Ba mươi năm trước, năm 1989, lần đầu tôi đến thăm Đà Nẵng. Ấn tượng nhất về thành phố lúc bấy giờ là buổi tối đi dạo phố ven sông Hàn, dưới sông là những con tàu nằm im lìm như ngủ, ánh đèn vàng yếu ớt hắt dọc đường và thi thoảng mới có tiếng người và xe cộ lại qua. Đấy là phố biển trung tâm Đà Nẵng, còn đi vào khu thương mại thì khu chợ Cồn và Nhà hát Trưng Vương được coi là sầm uất nhất, nhưng cũng không thể hấp dẫn khách du lịch đến từ Hà Nội như tôi.

Ký ức ba mươi năm trước

Có hai kỷ niệm với tôi nhớ về Đà Nẵng lúc đó: một là buổi chiều ra bãi biển phía bắc, bãi Xuân Thiều, gần Khu kho Liên Chiểu, nước biển xanh ngắt, cát trắng tuyệt đẹp và rặng phi lao rì rào, nhưng khách tắm biển vắng hoe, trên bờ trống không có một hoạt động dịch vụ nào… Hai là, buổi tối, cùng mấy người bạn đi xe ôm qua cầu Trần Thị Lý với mấy nhịp sắt cũ gỉ, lần mò trong bóng tối ra bãi biển Mỹ Khê. Dân Đà Nẵng cuối ngày ra đây tắm sóng, nô giỡn khá đông. Chúng tôi thưởng thức bữa tối toàn hải sản gồm mực và sò nướng bên cô hàng với cái lò than đơn sơ, vừa bán hàng vừa quạt bếp, khách thì ngồi bệt và ăn uống trên cát.

Đà Nẵng hồi ấy “đói” điện triền miên, trong một khách sạn tầm trung ở phố Trần Phú, nơi trung tâm thành phố, ban ngày hầu như không có điện và ban tối thì có cũng chập chờn, tôi nhớ, nửa đêm thức giấc bật công tắc mà đèn không sáng, làm việc gì cũng phải mò mẫm trong màn đêm.

Quả thật là chuyến đi không để lại dư vị gì!

Về sau, nhất là những năm gần đây, nhiều người Hà Nội đã tới Đà Nẵng và khi trở về ai cũng bảo “đáng sống!”, Vậy mà tôi cũng chẳng tin và không có ý định trở lại nơi này.

Ngoạn mục ngày trở lại

Thế rồi mùa hè năm nay, hai con tôi đi làm ăn từ phương xa về thăm nhà. Trước khi về, chúng báo tin đưa bố mẹ đi chơi Đà Nẵng-Hội An. Chúng cũng báo luôn là đã đặt vé đi tàu hỏa về máy bay và chỗ nghỉ cho cả nhà. Tôi cũng hờ hững, đi thì đi…

Khi tàu hỏa qua đèo Hải Vân từ phía Bắc thì Đà Nẵng bất ngờ hiện ra xa xa, mờ mờ qua vịnh Sơn Trà. Cảnh đẹp sửng sốt khiến ai cũng phải lấy smartphone ra chụp hình. Màu xanh của biển, màu trắng của những tòa cao ốc trải dài suốt dọc bờ làm cho tôi không ngờ đó là Đà Nẵng mà giống như sắp cập bến Hồng Kông hay Singapore vậy (?).

Rồi Ga Đà Nẵng đông nghẹt khách lên xuống tàu, toàn khách Tây và khách Việt từ các tỉnh phía Bắc, sân ga chật cứng taixi, Grab và không khí thì nóng lên từng giờ…

Trong mấy ngày ở Đà Nẵng, tôi cố tìm lại những địa danh xưa đã gặp, nhưng nó đã hoàn toàn biến mất. Quận Hải Châu, nơi phố thị trung tâm năm xưa tôi ở thì nay chỉ còn là một đô thị cũ. Miền đất mới là quận Sơn Trà, nơi bên kia dòng sông Hàn đi về phía biển Mỹ Khê, hồi trước đi qua cây cầu Trần Thị Lý ọp ẹp và tối tăm thì nay thênh thang với hàng loạt cầu dây văng, cầu Rồng, mỗi cầu một vẻ kiến trúc đẹp tân kỳ, ô tô qua lại như mắc cửi.

Quận Sơn Trà hoang sơ ngày trước nay đã thành một đô thị hiện đại với hàng loạt trung tâm thương mại, nhà hàng, khách sạn sáng lòa trong ánh điện đủ sắc màu và âm thanh rộn rã… Hơn thế nữa, sức sống của Đà Nẵng còn cho thấy vô số dự án với những tòa nhà cao vài chục tầng đua nhau vươn lên nền trời… Đã vậy, đường sá ở Đà Nẵng khá sạch và không bị cuốn bụi mỗi khi có gió thổi, bầu không khí nóng ban trưa được thay thế bởi gió biển vào lúc chiều tối, cảm giác thoáng đãng, mát mẻ. Đúng là hoàn toàn đổi khác, ngoạn mục ngoài sức nghĩ của tôi.

Đổi đời nhờ du lịch

Lục lại tư liệu thì trong báo cáo gửi thành phố về tình hình kinh tế - xã hội năm 2009, Cục Thống kê địa phương rất phấn khởi khi doanh thu của ngành du lịch lần đầu tiên vượt mốc 1.000 tỷ đồng. Đây là con số đáng kể với một địa phương mà tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) khi đó mới đạt hơn 9.000 tỷ.

Mười năm sau, năm 2019, doanh thu mà ngành du lịch mang lại cho Đà Nẵng đã vượt hơn 24.000 tỷ. GRDP thành phố năm 2018 (theo giá hiện hành) cũng đã đạt hơn 90.000 tỷ đồng.

Không khó để nhận ra vai trò “xương sống” của ngành du lịch với kinh tế Đà Nẵng, một địa phương được thiên nhiên ưu đãi cho cả du lịch núi và biển, khí hậu cho phép khai thác quanh năm, vị trí giao thông thuận lợi, kết nối dễ dàng với các trung tâm du lịch lân cận… Tuy nhiên, những lợi thế đó không thể biến thành hiệu quả nếu không có những tác động của con người.

Những nhà đầu tư lớn như Sun Group, Vingroup… đã đến, nhanh chóng ghi dấu ấn trong công cuộc khởi tạo hạ tầng cho một trung tâm du lịch tương lai.

Dọc đường ven biển từ Mỹ Khê qua quận Ngũ Hành Sơn về phía Hội An, nhìn Đà Nẵng giống như một công trường xây dựng lớn với hàng loạt dự án khách sạn, resot, khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, nhà ở hiện đại… đang triển khai xây dựng. Chỉ tính giai đoạn 2003-2013, Đà Nẵng đã thu hút được hơn 60 dự án du lịch với tổng vốn đầu tư hơn 3 tỷ USD. Năm 2007, cả thành phố chỉ có hơn 1.000 phòng 3-5 sao thì một thập kỷ sau, số phòng đã tăng gấp 10.

Không chỉ có lưu trú, hạ tầng du lịch Đà Nẵng còn được bổ sung những công trình, sản phẩm độc đáo, mang tầm châu lục và thế giới. Những công viên, khu du lịch khiến du khách đi cả ngày không chán như Sun World Danang Wonders, Sun World Ba Na Hills… Những công trình biểu tượng được thế giới ngợi ca như Cầu Vàng, Cầu Rồng… Những lễ hội kéo dài cả tháng trời như Lễ hội Pháo hoa Quốc tế (DIFF). Những show nghệ thuật quy mô như Vũ hội Ánh dương trên đỉnh Bà Nà… Nói đến Đà Nẵng là nói đến sự hấp dẫn không ngừng nghỉ.

Tất cả những động thái nêu trên đều góp phần thúc đẩy ngành công nghiệp không khói của Đà Nẵng, dễ thấy nhất là việc hơn 7,66 triệu lượt khách du lịch đã đến với thành phố trong năm 2018, trong khi trước đó 10 năm, con số 1 triệu khách đã là cả một thành tựu. Chỉ tính 7 tháng đầu năm 2019, tổng lượng khách du lịch đến Đà Nẵng đã đạt hơn 5 triệu lượt.

Hôm tôi rời Đà Nẵng thì khung cảnh sân bay Đà Nẵng cũng gây ấn tượng mạnh. Du khách đến và đi tấp nập lạ thường cả trên các đường bay quốc nội và quốc tế. Sân bay đã được đầu tư mở rộng năm 2017 với quy mô đầu tư hơn 35.000 tỷ đồng và là sân bay bận rộn thứ ba ở Việt Nam chỉ sau Tân Sơn Nhất và Nội Bài…

Công Huyền