Ts. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã nêu ra thực tế này tại Hội thảo “Cơ hội đầu tư - kinh doanh 2018” ngày 5/1.

Chúng ta dùng từ “kỳ tích 2017” nhiều đến mức dường như chúng ta hơi say sưa vì thắng lợi

Đánh giá về hiệu ứng 2017 và 2018, ông Trần Đình Thiên cho rằng, chúng ta cần bàn nghiêm túc. Đối với Việt Nam, mọi sự phấn khởi dẫn đến mất bình tĩnh. Các số liệu, nhiều con số chúng ta biết như số liệu tăng trưởng năm qua cao nhất 8-9 năm trở lại, quý III có sự nhảy vọt. Số danh nghiệp năm ngoái cũng ở mức cao kỷ lục, ít nhất 8-10 năm trở lại đây. 

Vì thế, chúng ta dùng từ “kỳ tích 2017” nhiều đến mức dường như chúng ta hơi say sưa vì thắng lợi. 

"Có gì ghê gớm đâu, tất nhiên với nỗ lực, xuất phát điểm thấp như đầu năm, điều ai cũng sửng sốt là kỳ tích nhưng nhiều chuyện còn hấp dẫn hơn, tôi cho rằng ở khía cạnh kinh tế nên đánh giá bình tĩnh hơn", ông Thiên nói.

Ông Thiên cho rằng nói như vậy không có nghĩa là phủ nhận thành tích năm nay. Nhưng vấn đề đáng quan tâm là chất lượng. Đó là chất lượng của các con số và chất lượng của cơ cấu.

Trong đó, về chất lượng của tăng trưởng GDP cũng cần bàn lại, chất lượng tăng trưởng xuất khẩu cũng cần bàn lại vì nó có liên quan đến cơ cấu.

Tuy nhiên, cơ chế tăng trưởng, cơ cấu ngành, vùng còn chưa thay đổi được. Doanh nghiệp trong nước có nền tảng quan trọng bậc nhất nhưng còn yếu, đang cần cải cách. Kinh tế tư nhân tăng nhiều nhưng nhỏ bé, thiếu liên kết. Ngành tài chính ngân hàng, thị trường chứng khoán bùng lên nhưng nền tảng cấu trúc tài chính ngân hàng còn yếu.

"Chuyện đó là bình thường nhưng là thách thức lớn cho 2018 chứ không phải dễ dàng. Chúng ta họp quá nhiều, vẫn bàn đặc khu có hội đồng nhân dân không, hay chỉ cần đặc khu thôi, đất cát cho thuê bao nhiêu năm thì thích hợp, 99 năm hay chỉ 55 năm thôi.
Tôi cũng muốn nói, vẫn có vấn đề khi ông sẵn sàng chịu khuyết điểm đột phá để làm. Người ngồi im có khi lại thăng tiến", ông Thiên nói.

Bên cạnh đó, nguồn nhân lực, cấu trúc tương lai nền kinh tế chưa có gì cả. 

Một số biểu đồ cho thấy gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp, chi phí logistics cao, 18% của GDP, hơn 20% là theo số liệu khác, trong khi trung bình thế giới chỉ là 11% GDP. 

Gánh nặng này không dễ tí nào. Bộ Công Thương, tác giả của 675 thủ tục mới chỉ đề xuất giảm, còn chưa giảm được. Tác động của việc cắt giảm thủ tục trong năm 2018 như thế nào chúng ta còn phải chờ xem.

Một con số điển hình hiện nay là theo thống kê của báo chí, năm 2010, có 70% doanh nghiệp đóng thuế thu nhập, còn tới năm 2015 là 30%. 

"Dự báo có thể tích cực, con số rất cao nhưng căn cứ theo năm 2017 thì dự báo năm 2018 sẽ rất cao do FDI, đầu tư tư nhân tăng cao. Nhưng kinh nghiệm giải ngân chậm năm 2017 là bài học của Chính phủ", ông Thiên nói.

Nhật Linh