Sáng nay (30/10), tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành về tình hình sản xuất, chế biến, xuất nhập khẩu, tiêu thụ nông lâm thủy sản.

Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 10 tháng năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản ước đạt 62,891 tỷ USD, tăng 7,8% so với cùng kỳ và bằng 84,7% mục tiêu kế hoạch năm. Trong đó, lâm sản tiếp tục đóng góp mức xuất siêu lớn nhất với hơn 13 tỷ USD, tăng 5,2%; thủy sản xuất siêu 7,73 tỷ USD, tăng 17%.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu ước đạt hơn 44 tỷ USD, tăng 9,2% so với cùng kỳ. Nhờ đó, thặng dư thương mại toàn ngành đạt hơn 18 tỷ USD, tăng 4,7%.

Dù đạt kết quả tích cực về tổng kim ngạch, hoạt động xuất nhập khẩu nông, lâm, thủy sản vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng, thị trường xuất khẩu còn tập trung vào một số thị trường lớn, tiềm ẩn rủi ro khi chính sách nhập khẩu và sức mua thay đổi.

Đáng chú ý, giá xuất khẩu nhiều mặt hàng giảm hoặc tăng không tương xứng với chi phí đầu vào. Điển hình là cà phê, lượng cà phê xuất khẩu tăng 18,1% nhưng giá trị giảm 5,4%, giá xuất khẩu bình quân giảm 19,9%. Xuất khẩu gạo giảm 5,7% về lượng và 10,8% về giá trị; cao su giảm 15,5% về lượng, kim ngạch giảm 1,1%.

Bên cạnh đó, chi phí vận chuyển tăng, liên kết giữa các khâu sản xuất, thu mua, chế biến và phân phối còn yếu. Sản xuất vẫn phân tán, hợp đồng bao tiêu thiếu tính bền vững, trong khi các rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, năng lực đáp ứng giữa các chủ thể chưa đồng đều.

Để hoàn thành mục tiêu xuất khẩu năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất tăng cường theo dõi thị trường, giá cả theo từng ngành hàng, vùng sản xuất và chuỗi tiêu thụ. Các thông tin về giá tại vùng sản xuất, giá xuất khẩu, tồn kho, đơn hàng, chi phí đầu vào, vận tải và thông quan cần được cập nhật thường xuyên.

Trước mỗi vụ thu hoạch lớn, cần xây dựng dự báo cung cầu và phương án tiêu thụ theo các kịch bản, cảnh báo sớm nguy cơ dư cung, giảm giá hoặc ùn tắc. Qua đó, hạn chế tình trạng chỉ tìm giải pháp xử lý khi nông sản đã rớt giá.

Cùng với đó, sản xuất cần gắn với nhu cầu thị trường và hợp đồng tiêu thụ, hạn chế phát triển tự phát. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND các tỉnh, thành phố củng cố liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp thu mua, chế biến và phân phối.

Việt Nam đề xuất 3 ưu tiên hợp tác nông nghiệp ASEAN giai đoạn mới

Gỡ điểm nghẽn công nghệ, mở đường cho nông nghiệp Việt bứt phá

Phó Thủ tướng đánh giá cao những nỗ lực của ngành nông nghiệp và môi trường, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của cả nước trong 10 tháng năm 2026. Với đà tăng trưởng hiện nay, Phó Thủ tướng khẳng định ngành nông nghiệp chắc chắn đạt mức tăng trưởng ít nhất 4% trong năm 2026; xuất khẩu nông sản dự kiến vượt 74 tỷ USD, đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung của đất nước và tạo nền tảng duy trì tăng trưởng trên 4% trong năm 2027.

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 và tạo nền tảng phát triển bền vững, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương theo dõi sát tình hình sản xuất, thu hoạch, chế biến, tiêu thụ các mặt hàng nông, lâm, thủy sản chủ lực trong những tháng cuối năm; chủ động cân đối cung cầu, dự báo chính xác sản lượng mùa vụ và hướng dẫn sản xuất theo tiêu chuẩn kỹ thuật.

Bên cạnh đó, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương quy hoạch vùng trồng, vùng nuôi, chấm dứt tình trạng phát triển tự phát theo phong trào; đẩy mạnh số hóa, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu về vùng trồng, vùng nuôi, cơ sở đóng gói; quản lý chặt chẽ truy xuất nguồn gốc, ngăn chặn gian lận mã số, gian lận xuất xứ, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Phó Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương nghiên cứu xây dựng đề án thành lập sàn giao dịch nông, thủy sản nhằm quảng bá, kết nối giao thương và minh bạch thị trường.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, không thể để người nông dân tự xoay xở với bài toán "được mùa, mất giá."

Một nhiệm vụ cấp thiết khác là chuẩn hóa, số hóa và kết nối dữ liệu vùng nguyên liệu, từ vùng trồng, vùng chăn nuôi đến cơ sở đóng gói, đặc biệt là dữ liệu truy xuất nguồn gốc, nhằm ngăn chặn gian lận và nâng cao tính minh bạch của nông sản...

Hồng Hương