Chiếu xạ mở cánh cửa xuất khẩu, đưa trái cây Việt vươn xa tới những thị trường khó tính
Chọn cỡ chữ
Chiếu xạ mở cánh cửa xuất khẩu, đưa trái cây Việt vươn xa tới những thị trường khó tính
Từ thanh long, xoài đến vải thiều, nhiều loại trái cây Việt đã chinh phục thành công các thị trường cao cấp nhờ công nghệ chiếu xạ. Đây được xem là giải pháp quan trọng giúp kiểm soát dịch hại, đáp ứng yêu cầu kiểm dịch và gia tăng giá trị cho nông sản Việt trên hành trình vươn ra thế giới.
Theo ông Trần Minh Quỳnh, Phó Giám đốc Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội, đây là mắt xích quan trọng trong chuỗi nâng cao giá trị nông sản, đặc biệt khi Hệ thống thông tin truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia chính thức vận hành từ ngày 1/7.
Thưa ông, cơ chế
nào giúp công nghệ chiếu xạ tiêu diệt vi sinh vật nhưng vẫn bảo đảm an toàn cho
thực phẩm?
Ông Trần Minh Quỳnh, Phó Giám đốc Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội.
Chiếu xạ là phương pháp xử lý thực
phẩm bằng bức xạ ion hóa, chủ yếu sử dụng tia gamma hoặc chùm điện tử. Năng
lượng bức xạ tác động trực tiếp lên ADN của vi khuẩn, côn trùng và ký sinh
trùng, làm chúng mất khả năng sinh sản. Đồng thời, bức xạ cũng tạo ra các gốc
tự do từ nước trong thực phẩm để tiêu diệt vi sinh vật.
Điểm quan trọng là thực phẩm không
tiếp xúc trực tiếp với nguồn phóng xạ và không bị nhiễm xạ. Đây là công nghệ đã
được chứng minh an toàn, hiện được hơn 60 quốc gia trên thế giới áp dụng.
Tuy nhiên, mỗi loại thực phẩm đều có
ngưỡng liều chiếu xạ phù hợp. Nếu sử dụng quá mức có thể ảnh hưởng đến một số
thành phần dinh dưỡng như vitamin, protein hoặc axit béo. Vì vậy, việc kiểm
soát liều lượng luôn được thực hiện rất nghiêm ngặt để vừa đảm bảo hiệu quả
kiểm dịch, vừa giữ nguyên chất lượng sản phẩm.
Chiếu xạ là một trong những biện pháp
kiểm dịch quan trọng nhất đối với trái cây tươi xuất khẩu. Để được chiếu xạ và đáp ứng tiêu chuẩn ở các thị trường xuất khẩu, trái cây phải đạt các tiêu chí nào?
Muốn được chiếu xạ, trái cây phải
đến từ vùng trồng đạt chuẩn, được cấp mã số vùng trồng, sử dụng thuốc bảo vệ
thực vật đúng quy định và được cơ quan chức năng của cả Việt Nam và nước nhập
khẩu kiểm tra song song.
Tại Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội, mỗi
lô hàng đều được lập "bản đồ liều" nhằm bảo đảm toàn bộ sản phẩm nhận
đủ liều chiếu xạ theo yêu cầu của từng thị trường.
Trung tâm chiếu xạ có thể xử lý 30 tấn sản phẩm mỗi ngày, như gạo, trái cây, thực phẩm, dược liệu,...
Nhiều quốc gia như Hoa Kỳ, Australia,
New Zealand hay Chile coi chiếu xạ là phương pháp kiểm dịch ưu tiên nhằm ngăn
chặn nguy cơ côn trùng và dịch hại ngoại lai xâm nhập.
Nhờ đáp ứng yêu cầu này, nhiều loại
trái cây chủ lực của Việt Nam như thanh long, xoài, nhãn, vải, chôm chôm, vú
sữa, bưởi... đã được xuất khẩu ổn định vào các thị trường có giá trị cao.
Tôi muốn nhấn mạnh rằng, chiếu xạ không
phải là phương pháp bảo quản thực phẩm, mà chủ yếu có tác dụng kiểm soát côn
trùng và dịch hại. Ưu điểm lớn của công nghệ này là có thể xử lý hàng hóa ngay
khi đã đóng gói, không cần mở bao bì và không để lại bất kỳ dư lượng hóa chất
nào.
Các HTX, DN xuất khẩu cần làm gì đểgia tăng giá trị cho nông sản, trái cây, thưa ông?
Theo tôi, điểm nghẽn lớn hiện nay là
sản xuất còn chạy theo số lượng, trong khi việc sử dụng phân bón và thuốc bảo
vệ thực vật vẫn chưa được kiểm soát tốt. Đây cũng là một trong những nguyên
nhân khiến nhiều loại nông sản thường xuyên rơi vào tình trạng dư thừa, phải
"giải cứu"
“Trong một container hàng trái cây, khi nước bạn kiểm tra ngẫu nhiên hai thùng hàng, chỉ cần họ phát hiện hai quả sâu hoặc nhiễm khuẩn, đồng nghĩa đơn hàng sẽ bị loại. Sau ba lần vi phạm như vậy, (được tính như hai lần thẻ vàng, một lần thẻ đỏ), nông sản trái cây của chúng ta sẽ bị cấm vĩnh viễn vào vào thị trường này.
Điều cần thiết là chuyển từ tư duy
sản xuất nhiều sang sản xuất chất lượng cao, giảm phụ thuộc vào hóa chất, phát
triển nông nghiệp hữu cơ và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế. Khi chất lượng
được nâng lên, dù sản lượng không lớn nhưng giá trị kinh tế sẽ cao hơn rất
nhiều.
Thời gian qua, Chính phủ cùng Bộ
Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ thúc đẩy xuất
khẩu nông sản. Tuy nhiên, trong bối cảnh các thị trường ngày càng siết chặt
tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc, nếu doanh nghiệp và
người sản xuất không chủ động thay đổi thì khả năng cạnh tranh sẽ ngày càng thu
hẹp.
Bên cạnh đó, cần tăng cường truyền
thông để người dân, doanh nghiệp hiểu đúng về công nghệ chiếu xạ, từ đó thúc
đẩy ứng dụng rộng rãi hơn trong sản xuất và xuất khẩu. Đây không chỉ là giải
pháp nâng cao giá trị nông sản mà còn góp phần phát triển nền nông nghiệp xanh,
bền vững và hội nhập sâu hơn với thị trường quốc tế.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Từ ngày 1/7, Bộ NN&MT chính thức vận
hành Hệ thống thông tin truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản cấp quốc gia.
Đây được xem là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển
đổi số ngành nông nghiệp, góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý sản
xuất, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.
Bên cạnh kế hoạch phát hành trái phiếu chính quyền địa phương bằng USD, TP.HCM đang cân nhắc huy động vốn bằng các ngoại tệ mạnh khác như nhân dân tệ và yen Nhật. Việc đa dạng hóa đồng tiền phát hành được kỳ vọng giúp mở rộng khả năng huy động vốn và kiểm soát rủi ro tỷ giá.
Nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 122.000 tỷ đồng, tương đương 4,7 tỷ USD, tại thị trường Việt Nam. Để đảo chiều dòng vốn, Việt Nam cần cải thiện môi trường đầu tư và phát triển mạnh thị trường vốn.
Uy tín của người có ảnh hưởng trong cộng đồng là điểm tựa để tập hợp người dân phát triển HTX. Tuy nhiên, trước yêu cầu chuyển đổi số và kinh tế thị trường, các địa phương cần tạo điều kiện để những nhân tố mới, đặc biệt là phụ nữ dân tộc thiểu số và người trẻ, khẳng định năng lực và vai trò dẫn dắt.
Khi một cơn bão đi qua, một dịch bệnh bùng phát hay một đợt sóng giá càn quét, những doanh nghiệp chỉ có một nguồn cung sẽ bị rơi vào thế tê liệt. Còn doanh nghiệp có hệ thống đa lớp vẫn sẽ bình tĩnh kích hoạt phương án B, phương án C để duy trì dòng chảy hàng hóa.
Kinh tế số tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và HTX mở rộng kênh phân phối, quảng bá sản phẩm địa phương và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế. Để khai thác hiệu quả dư địa này, cần những giải pháp chuyển đổi số phù hợp với năng lực và nhu cầu thực tế của từng đơn vị.
Khoảng cách về công nghệ, hạn chế về nhân lực và hạ tầng nghiên cứu đang là những thách thức lớn đối với doanh nghiệp nông nghiệp trong nước. Để các doanh nghiệp có thể tạo bước đột phá về tăng trưởng, cần có sự đồng bộ thể chế, cơ chế hỗ trợ thực chất và đầu tư cho khoa học công nghệ.
Hà Nội đang triển khai kế hoạch phát triển 148 dự án nhà ở xã hội trong giai đoạn 2026-2030, với quy mô khoảng 135.602 căn hộ, mục tiêu hoàn thành tối thiểu 120.000 căn.
Sự tham gia của thế hệ trẻ là yếu tố quan trọng để đổi mới tư duy quản trị, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm tính kế thừa của kinh tế tập thể. Tuy nhiên, để người trẻ lựa chọn và gắn bó với HTX, cần tạo ra những cơ hội phát triển thực chất từ...