VnBusiness

VnBusiness

VnBusiness

Tiêu điểm

Thuế quan dẫn đầu áp lực chi phí của doanh nghiệp Việt Nam

Thuế quan dẫn đầu áp lực chi phí của doanh nghiệp Việt Nam

94% doanh nghiệp Việt Nam tham gia khảo sát của HSBC kỳ vọng hoạt động thương mại quốc tế tăng trưởng trong 2 năm tới, thuộc nhóm dẫn đầu toàn cầu. Tuy nhiên, thuế quan, chi phí năng lượng và những rào cản trong tận dụng FTA vẫn là thách thức đáng chú ý.

Theo Khảo sát Thương mại Toàn cầu 2026 vừa được HSBC công bố, doanh nghiệp Việt Nam đang thể hiện mức độ lạc quan nổi bật về triển vọng thương mại quốc tế.

Cụ thể, 94% doanh nghiệp tham gia khảo sát kỳ vọng hoạt động thương mại quốc tế sẽ tăng trưởng trong 2 năm tới, ngang bằng Philippines và cùng dẫn đầu trong số 26 thị trường được khảo sát. Tỷ lệ này cao hơn đáng kể so với mức bình quân toàn cầu là 86%.

Đáng chú ý, sự lạc quan này không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đã thoát khỏi áp lực chi phí. Khảo sát cho thấy thuế quan đang là yếu tố được doanh nghiệp Việt Nam đề cập nhiều nhất, với tỷ lệ 52%, cao hơn mức 43% trên toàn cầu. Đứng thứ hai là chi phí năng lượng, được 49% doanh nghiệp lựa chọn, so với mức bình quân 44% toàn cầu.

Biểu đồ tỷ lệ doanh nghiệp cảm thấy được cung cấp đầy đủ thông tin và có sự chuẩn bị tốt để ứng phó với những thay đổi trong các quy định thương mại và thuế quan, phân theo thị trường.
Biểu đồ tỷ lệ doanh nghiệp cảm thấy được cung cấp đầy đủ thông tin và có sự chuẩn bị tốt để ứng phó với những thay đổi trong các quy định thương mại và thuế quan, phân theo thị trường.

Dù chịu nhiều sức ép, doanh nghiệp Việt Nam đang ghi nhận những kết quả tích cực từ quá trình điều chỉnh chuỗi cung ứng. Có tới 90% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết những thay đổi trong chuỗi cung ứng đã giúp cải thiện dòng tiền và vốn lưu động, cao hơn mức 78% trên toàn cầu.

Đặc biệt, 97% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết các biện pháp ứng phó với những bất định và gián đoạn thương mại đã phát huy hiệu quả. Tỷ lệ này cũng vượt đáng kể mức bình quân toàn cầu là 86%.

Một điểm đáng chú ý khác từ khảo sát là vai trò ngày càng quan trọng của các hiệp định thương mại tự do (FTA) và mạng lưới liên kết khu vực đối với doanh nghiệp Việt Nam.

Cụ thể, có tới 99,6% doanh nghiệp tham gia khảo sát tại Việt Nam cho biết đang sử dụng ít nhất một FTA, cao hơn mức bình quân toàn cầu 95%. Đây là tỷ lệ cho thấy mức độ phổ biến của các hiệp định thương mại trong hoạt động kinh doanh và định hướng mở rộng thị trường của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, việc tận dụng FTA chưa đồng nghĩa với khả năng khai thác đầy đủ những lợi ích mà các hiệp định này mang lại. Có tới 97% doanh nghiệp Việt Nam cho biết vẫn tồn tại những rào cản khiến họ chưa thể tận dụng FTA trên quy mô rộng hơn - cao hơn mức 92% toàn cầu.

Khảo sát cũng ghi nhận những thay đổi trong mức độ phụ thuộc thị trường của doanh nghiệp Việt Nam. Thị trường trong nước là nơi có tỷ lệ doanh nghiệp gia tăng mức độ phụ thuộc cao nhất, đạt 50%. Tiếp theo là Singapore với 46% và Thái Lan với 41%.

Ở chiều ngược lại, xét từ góc độ quốc tế, Malaysia là thị trường có tỷ lệ doanh nghiệp gia tăng mức độ phụ thuộc vào Việt Nam cao nhất, đạt 32%. Thái Lan đứng thứ hai với 31%, trong khi Singapore và Hàn Quốc cùng đạt 29%.

Trên phạm vi toàn cầu, 10.000 doanh nghiệp đến từ 26 thị trường tham gia khảo sát cũng đang mở rộng quan hệ thương mại nhằm ứng phó với áp lực chi phí và những biến động của chuỗi cung ứng. Châu Âu hiện là điểm đến được lựa chọn nhiều nhất, với tỷ lệ 48%, tăng từ mức 40% trong kỳ khảo sát trước. Đông Nam Á đứng thứ hai với 44%, tăng từ 36%, trong khi mức độ phụ thuộc vào Bắc Á tăng từ 32% lên 38% trong năm qua.

Theo ông Vivek Ramachandran, Giám đốc Khối Giải pháp Thương mại Toàn cầu của HSBC, chi phí năng lượng đã trở thành một yếu tố then chốt mà doanh nghiệp phải cân nhắc khi quản lý chuỗi cung ứng quốc tế. Các doanh nghiệp đang ứng phó bằng cách bảo đảm nguồn cung năng lượng, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng tính linh hoạt trong mô hình vận hành.

“Những động thái này phản ánh sự chuyển biến sâu rộng trong cách các doanh nghiệp nhìn nhận khả năng chống chịu. Thay vì chỉ phản ứng trước từng áp lực chi phí riêng lẻ, doanhnghiệp đang tái thiết kế chuỗi cung ứng,  tuyến thương mại và nguồn cung nhằm ứng phó với tình hình bất định trong dài hạn. Doanh nghiệp ở vị thế tốt nhất để tăng trưởng chính là những công ty kết hợp được sự linh hoạt trong vận hành với việc quản lý chặt chẽ thanh khoản, vốn lưu động và rủi ro", chuyên gia cho biết.

Đỗ Kiều

Video Tăng trưởng kinh tế hai con số và bài toán an ninh năng lượng

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đang đặt ra yêu cầu ngày càng lớn đối với hệ thống năng lượng quốc gia. Bảo đảm nguồn cung điện ổn định, phát triển hạ tầng truyền tải và nâng cao năng lực tự chủ nhiên liệu trở thành những điều kiện then chốt...

VnBusiness