Theo Ban giám đốc HTX, Nghị định số 155/2016/NĐ-CP của Chính phủ (điểm d khoản 1 Điều 20) có quy định hành vi vứt rác bừa bãi sẽ bị phạt tới 7.000.000 đồng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người dân vẫn chưa có ý thức trong việc bảo vệ môi trường. Nếu chỉ dựa vào sức người để kiểm soát hành vi vi phạm này chắc chắn sẽ không đủ nhân lực đáp ứng xuể.

Tăng “tai mắt” nhờ camera

Để nâng cao nâng cao nhận thức của người dân, cộng đồng đối với vấn đề bảo vệ môi trường, HTX Cẩm Thành đầu tư lắp đặt hệ thống camera giám sát. Cụ thể, HTX lắp đặt 3 camera tại các thôn Hưng Mỹ, Đồng Bàu và Nam Bắc Thành với tổng chi phí trên 61 triệu đồng.

Camera được kết nối với máy tính hoặc điện thoại thông minh của các thành viên HTX để tiện cho việc theo dõi. Động thái này cho thấy sự quyết liệt của HTX trong việc xử lý triệt để nạn xả rác trên địa bàn, nhằm cải thiện môi trường địa phương.

Mỗi khi phát hiện có người xả rác thải không đúng quy định, HTX lập tức lưu hình ảnh gửi đến trưởng thôn để có hình thức nhắc nhở, xử lý. Ở lần phát hiện đầu tiên, HTX cùng địa phương sẽ đến nhà người bỏ rác không đúng nơi quy định nhắc nhở. Vi phạm lần thứ hai trở lên thì yêu cầu khắc phục và giao bằng chứng để các cơ quan chức năng xử phạt theo quy định pháp luật.

Khi chưa lắp camera, ở các trụ điện, ngã tư…, người dân hay bỏ trộm rác thải nên việc thu gom gặp không ít khó khăn. Có khi rác bay hay gia súc tha đi nơi khác làm ảnh hưởng đến mỹ quan và sức khỏe con người. Tuy nhiên đến nay, ý thức người dân đã được cải thiện, chủ động để rác đúng nơi quy định.

Theo đánh giá của địa phương, lắp camera là một trong những chế tài và cũng là biện pháp răn đe, đồng thời góp phần chấn chỉnh ý thức của người dân và cộng đồng. Với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật và công nghệ thời nay, không nhất thiết cứ phải sử dụng sức người để rình bắt quả tang đối tượng xả rác bừa bãi. Thay vào đó, việc ứng dụng camera giám sát vừa giúp tiết giảm được nhân lực, vừa ghi hình rõ được bằng chứng để xử lý.

Việc tăng cường lắp đặt camera để giám sát việc đổ trộm rác thải được xem là một động thái phù hợp trong thời buổi 4.0. Tuy nhiên, theo Ban giám đốc HTX, để hiệu quả như mong đợi, có lẽ ý thức người dân vẫn là quan trọng nhất, vì đó là cách giúp giữ sạch môi trường lâu dài.

Vận chuyển rác hiệu quả

Do chính quyền địa phương thấy được vai trò của mô hình kinh tế hợp tác trong bảo vệ môi trường, HTX đã nhận được một phần hỗ trợ trong việc đầu tư xe chuyên dụng vận chuyển rác thải và các thiết bị liên quan nhằm tăng năng suất, mở rộng phạm vi thu gom, nâng cao đời sống người lao động.

Thu gom rác bằng xe kéo, xe ba gác đẩy tay, xe lôi và xe máy tự chế luôn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, đặc biệt là ảnh hưởng sức khỏe người lao động và gây phát tán nước thải dọc đường làm trầm trọng thêm tình trạng ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, đối với xe chuyên dụng, rác sẽ được ép chặt và có bộ phận để chứa nước thải nên sạch sẽ hơn trước đây rất nhiều. Mùi hôi vì thế cũng đỡ hơn, công nhân đỡ cực nhọc.

Hiện nay, mỗi tháng HTX thu gom và vận chuyển trên 150 tấn rác, gấp nhiều lần so với trước. Do đó, nguồn thu tăng lên, lương thành viên và người lao động cũng được nâng cao (đạt 3-4 triệu đồng/người/tháng).

Từ khi có xe chở rác chuyên dụng, HTX Cẩm Thành cũng mở rộng được địa bàn thu gom rác sang các xã lân cận là Cẩm Vịnh, Cẩm Thạch, Cẩm Quan, Cẩm Quang, Cẩm Lộc và Cẩm Duệ.

Ngoài lĩnh vực môi trường, HTX đang dự kiến mở rộng lĩnh vực hoạt động sang cung cấp các dịch vụ sản xuất cho người dân nhằm nâng cao hiệu quả và thu nhập cho thành viên.

Tùng Lâm