Trong báo cáo mới phát hành, FiinGroup cho rằng hoạt động huy động vốn cổ phần đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh trở lại trong năm 2026.

Tăng vốn mở ra chu kỳ phát triển mới 

Tính đến ngày 25/5/2026, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, tăng 86,5% so với năm 2025 và gấp 2,5 lần mức bình quân 5 năm gần đây.

Giá trị huy động vốn cổ phần mới năm nay dự kiến cao nhất kể từ giai đoạn bùng nổ năm 2021 và là mức cao chưa từng có trong lịch sử. Điều này cho thấy thị trường chứng khoán đang dần khôi phục vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp sau nhiều năm hoạt động huy động vốn phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp.

Đáng chú ý, ngành ngân hàng đang bước vào chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay với kế hoạch huy động khoảng 128.000 tỷ đồng vốn cổ phần, cao gấp hơn 7 lần năm 2025 và tăng khoảng 71,6% so với mức bình quân 5 năm. Động thái này phản ánh nhu cầu tăng vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối kế toán và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động vốn.

Một số kế hoạch phát hành đáng chú ý thuộc về Vietcombank (VCB), BIDV (BID), VPBank (VPB), HDBank (HDB), MB (MBB) và NCB (NVB), trong đó phần lớn dự kiến thực hiện thông qua hình thức phát hành riêng lẻ.

Trong nhiều năm qua, nhu cầu tăng vốn của các ngân hàng ngày càng trở nên cấp thiết khi quy mô tài sản liên tục mở rộng và các chuẩn mực quản trị rủi ro được nâng lên. Việc bổ sung vốn điều lệ không chỉ giúp cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR), đáp ứng yêu cầu của cơ quan quản lý mà còn tạo thêm dư địa để mở rộng tín dụng, đầu tư công nghệ và phát triển các mảng kinh doanh mới.

Điểm đáng chú ý của chu kỳ hiện nay là nhiều ngân hàng lựa chọn phương thức tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại hoặc chia cổ tức bằng cổ phiếu thay vì chỉ phụ thuộc vào phát hành cho nhà đầu tư bên ngoài. Điều này phản ánh khả năng tạo lợi nhuận tương đối tích cực của ngành trong những năm gần đây, đồng thời hạn chế áp lực huy động vốn trên thị trường.

Đối với thị trường chứng khoán, đây là tín hiệu được giới đầu tư theo dõi sát sao. Nhóm ngân hàng luôn chiếm tỷ trọng vốn hóa lớn trên sàn giao dịch và có sức ảnh hưởng mạnh đến diễn biến của các chỉ số chính. Khi kỳ vọng lợi nhuận được cải thiện nhờ nguồn vốn mới, dòng tiền đầu tư cũng có xu hướng quay trở lại nhóm cổ phiếu này.

Không chỉ vậy, việc tăng vốn còn được xem là bước chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh mới. Các ngân hàng cần nguồn lực để đầu tư mạnh hơn vào chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và phát triển hệ sinh thái tài chính. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi chi phí lớn nhưng có thể tạo ra lợi thế dài hạn trong cuộc đua giành thị phần.

Cơ hội lớn nhưng không dành cho tất cả

Trên thị trường, trong số các ngành thu hút sự chú ý, nhóm cổ phiếu ngân hàng đang thể hiện sự cải thiện rõ nét về mặt hiệu suất sinh lời.

Trong bối cảnh đó, giới đầu tư kỳ vọng nhóm cổ phiếu ngân hàng sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu tàu, tạo lực kéo cho thị trường chứng khoán.

Các chuyên gia từ ABS đánh giá đây là nhóm ngành có tiềm năng trở thành tâm điểm dẫn dắt dòng tiền trong giai đoạn tới, đặc biệt khi thị trường được kỳ vọng tiếp tục đà hồi phục. Việc rủi ro ngắn hạn giảm dần sẽ tạo điều kiện thuận lợi để các nhóm cổ phiếu trụ cột như ngân hàng bứt phá, từ đó định hình rõ hơn xu hướng tăng trưởng của VN-Index trong nửa cuối tháng 6/2026.

Tuy nhiên, giới chuyên môn nhìn nhận, tăng vốn chỉ là điều kiện cần, còn khả năng chuyển hóa nguồn lực mới thành tăng trưởng bền vững mới là yếu tố quyết định giá trị thực của cổ phiếu.

Thực tế cho thấy, thị trường ngày càng quan tâm đến chất lượng sử dụng nguồn vốn hơn là quy mô vốn điều lệ.

Nếu nguồn vốn mới được sử dụng hiệu quả để mở rộng hoạt động kinh doanh, cải thiện lợi nhuận và nâng cao năng lực cạnh tranh, giá trị doanh nghiệp sẽ được củng cố trong dài hạn. Ngược lại, nếu tăng vốn nhưng tốc độ tăng trưởng lợi nhuận không theo kịp, thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) có thể bị pha loãng, làm giảm sức hấp dẫn của cổ phiếu đối với nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, áp lực kiểm soát nợ xấu vẫn là thách thức đáng lưu ý. Khi tín dụng tăng trưởng nhanh, chất lượng tài sản cần được giám sát chặt chẽ để tránh rủi ro phát sinh trong tương lai. Một ngân hàng có quy mô vốn lớn nhưng tỷ lệ nợ xấu gia tăng hoặc hiệu quả sinh lời suy giảm sẽ khó tạo được niềm tin trên thị trường.

Thông tư 08 ‘cởi trói’ thanh khoản: Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi, cổ phiếu ngân hàng dậy sóng?

Yếu tố lãi suất và biên lãi ròng (NIM) cũng tác động trực tiếp đến triển vọng của nhóm ngân hàng. Trong môi trường cạnh tranh huy động vốn ngày càng gay gắt, việc duy trì lợi nhuận không chỉ phụ thuộc vào tăng trưởng tín dụng mà còn dựa trên khả năng quản trị chi phí vốn và đa dạng hóa nguồn thu ngoài lãi.

Do đó, xu hướng phân hóa có thể diễn ra mạnh mẽ hơn. Những ngân hàng sở hữu nền tảng tài chính lành mạnh, chất lượng tài sản tốt, chiến lược số hóa rõ ràng và hiệu quả kinh doanh ổn định sẽ thu hút dòng tiền tốt hơn so với các đơn vị chỉ đơn thuần tăng vốn nhưng chưa chứng minh được hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Với nhà đầu tư, điều quan trọng không nằm ở việc ngân hàng tăng vốn bao nhiêu mà là nguồn vốn đó được chuyển hóa thành lợi nhuận, năng lực cạnh tranh và giá trị doanh nghiệp như thế nào. Chỉ khi tăng vốn đi đôi với chất lượng tăng trưởng, nhóm cổ phiếu ngân hàng mới có thể thực sự trở thành lực kéo bền vững cho thị trường chứng khoán trong chu kỳ mới.

Hải Giang