Cổ phiếu của Tập đoàn FPT – doanh nghiệp công nghệ hàng đầu Việt Nam từng là "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn ngoại đang phải trải qua một giai đoạn thử thách lớn chưa từng có. Tính đến nửa đầu năm 2026, FPT đứng đầu toàn thị trường về quy mô rút vốn của khối ngoại, đặt cổ phiếu này vào tâm điểm của các đợt điều chỉnh mạnh thuộc rổ chỉ số VN30.

Theo dữ liệu thống kê từ đầu năm 2026 đến nay, FPT là mã cổ phiếu chịu áp lực rút vốn mạnh nhất của khối ngoại với giá trị bán ròng vượt mức 16.010 tỷ đồng. Con số này bỏ xa các doanh nghiệp lớn xếp sau trong danh sách bị "xả hàng" như Vinhomes (VHM với hơn 11.250 tỷ đồng) và Vingroup (VIC với 9.214 tỷ đồng).

Làn sóng chốt lời ồ ạt từ các quỹ ngoại diễn ra sau nhiều năm liên tiếp FPT tăng trưởng thăng hoa và liên tục thiết lập các mức đỉnh lịch sử. Áp lực điều chỉnh tập trung sâu sắc vào nhóm ngành công nghệ và bán lẻ đã khiến vốn hóa thị trường của FPT bốc hơi 42.588 tỷ đồng, đưa mã này thành cổ phiếu giảm mạnh nhất trong rổ VN30 kể từ đầu năm. Đây được xem là một giai đoạn phân phối và điều chỉnh tất yếu khi vị thế định giá của cổ phiếu đã chạm mức cao, thúc đẩy tâm lý hiện thực hóa lợi nhuận của các nhà đầu tư quốc tế.

Động thái của khối ngoại diễn ra trong bối cảnh kết quả kinh doanh của FPT ghi nhận sụt giảm. Năm 2025, FPT ghi nhận lợi nhuận sau thuế cổ đông công ty mẹ 9.369 tỷ đồng, tăng 19,5%, cao nhất từ trước đến nay; doanh thu đạt 70.112 tỷ đồng, tăng 11,5%. Tuy nhiên, sang tới quý I/2026, doanh thu giảm 22,3% còn 12.480 tỷ đồng do FPT không còn hợp nhất số liệu của FPT Telecom từ đầu năm; lợi nhuận sau thuế giảm 4,6% còn 2.476 tỷ đồng.

Tính đến ngày 31/3/2026, tổng tài sản giảm 22,2% so với đầu năm, xuống còn hơn 68.586 tỷ đồng; tổng nợ phải trả hơn 28.464 tỷ đồng, giảm 35,9%.

Trong khi đó, cổ phiếu PLX (Petrolimex) dự báo rời rổ VN30, nguyên nhân được MBS đưa ra là PLX hiện có giá trị vốn hóa thấp nhất trong danh mục VN30, không còn đáp ứng tiêu chí duy trì vị trí trong nhóm 30 cổ phiếu có quy mô vốn hóa và thanh khoản hàng đầu thị trường.

Diễn biến thị trường cho thấy rõ xu hướng suy giảm vốn hóa của Petrolimex trong thời gian qua. Từ vùng đỉnh từng vượt 60.000 đồng/cp giai đoạn 2022–2023, thị giá PLX đã điều chỉnh đáng kể và hiện dao động ở vùng thấp hơn nhiều so với giai đoạn hưng phấn trước đó.

Kết quả kinh doanh quý I/2026 cho thấy Petrolimex ghi nhận doanh thu gần 98.700 tỷ đồng, tăng khoảng 45% so với cùng kỳ, nhưng lại báo lỗ sau thuế hơn 662 tỷ đồng.

Đây là yếu tố mang tính kỹ thuật nhưng có tác động đáng kể đến giá cổ phiếu trong ngắn hạn. Khi một mã có nguy cơ rời rổ VN30, các quỹ ETF mô phỏng chỉ số buộc phải giảm hoặc thoái toàn bộ tỷ trọng, tạo ra áp lực bán tập trung trước kỳ cơ cấu.

Trường hợp của PLX cũng cho thấy tính chất “luân chuyển” của rổ VN30. Việc thay đổi thành phần không chỉ phản ánh sức khỏe doanh nghiệp mà còn dựa trên tiêu chí vốn hóa, thanh khoản và tỷ lệ tự do chuyển nhượng. Do đó, những cổ phiếu không còn đáp ứng tốt các tiêu chí này có thể bị thay thế, bất kể nền tảng kinh doanh vẫn ổn định.

Cổ phiếu FPT chật vật tìm điểm cân bằng

Hai diễn biến trên cho thấy VN30 đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc dòng tiền rõ rệt. Nếu như trước đây, rổ VN30 thường được xem là nhóm cổ phiếu dẫn dắt ổn định với sự đồng thuận tương đối của khối ngoại và nội, thì hiện tại cấu trúc này đang phân hóa mạnh. Dòng tiền không còn tập trung đều vào các cổ phiếu vốn hóa lớn mà chuyển sang trạng thái chọn lọc và cơ cấu lại theo chu kỳ toàn cầu.

Đáng chú ý, trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu được các tổ chức quốc tế xem xét nâng hạng, diễn biến của nhóm VN30 càng trở nên quan trọng. Đây là rổ cổ phiếu tập trung phần lớn doanh nghiệp có quy mô lớn, thanh khoản cao và là điểm đến ưu tiên của các quỹ ETF cũng như dòng vốn ngoại khi giải ngân vào thị trường Việt Nam.

Nửa cuối năm 2026 được kỳ vọng sẽ tiếp tục chứng kiến sự cạnh tranh giữa các nhóm ngành trong việc dẫn dắt thị trường. Nếu dòng tiền tiếp tục tập trung vào các doanh nghiệp vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm bất động sản và ngân hàng, quy mô vốn hóa của VN30 có thể còn mở rộng hơn nữa.

Ngược lại, sự hồi phục của các cổ phiếu bluechips đã điều chỉnh mạnh như FPT, MWG,…sẽ quyết định liệu đà tăng của thị trường có được lan tỏa rộng hơn hay vẫn chỉ phụ thuộc vào một số ít "đầu tàu" vốn hóa.

Châu Anh