hàng thực sự thiết yếu hoặc có mức giá không đắt đỏ.

Cạnh tranh online thúc ép tái cấu trúc

Sự ảm đạm của các cửa hàng truyền thống không chỉ xuất phát từ yếu tố thời tiết thất thường. Đây còn là hệ quả từ sự thay đổi sâu sắc trong hành vi tiêu dùng và áp lực cạnh tranh khốc liệt từ các nền tảng bán hàng trực tuyến, livestream và hàng thời trang giá rẻ nhập khẩu trực tiếp qua các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới.

Nhiều người tiêu dùng trẻ tại Hà Nội hiện có xu hướng săn các mã giảm giá trên sàn thương mại điện tử hoặc mua hàng qua các phiên livestream thay vì đến tận cửa hàng trải nghiệm.

Chị Lê Khánh Linh (28 tuổi, Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ: Một chiếc áo cardigan cùng chất liệu nếu mua tại shop mặt phố có giá 450.000 - 550.000 đồng do gánh chi phí mặt bằng, nhưng nếu săn sale trực tuyến trên sàn hoặc mua từ các kho hàng giao trực tiếp chỉ khoảng 220.000 - 300.000 đồng. Việc mua sắm qua mạng tiện lợi hơn và tiết kiệm được một khoản đáng kể trong bối cảnh thu nhập cần phải cân đối kỹ.

Nhận định về bài toán khó của thị trường thời trang bán lẻ hiện nay, các chuyên gia cho rằng thị trường thời trang Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ. Việc các cửa hàng truyền thống phụ thuộc hoàn toàn vào "thời tiết" hay điểm bán vật lý đã không còn phù hợp.

Ông Trần Quang Thanh Trường, Giám đốc điều hành nhãn hàng Couple TX, cho biết mùa đông những năm gần đây ngắn hơn do biến đổi khí hậu là xu hướng đã được dự báo, nhưng sự chậm chân trong chuyển đổi số và quản trị chuỗi cung ứng mới là nguyên nhân cốt lõi khiến nhiều nhà bán lẻ rơi vào thế thụ động.

Để vượt qua giai đoạn thấp điểm này và thích ứng lâu dài, các doanh nghiệp và chủ cửa hàng thời trang thay vì sản xuất hoặc nhập hàng loạt số lượng lớn đầu mùa, cần chia nhỏ các đợt đặt hàng và đo lường phản ứng thị trường qua các đơn hàng thử nghiệm nhanh.

Cửa hàng truyền thống cần giảm bớt diện tích mặt bằng đắt đỏ để chuyển thành các điểm trải nghiệm dịch vụ, kết hợp song song với việc xây dựng kênh bán hàng trực tuyến nhằm tối ưu hóa chi phí vận hành. Bên cạnh giải pháp dài hạn, trước mắt các chủ cửa hàng cần linh hoạt tung ra các giải pháp phối đồ kết hợp giữa sản phẩm hè thu và thu đông mỏng nhẹ để kích cầu ngay trong những ngày thời tiết còn oi nóng.

Ông Võ Xuân Hoài, nhà sáng lập thương hiệu thời trang Akyoo, cho biết do đặc thù thời tiết chuyển lạnh muộn và không kéo dài, các dòng sản phẩm thời trang đa năng, mỏng nhẹ, dễ phối đồ cần được ưu tiên thay vì dồn quá nhiều nguồn lực vào các dòng áo ấm.

Bên cạnh việc cơ cấu lại sản phẩm, các chuyên gia nhận định thị trường bán lẻ thời trang trong nước đang chịu sức ép cạnh tranh vô cùng gay gắt. Do đó, việc tìm kiếm giải pháp vươn ra các thị trường quốc tế là hướng đi tất yếu. Trong đó, Đông Nam Á nói chung và Thái Lan nói riêng đang nổi lên như một điểm đến giàu tiềm năng nhờ quy mô thương mại điện tử lớn, tốc độ tăng trưởng nhanh và thói quen mua sắm qua mạng xã hội cực kỳ phát triển.

Dữ liệu thực tế cho thấy các sản phẩm thời trang Việt đang có sức bán rất tốt tại thị trường Thái Lan. Thị trường này mang lại lợi thế vượt trội cho các nhà bán hàng Việt Nam nhờ giá bán trung bình tốt hơn, trong khi tỷ lệ hoàn hàng duy trì ở mức rất thấp.

Theo số liệu vận hành từ các shop thời trang đang đồng hành cùng thương hiệu thời trang TNG, tỷ lệ hoàn hàng tại Thái Lan hiện chỉ khoảng 5% trở xuống. Đây chính là cơ hội rất đáng để các doanh nghiệp thời trang Việt khai thác, mở ra lối thoát hiệu quả trong điều kiện kinh doanh nội địa đang gặp nhiều áp lực từ cạnh tranh và biến đổi khí hậu.

Rõ ràng, bối cảnh thị trường hiện nay đặt ra thách thức lớn nhưng cũng là cơ hội thanh lọc cần thiết. Chỉ những đơn vị nhanh nhạy thay đổi tư duy quản trị, chủ động nắm bắt xu hướng tiêu dùng và linh hoạt thích ứng với sự thay đổi của thời tiết mới có thể trụ vững và bứt phá trong các mùa kinh doanh tiếp theo.

Tùng Lâm