Hiện nay, tới 80% doanh nghiệp (DN) đầu tư chưa đến 5% doanh số cho việc phát triển thương hiệu nên sản phẩm chưa được nhiều người biết đến. Do đó, sản phẩm Việt dù có chất lượng cao nhưng vẫn chưa tìm được vị trí xứng đáng ở cả thị trường trong nước và quốc tế.

Mua lại thương hiệu của chính mình

Theo một cuộc khảo sát đánh giá ý kiến người tiêu dùng của công ty Nielsen Việt Nam, có đến 80 – 90% ý kiến người tiêu dùng nói rằng nguồn gốc nhãn hiệu cũng quan trọng, hoặc quan trọng hơn các quá trình điều khiển mua sắm khác.

Do đó, đại diện công ty này cho rằng DN cần quan tâm đến việc tăng cường quảng bá, giới thiệu thương hiệu của hàng hóa, của DN trên các phương tiện truyền thông đại chúng, nhất là trên mạng Internet.

Đồng thời, cần chú trọng đăng ký bảo hộ thương hiệu trong nước và quốc tế nghiêm túc, đầy đủ và kịp thời.

Những thương hiệu nổi tiếng tại Việt Nam như kẹo dừa Bến Tre, thuốc lá Vinataba, cà phê Trung Nguyên, mì Vifon… hay ngay cả những chỉ dẫn địa lý nổi tiếng như nước mắm Phú Quốc, nước mắm nhĩ Phan Thiết cũng bị các công ty nước ngoài đăng ký nhãn hiệu nhằm trục lợi, khiến khách hàng không phân biệt được đâu là sản phẩm thật – giả, gây thiệt hại cho hoạt động kinh doanh của DN.

Đáng nói, có tình trạng một số đối tượng đầu cơ đã lấy các thương hiệu Việt nổi tiếng đem đi đăng ký ở những thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam dưới tên của mình. Sau đó, họ quay sang chào bán lại thương hiệu với giá cao cho chủ sở hữu đích thực, ép DN phải ký kết hợp đồng đại lý – phân phối hàng hóa với giá rẻ, cản trở việc xâm nhập thị trường nước ngoài.

Ông Lê Ngọc Lâm, Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Bộ KH&CN, cho biết, nhiều DN vẫn chưa có ý thức bảo vệ thương hiệu. “Không ít DN đăng ký sở hữu trí tuệ rồi để đó, hoặc đăng ký để sử dụng nhưng không hề quan tâm nhãn hiệu, quyền sở hữu trí tuệ của mình có xuất hiện hay gặp vướng mắc gì trên thị trường không”, ông Lâm cho hay.

Theo ông Lâm, có tình trạng một số DN gặp phải tình huống bị DN khác sử dụng trái phép quyền sở hữu trí tuệ, hay DN làm ăn chân chính gặp sản phẩm nhái, sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ tràn lan trên thị trường. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng tới niềm tin của khách hàng và chính tương lai của DN.

Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã thu được trên 76 triệu USD trong 2 năm 2015-2016 từ giá trị thương hiệu

Theo số liệu từ Cục Sở hữu trí tuệ, hiện nay, số đơn đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ của DN Việt Nam chỉ chiếm 15% tổng số đơn nộp đến cục mỗi năm, còn lại là của các DN nước ngoài.

Đặc biệt, DN Việt Nam rất ít đăng ký bảo hộ giải pháp công nghệ trong khi đây là yếu tố giúp tạo ra sự bùng phát công nghệ để giảm chi phí, nâng cao giá trị và tính cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa.

“Đây cũng là lý do dẫn đến thực trạng nhiều DN Việt đã sản xuất được những sản phẩm có chất lượng cao nhưng khi xuất ngoại vẫn phải núp dưới tên của các thương hiệu có giá trị trên thế giới mới có thể vào được thị trường quốc tế”, ông Lâm nói.

Giá trị thương hiệu đạt 141 tỷ USD

Ông Damir Dixit, Giám đốc điều hành Brand Finance châu Á – Thái Bình Dương, cho biết, các thương hiệu của Việt Nam đang ở giai đoạn phát triển rất nhanh. Về phương diện quốc gia, Việt Nam đứng thứ 48 trên bảng giá trị thương hiệu quốc tế với trị giá 141 tỷ USD.

Hiện tại, một số DN Việt Nam đã thành công khi có giá trị thương hiệu. Ví dụ như, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã thu được trên 76 triệu USD trong hai năm 2015 – 2016 từ giá trị thương hiệu.

Ông Damir Dixit còn cho biết thêm, một tập đoàn nổi tiếng ở Mỹ là Leman đã phá sản hoàn toàn, không còn chút giá trị kinh doanh nào. Nhưng nhà đầu tư muốn sử dụng thương hiệu Leman vẫn phải trả tiền.

Qua đó mới thấy, DN có thể làm ăn lỗ lãi trong từng thời kỳ nhưng giá trị thương hiệu luôn là con số dương, các tài sản của công ty đều khấu hao, trừ thương hiệu.

Hiện nay, 47% giá trị các công ty trên thế giới là tài sản vô hình, không nằm trong bảng tổng kết tài sản. Muốn định giá các công ty chưa lên sàn chứng khoán, bên cạnh các giá trị được ghi nhận trên báo cáo tài chính còn phải cộng thêm trung bình 25% nữa ở tài sản vô hình, trong đó giá trị thương hiệu mới là giá trị chính thức của công ty.

Đánh giá về vấn đề này, ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp (Bộ Tài chính), chia sẻ DN có thương hiệu rồi cần phải chăm bẵm nó. Nhìn nó, xây dựng nó như chăm đứa con, bởi vì giá trị thương hiệu là giá trị gia tăng hữu hình và đồng hành cùng giá trị DN. Khi DN làm tốt quản trị sẽ giữ được giá trị thương hiệu. Còn trong quá trình đó, DN quên đi thương hiệu là cũng đồng nghĩa với việc mất đi giá trị.

Ở phương diện hành lang pháp lý, theo ông Quyết, DN phải thấy rõ thương hiệu là tài sản thực sự. Nó không đơn thuần chỉ là máy tính, ô tô, mà còn là tài sản có giá trị tăng dần trong tương lai.

Thanh Hoa