Thị trường chứng khoán (TTCK) ghi nhận những biến động đáng chú ý về mặt dòng vốn, khi khối ngoại liên tục duy trì trạng thái bán ròng. Đáng chú ý, ngân hàng — nhóm ngành chiếm tới gần 30% tổng vốn hóa toàn thị trường và đóng vai trò "nhạc trưởng" dẫn dắt dòng tiền lại là tâm điểm chịu áp lực xả hàng mạnh mẽ nhất.

Áp lực cơ cấu mạnh tay

Lũy kế từ đầu năm, tổng giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài trên toàn thị trường đã vượt mốc 80.000 tỷ đồng. Do cổ phiếu ngân hàng chiếm tỷ trọng tối đa trong danh mục của các quỹ ngoại lớn như Dragon Capital, VinaCapital hay các quỹ ETF mô phỏng chỉ số (VN30, VNDiamond), việc các quỹ thực hiện hạ tỷ trọng chung hoặc đối mặt với áp lực rút vốn (outflow) đã lập tức chuyển hóa thành giá trị bán ròng kỷ lục ở nhóm cổ phiếu này.

Chỉ tính riêng trong các kỳ cơ cấu gần đây, giá trị giao dịch của khối ngoại tại nhóm ngân hàng thường xuyên chiếm từ 25% – 35% tổng giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên sàn HoSE.

Thống kê giao dịch chứng khoán khối ngoại tuần từ 20-24/7, nhà đầu tư ngoại tiếp tục đẩy mạnh bán ròng trong tuần giảm sâu với giá trị tăng gần 80% so với tuần trước đó, trong đó, tâm điểm xả bán là các mã ngân hàng, với VCB bị bán ròng 452 tỷ đồng, VPB bị bán ròng 403 tỷ đồng, TCB bị bán ròng 352 tỷ đồng, ACB bị bán ròng 331 tỷ đồng, STB bị bán ròng 327 tỷ đồng…

Đáng chú ý, mặc dù xu hướng chung là rút vốn, bức tranh giao dịch của khối ngoại không mang tính tháo chạy hoảng loạn mà thể hiện chiến lược tái cơ cấu (rebalancing) rất rõ ràng.

Ở chiều bán: Các mã ngân hàng có vốn hóa lớn hoặc đã đạt mức lợi nhuận kỳ vọng chịu áp lực xả bán dồn dập. Điển hình, các cổ phiếu như VPB (bán ròng xấp xỉ 100 tỷ đồng/phiên ở các đợt cao điểm), TCB, SHB, CTG hay STB liên tục nằm trong danh sách bị khối ngoại thoái vốn.

Chiều ngược lại, dòng tiền ngoại vẫn sẵn sàng "chi tiền" đối với các đại diện sở hữu câu chuyện riêng hoặc nền tảng tài chính vượt trội. Chẳng hạn, cổ phiếu LPB từng ghi nhận những phiên được gom ròng hơn 70 tỷ đồng. Ngoài ra, MBB, HDB hay VCB cũng liên tục xuất hiện các nhịp mua ròng ngắt quãng mỗi khi giá cổ phiếu điều chỉnh về vùng hấp dẫn.

Lý giải về làn sóng tái cơ cấu này, các chuyên gia phân tích cho rằng nguyên nhân chính xuất phát từ sự chênh lệch lãi suất quốc tế khiến dòng vốn FII có xu hướng quay về các thị trường phát triển, kết hợp với hoạt động hiện thực hóa lợi nhuận sau giai đoạn cổ phiếu ngân hàng tăng trưởng mạnh.

Không chỉ xuất phát từ yếu tố nội tại của thị trường Việt Nam, làn sóng bán ròng còn phản ánh xu hướng tái phân bổ vốn trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục duy trì mặt bằng lãi suất cao, lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ ở mức hấp dẫn đã kéo một phần dòng vốn quốc tế quay trở lại các tài sản an toàn. Đồng thời, đồng USD mạnh lên cũng khiến nhiều quỹ đầu tư chủ động giảm tỷ trọng tại các thị trường mới nổi để hạn chế rủi ro tỷ giá.

Bên cạnh đó, nhiều quỹ ETF và quỹ đầu tư chủ động đang bước vào chu kỳ cơ cấu danh mục định kỳ, khiến áp lực bán diễn ra trên diện rộng thay vì chỉ tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản suy yếu. Điều này lý giải vì sao ngay cả những ngân hàng có chất lượng tài sản tốt, khả năng sinh lời cao và triển vọng tăng trưởng tích cực cũng vẫn nằm trong danh sách bị bán ròng trong thời gian qua.

Cơ hội cho tầm nhìn trung và dài hạn

Trước đà bán ròng dai dẳng của nhà đầu tư nước ngoài, nhiều nhà đầu tư cá nhân không khỏi lo ngại về triển vọng của nhóm cổ phiếu ngân hàng. Tuy nhiên, nếu phân tích sâu vào sức chống chịu của thị trường cũng như các chỉ số tài chính nội tại, bức tranh thực tế lại mang nhiều sắc thái tích cực.

Khác với giai đoạn trước đây khi giao dịch của khối ngoại giữ vai trò chi phối xu hướng, TTCK hiện tại đã chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc của dòng tiền nội địa. Khối lượng bán ròng khổng lồ từ các quỹ ngoại đã được lực cầu hấp thụ tương đối tốt từ nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức trong nước. Thanh khoản toàn thị trường vẫn duy trì ổn định ở mức 15.000 – 22.000 tỷ đồng/phiên, giúp VN-Index giữ vững các vùng hỗ trợ quan trọng mà không xảy ra hiện tượng đổ vỡ hay mất thanh khoản.

Mặt khác, áp lực bán mang tính kỹ thuật của khối ngoại đã vô tình đưa mặt bằng giá của nhiều ngân hàng về mức rất cạnh tranh. Hệ số P/B (Giá/Giá trị sổ sách) toàn ngành hiện dao động quanh mức 1,3x – 1,5x, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5 năm (khoảng 1,8x). Chi phí vốn hợp lý cùng mục tiêu tăng trưởng tín dụng toàn ngành đạt khoảng 14% – 15% tiếp tục là động lực cho tăng trưởng lợi nhuận.

Đánh giá về đợt cơ cấu danh mục này của khối ngoại, các chuyên gia tài chính cho rằng nhà đầu tư không nên quá hoang mang mà cần nhìn nhận đây là quá trình sàng lọc tự nhiên của thị trường.

Theo giới chuyên môn,hành động bán ròng của khối ngoại mang tính chất tái phân bổ tài sản toàn cầu hơn là sự phản ánh yếu kém về nội tại doanh nghiệp. Nhóm ngân hàng vẫn là “xương sống” của nền kinh tế với đà phục hồi lợi nhuận rõ nét và tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao. Khi giá cổ phiếu bị chiết khấu về mức P/B lịch sử do áp lực bán kỹ thuật, đây lại chính là thời điểm mở ra vùng mua tích lũy lý tưởng cho các nhà đầu tư trung và dài hạn.

Để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư trong giai đoạn này, nhà đầu tư nên ưu tiên chọn lựa các ngân hàng đáp ứng các tiêu chí sau:

Trước hết, chất lượng tài sản sạch: Tỷ lệ nợ xấu (NPL) kiểm soát dưới 2% và tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) cao.

Lợi thế nguồn vốn: Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (CASA) dồi dào giúp giảm chi phí vốn.

Động lực tăng trưởng riêng: Có kế hoạch tăng vốn, phát hành cổ phần cho đối tác chiến lược hoặc chuyển đổi số hiệu quả.

Có thể thấy, động thái cơ cấu mạnh tay của khối ngoại tuy tạo ra những sóng gió ngắn hạn, nhưng nhìn chung không làm thay đổi xu hướng phục hồi căn bản của nhóm cổ phiếu ngân hàng. Với nền tảng vĩ mô ổn định và mức định giá hấp dẫn, nhóm cổ phiếu "vua" vẫn giữ nguyên sức hút đối với những nhà đầu tư biết kiên nhẫn và tìm kiếm cơ hội trong biến động.

Hơn 9,5 tỷ cổ phiếu ngân hàng còn hở room ngoại: Vì sao vốn ngoại vẫn đứng ngoài?

Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) vừa thực hiện chấm điểm 18 nhóm ngành trên TTCK trong bối cảnh VN-Index đang có những đợt điều chỉnh mạnh do thanh khoản suy yếu trước sức ép lãi suất tăng cao.

Theo VDSC, bức tranh phân bổ ngành trong nửa cuối năm 2026 được phân hóa thành bốn nhóm chính: Ngân hàng là ngành duy nhất trong danh mục xếp hạng ngành đạt mức đánh giá “Rất khả quan”, đồng thời dẫn đầu ở cả hai yếu tố là định giá và sức mạnh giá tương đối so với VN-Index.

Với tỷ trọng 30,7% trong VN-Index, ngân hàng là nhóm ngành có khả năng chi phối rõ nhất diễn biến của chỉ số trong nửa cuối năm 2026. 

Dựa trên kết quả xếp hạng ngành, VDSC thực hiện điều chỉnh danh mục cổ phiếu chủ động cho nửa cuối năm 2026. Theo đó, số lượng cổ phiếu trong danh mục được tăng từ 15 lên 18 mã, đồng thời nâng tỷ trọng phân bổ đối với nhóm cổ phiếu ngân hàng.

Hải Giang