Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội, khi công nghệ ở một bên và thị trường một bên, thứ còn thiếu chính là nhịp cầu ở giữa để kết nối. Hà Nội đang nỗ lực bắc "nhịp cầu" này, thu hẹp khoảng cách hiện nay giữa công nghệ và doanh nghiệp Thủ đô.

 Đưa tỷ trọng kinh tế số chiếm tối thiểu 22% trong GRDP

"Thành phố đã giao các đồng chí lãnh đạo xã, phường livestream bán hàng OCOP, làng nghề ít nhất 1 lần/tuần". Đó là thông tin ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội nêu tại Diễn đàn kinh tế Thủ đô năm 2026 diễn ra chiều 31/7 tại Hà Nội, khi nói về những nỗ lực của thành phố trong đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử, công nghệ số, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng.

Phát biểu chỉ đạo diễn đàn chủ đề "Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội ứng dụng AI và thương mại điện tử bứt phá tăng trưởng hai con số", ông Cù Ngọc Trang nhắc lại, trong 6 tháng đầu năm 2026, GRDP của Hà Nội tăng 8,22% là mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Tuy nhiên để cán đích tăng trưởng hai con số, Hà Nội cần mức tăng GRDP 6 tháng cuối năm đạt hơn 13%.

“Mục tiêu này đòi hỏi thành phố không thể tăng trưởng bằng cách làm thông thường, mà phải làm mới các động lực truyền thống và tạo ra những năng lực quản trị mới thông qua việc đưa khoa học công nghệ vào mọi ngành kinh tế để nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy sản phẩm công nghệ, kinh tế số và đổi mới sáng tạo”, ông Trang nhấn mạnh.

Trên tinh thần đó, Hà Nội đã đặt ra  mục tiêu phấn đấu đưa tỷ trọng kinh tế số chiếm tối thiểu 22% trong GRDP vào cuối năm 2026, trong khi cả nước đặt ra mục tiêu là 14 - 15%. 6 tháng đầu năm, kinh tế số đã chiếm 16,7% GRDP, có nghĩa là 6 tháng cuối năm , nhiệm vụ của thành phố là phải đưa tỷ lệ này  vượt trên 26%. Ông Trang ví von đây là một “khoảng cách” mà cộng đồng doanh nghiệp Thủ đô cần cùng nhau rút ngắn.

“Khoảng cách không thể chuyển bước thành kết quả nếu chúng ta thiếu dữ liệu và giải pháp để doanh nghiệp Thủ đô cùng bứt phá. Suy cho cùng thành phố chỉ có thể tăng trưởng hai con số khi từng doanh nghiệp, trước hết là những SMEs của Thủ đô - đang chiếm 98%, phải tăng trưởng hai con số”, ông Trang nhấn mạnh vai trò của SME.

Nói về hai công cụ có khả năng tạo sức bật trực tiếp cho doanh nghiệp nhỏ và vừa là trí tuệ nhân tạo và thương mại điện tử, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Hà Nội cho biết: Dòng tiền và khách hàng đang dịch chuyển lên môi trường số với quy mô rất lớn. Doanh nghiệp đứng ngoài thị trường vẫn phát triển, nhưng cơ hội sẽ thuộc về những người khác. Bên cạnh đó, AI cũng đang thiết lập một nền kinh tế vận hành theo cách mới, tạo ra khoảng cách mới, đặc biệt giữa doanh nghiệp lớn SME.

“Theo khảo sát của OECD, 52% doanh nghiệp lớn của Việt Nam đã ứng dụng AI, trong khi doanh nghiệp nhỏ mới đạt 17,4%. Đáng chú ý hơn, ngay cả trong những doanh SME đã dùng AI tạo sinh, chỉ có khoảng 29% đưa công nghệ vào hoạt động cốt lõi của doanh nghiệp. Đây chính là khoảng cách nguy hiểm nhất – khoảng cách giữa doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp nhỏ. Nếu không hành động thì khoảng cách sẽ ngày càng rộng và càng khó hình thành chuỗi cung ứng giá trị cao hơn, vì một trong những cái khó nhất hiện nay là chi phí cho AI đối với doanh nghiệp nhỏ đang còn rất lớn”, ông Trang chỉ ra.

Thủ đô hiện nay có 221 doanh nghiệp khoa học công nghệ, có hơn 1.000 doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, có hơn 11.000 doanh nghiệp công nghệ số. Chỉ số thương mại điện tử năm 2025 của Thủ đô Hà Nội đạt 74,7%, tiếp tục đứng đầu cả nước. Từ đó, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho rằng Hà Nội có nền tảng để thu hẹp khoảng cách. Tuy nhiên cũng có những điểm nghẽn cần được tháo gỡ. 

“Điểm nghẽn là làm sao kết nối một bài toán kinh doanh cụ thể với các giải pháp công nghệ phù hợp, một nguồn lực đủ lớn và một đơn vị đồng hành đến cùng cho các doanh nghiệp”, ông Trang chỉ ra.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, nguồn cung công nghệ đã đủ nhưng chưa đồng hành được với doanh nghiệp, dù nhu cầu thị trường lớn. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa muốn chuyển đổi nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, lo ngại chi phí và rủi ro bảo mật dữ liệu. Nhiều doanh nghiệp công nghệ có sẵn sản phẩm tốt nhưng chưa hiểu đủ bài toán của các doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh.

"Khi công nghệ một bên và thị trường ở một bên, thứ còn thiếu chính là nhịp cầu ở giữa để kết nối giữa doanh nghiệp với công nghệ", ông Trang nói.

Xây hệ sinh thái để đưa công nghệ vào doanh nghiệp

Về định hướng hành động để bắc "nhịp cầu" này, ông Trang cho rằng, đầu tiên doanh nghiệp cần lấy bài toán kinh doanh làm điểm xuất phát, lấy đổi mới quản trị làm nền tảng quan trọng nhất. Mỗi doanh nghiệp cần xác định đúng điểm nghẽn tăng trưởng để lựa chọn công nghệ phù hợp.

Ông Trang cũng cho rằng cần tập trung vào trọng tâm hỗ trợ thương mại hóa, đưa nhiều hơn kết quả nghiên cứu vào sản xuất kinh doanh. Đồng thời đưa bài toán của doanh nghiệp trở lại đặt hàng cho các viện, trường và các doanh nghiệp công nghệ.

Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ sinh thái đồng hành đến cùng. Trong hệ sinh thái đó, doanh nghiệp nêu bài toán, đơn vị công nghệ cung cấp giải pháp, còn các ngân hàng và quỹ đầu tư cung cấp nguồn lực, hiệp hội thực hiện vai trò kết nối và cơ quan nhà nước thực hiện vai trò tháo gỡ thể chế của Thủ đô. 

Ngoài ra, cần phát huy tối đa thể chế và nguồn lực. Về nội dung này, HĐND Hà Nội đã thông qua nghị quyết về triển khai các chính sách ưu đãi theo Luật Thủ đô về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. 

“Có một triết lý xuyên suốt được đặt ra là lấy doanh nghiệp làm trung tâm để vận hành các chính sách này. Đã có những mức hỗ trợ đến 100% chi phí cho các SME và các hộ kinh doanh. Riêng về chuyển đổi số và thương mại điện tử, Nghị quyết 19 của HĐND thành phố đã đưa ra mức hỗ trợ cung cấp voucher cho SME và hộ kinh doanh đưa sản phẩm lên nền tảng số và sàn thương mại điện tử với mức tới 70% chi phí", ông Trang cho biết.

Về thương mại điện tử, thành phố đã có các chương trình đưa gian hàng sản phẩm của Thủ đô trên sàn Shopee (hiện nay Sở Công Thương và cùng với Shopee đang triển khai); hỗ trợ sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề trên sàn. Ông Trang nói thêm, nội dung này thành phố đã giao KPI cho các đồng chí lãnh đạo các xã phường mỗi một tuần là phải livestream ít nhất một lần.

“Mục tiêu không chỉ là đưa sản phẩm lên mạng mà là giúp doanh nghiệp làm chủ năng lực bán hàng và mở rộng thị trường. Đấy mới là mục tiêu quan trọng nhất”, ông Trang nhấn mạnh.

Tại diễn đàn, GS.TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HanoiSME đề nghị các cơ quan quản lý tiếp tục đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ kịp thời các điểm nghẽn của doanh nghiệp. Các ngân hàng, quỹ đầu tư, tập đoàn và doanh nghiệp công nghệ xây dựng các gói giải pháp phù hợp hơn với quy mô, năng lực và dòng tiền của SME.

Đặc biệt, đối với cộng đồng doanh nghiệp, GS.TS Mạc Quốc Anh mong rằng mỗi doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong đổi mới mô hình kinh doanh, chuẩn hóa quản trị, minh bạch tài chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đầu tư cho công nghệ và xây dựng năng lực tham gia chuỗi giá trị.

"Tăng trưởng hai con số không thể chỉ trông chờ từ bên ngoài; đó phải là kết quả của khát vọng, kỷ luật, đổi mới và năng lực hành động từ bên trong mỗi doanh nghiệp", ông Quốc Anh nhấn mạnh.

Đỗ Kiều