Cách đây 10 năm, người dân nơi đây chủ yếu trồng dưa chuột, su hào, hành củ… Những loại rau này thường có nhiều sâu bệnh, nên người dân sử dụng rất nhiều thuốc bảo vệ thực vật (BVTV). Việc này kéo theo tình trạng bao bì thuốc BVTV bị một số hộ vứt bừa bãi trên cánh đồng, vừa ô nhiễm môi trường, vừa mất an toàn lao động (ATLĐ), không khí làng quê luôn ngột ngạt.

Nông nghiệp an toàn

Ông Nguyễn Xuân Nghĩa - Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Vĩnh Thượng cho biết để khắc phục tình trạng đó, HTX đã phối hợp với chính quyền xã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển dần sang sản xuất nông nghiệp an toàn, hạn chế sử dụng thuốc BVTV trong canh tác.

Năm 2017, được sự hỗ trợ của huyện, HTX thí điểm mô hình trồng rau sạch và 5.000m2 dưa vàng theo hướng VietGAP. Sau một thời gian, thu hoạch được 5 tạ rau từ mô hình này với giá bán 15.000 đồng/kg, cao hơn 10% so với các loại rau trồng theo phương pháp truyền thống. Mô hình dưa vàng đạt 6 tạ quả/sào, bán được giá 40.000 đồng/kg, giá trị thu nhập đạt 250-300 triệu đồng/ha/năm.

Cùng với phát triển vùng chuyên canh rau an toàn gắn với tiêu thụ sản phẩm, HTX còn mạnh dạn xây dựng 5.000m2 trồng rau trong nhà kính, với tổng kinh phí trên 1,6 tỷ đồng (trong đó huyện hỗ trợ 70%, thành viên đóng góp 30%). Mô hình được thiết kế hiện đại, đồng bộ với giàn tưới nước, phun sương tự động, sử dụng hoàn toàn phân bón sinh học, không sử dụng thuốc BVTV.

Từ hiệu quả của mô hình tại HTX, nhiều hộ dân trong xã chuyển hướng sang trồng các loại rau, củ, quả theo hướng an toàn. Lượng thuốc BVTV trên địa bàn xã giảm khoảng 80% so với 10 năm trước...

Để tạo chuyển biến sâu trong ý thức người dân, mỗi năm, xã phối hợp với Trạm Trồng trọt và BVTV huyện mở 3-4 lớp tập huấn về ATLĐ, chuyển giao khoa học kỹ thuật trồng rau an toàn cho người dân. Qua đó, người dân đã hiểu rõ sự nguy hại đến sức khỏe và môi trường của việc sử dụng thuốc BVTV bừa bãi.

Bà Đỗ Thị Dung (thôn Vĩnh Thượng) chia sẻ: "Trước đây, tôi thường phun các loại thuốc BVTV cho cây rau để phòng trừ sâu bệnh. Qua tuyên truyền của cán bộ xã về tác hại của thuốc BVTV với môi trường, đất đai, nguồn nước, sức khỏe con người…, tôi đã chuyển sang sử dụng các loại thuốc sinh học, không độc hại với môi trường và sức khỏe con người".

Mặc dù trồng rau an toàn khó hơn trồng rau thông thường nhưng chất lượng rau và sức khỏe được bảo đảm, giá bán cũng cao hơn nên người dân yên tâm sản xuất.

Nhân rộng mô hình xanh

Hiện, xã Sơn Công đã phát triển hơn 100ha rau, trong đó 30ha áp dụng mô hình trồng rau theo tiêu chuẩn VietGAP ở HTX Vĩnh Thượng. Diện tích còn lại, nông dân cũng đang canh tác theo hướng an toàn. Người dân đã chuyển sang trồng rau màu theo hướng sử dụng chế phẩm sinh học cho cây trồng, vừa bảo đảm ATLĐ, an toàn thực phẩm, vừa hạn chế ô nhiễm môi trường.

Không chỉ ở Sơn Công, nhiều địa phương trên địa bàn TP Hà Nội đã tích cực triển khai mô hình trồng rau hữu cơ với nguyên tắc “6 không” (không phân bón hóa học, không thuốc trừ sâu hóa học, không thuốc diệt cỏ, không biến đổi gen, không kích thích sinh trưởng, không thuốc bảo quản).

Bên cạnh đó, từ cuộc vận động “Vì môi trường trong sạch, vì sức khỏe cộng đồng, nông dân Hà Nội chỉ sản xuất, chế biến, tiêu dùng và bán ra thị trường những sản phẩm nông nghiệp an toàn”, các cấp Hội Nông dân trên địa bàn thành phố đã xây dựng thành công những mô hình sản xuất sạch, phong trào xanh tại địa phương.

Điển hình là các huyện Đông Anh, Sóc Sơn, Ứng Hòa, Ba Vì, Thường Tín, Thanh Trì, Chương Mỹ, Gia Lâm… đang duy trì, phát triển tốt 157 mô hình trồng rau an toàn, rau hữu cơ, rau thủy canh, mô hình trồng nấm, các mô hình chăn nuôi bảo đảm an toàn sinh học, chăn nuôi gia súc, gia cầm trên nền đệm lót sinh học.

Thu Huyền