Phú Lộc là xã thuần nông, song có địa hình trũng, thường xuyên bị ngập úng vào mùa mưa, gây rất nhiều khó khăn khi người dân triển khai mô hình lúa 2 vụ đơn thuần, tuy nhiên lại vô cùng thích hợp khi triển khai nuôi cá ngay trong ruộng lúa. Hiện, toàn xã đang có xấp xỉ 300 ha lúa - cá kết hợp.

Đầu tư thấp, lợi nhuận cao

Theo các hộ sản xuất tại Phú Lộc, để phát triển mô hình lúa - cá kết hợp, thì sau khoảng 1 tháng cấy lúa, cá sẽ được thả vào ruộng, sau từ 7 - 8 tháng là được thu hoạch. Thời gian thả cá từ tháng 5 - 6 và thu hoạch vào tháng 12 (dương lịch) hàng năm.

Trong thời gian thả cá, các hộ dân không phải đầu tư bất cứ loại thức ăn nào. Bởi sau khi thu hoạch lúa, tận dụng gốc rạ, lúa rơi vãi ở ruộng để làm thức ăn cho cá.

Ông Đinh Xuân Hồng, thành viên HTX thủy sản Phú Lộc cho hay, để cá phát triển tốt, ruộng lúa phải canh tác theo quy trình sạch, thân thiện môi trường. Các loại phân bón, thuốc trừ sâu hóa học độc hại được loại bỏ, các loại hợp chất vi sinh, an toàn sinh học được ưu tiên.

“Với mô hình lúa - cá kết hợp thì năng suất lúa không quá quan trọng, tuy nhiên giá trị từ cá bù lại giúp lợi nhuận cuối cùng vẫn cao hơn 2 - 3 lần canh tác lúa thông thường. Lợi ích lớn nhất không chỉ về kinh tế mà còn cả về môi trường sinh thái được đảm bảo”, ông Hồng nhấn mạnh.

Hiện tại, các giống cá phổ biến được triển khai trên địa bàn xã là cá chép, cá trắm và cá rô phi, tuy nhiên chủ lực đang là cá chép. Theo người dân, do rất dễ thích nghi với điều kiện sống trong môi trường ruộng lúa, thời gian sinh trưởng ngắn nên cá chép lớn nhanh.

Cá chép trước khi thả phải đạt trọng lượng từ 0,5 - 0,7kg/con, cá trắm phải từ 1 - 1,2kg/con. Trung bình khi thu hoạch ước đạt hơn 1 tấn/ 1ha.

Liên kết nâng tầm thương hiệu

Theo thống kê, toàn xã Phú Lộc đang có gần 300 ha sản xuất lúa - cá kết hợp. Chỉ tính riêng HTX thủy sản Phú Lộc, đơn vị đi đầu của mô hình, đã có tổng diện tích lên tới gần 240 ha.

Giám đốc HTX Phú Lộc, ông Đinh Trọng Lương cho hay, HTX hiện đang có 13 thành viên; 100% đang nắm chắc quy trình sản xuất theo hướng sạch, thân thiện môi trường, tạo ra những sản phẩm chất lượng cao.

Qua nhiều năm thực hiện, mô hình lúa - cá kết hợp đang cho thấy giá trị cao, mở ra hướng đi nhiều tiềm năng cho người dân địa phương, với giá trị bình quân đạt trên 100 triệu đồng/năm. Đây là mức thu nhập cao so với mặt bằng chung tại một xã thuần nông không chỉ ở Ninh Bình mà là trên địa bàn cả nước.

Dù đang mang lại giá trị kinh tế cao, tuy nhiên vấn đề quy hoạch để phát triển mô hình theo hướng hàng hóa, xây dựng chuỗi giá trị, nâng tầm thương hiệu cho sản phẩm vẫn là một “bài toán” không dễ giải.

Trong thời gian tới, xã Phú Lộc dự kiến đẩy mạnh các nguồn lực hỗ trợ để giúp HTX thủy sản Phú Lộc hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao khoa học - kỹ thuật, tăng cường kết nối, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng giá bán sản phẩm.

Xã hướng tới xây dựng thương hiệu thủy sản Phú Lộc thành một thương hiệu mạnh trên thị trường, từ đó nâng cao doanh thu, lợi nhuận, tạo hướng đi lâu dài cho người dân địa phương.

Nhật Minh