Trong báo cáo mới nhất, Chứng khoán Vietcombank (VCBS) nhận định tăng trưởng tín dụng năm 2026 có thể vượt mục tiêu định hướng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), nhờ chính sách tiền tệ nới lỏng và lãi suất điều hành thấp kích thích nhu cầu vay vốn.

Ba trụ cột chính dẫn dắt dòng vốn bao gồm: đầu tư công, bất động sản và khu vực kinh tế tư nhân. Trong đó, việc tháo gỡ pháp lý bất động sản tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực sang xây dựng và vật liệu xây dựng, đồng thời cầu tín dụng tiêu dùng và vay mua nhà dài hạn cũng đang hồi phục rõ rệt.

Tuy nhiên, VCBS dự báo "miếng bánh" tín dụng sẽ không chia đều. Trong đó, nhóm dẫn dắt gồm các ngân hàng tư nhân năng động có thể đạt mức tăng trưởng trên 20%. Nhóm ưu tiên là các ngân hàng có hệ số an toàn vốn (CAR) cao (như VPBank, Techcombank, HDBank) hoặc tập trung vào lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, SME (HDBank, VIB, ACB) sẽ có lợi thế về room tín dụng nhờ cơ chế giảm hệ số rủi ro. Nhóm ngân hàng lớn tiếp tục được ưu tiên tăng trưởng cao hơn trung bình ngành nếu tham gia nhận chuyển giao bắt buộc.

Trong một hội thảo được tổ chức mới đây, TS. Lê Xuân Sang – Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới, cho rằng dù tăng trưởng tín dụng cao là tín hiệu vui, nhưng hiệu suất sử dụng vốn so với GDP đang có xu hướng giảm dần trong 40 năm qua.

Cụ thể, giai đoạn 2021-2025, tín dụng tăng trung bình 14,65% nhưng GDP chỉ tăng 6,29%. Nguyên nhân một phần do dòng vốn bị "rò rỉ" sang các kênh đầu cơ (chứng khoán, tài sản số) thay vì đi vào sản xuất thực. Đáng chú ý, sự lệch pha thể hiện rõ khi tín dụng thương mại giảm, trong khi tín dụng bất động sản tăng tới 36% (tính đến tháng 5/2025).

TS. Lê Xuân Sang cảnh báo quy mô tín dụng tư nhân hiện đã đạt khoảng 150% GDP – mức rất cao so với thông lệ quốc tế, tiềm ẩn rủi ro cho tính bền vững của nền kinh tế.

Tín dụng và huy động vốn được dự báo lập đỉnh mới trong năm 2026

Để đảm bảo tăng trưởng bền vững, thay vì chỉ mở rộng quy mô tín dụng theo chiều rộng, TS. Lê Xuân Sang đề xuất cần tập trung vào chất lượng và cấu trúc tài chính: Phát triển thị trường vốn, bao gồm thúc đẩy thị trường trái phiếu và cổ phiếu minh bạch để giảm gánh nặng cấp vốn cho hệ thống ngân hàng. Kiểm soát rủi ro bằng cách hạn chế các hình thức đòn bẩy tài chính phi chính thức, quản lý chặt hoạt động tự doanh của công ty chứng khoán để tránh rủi ro lan truyền. Phát triển tín dụng xanh và nhà ở giá hợp lý (bao gồm cả bán và cho thuê) và củng cố các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập để thu hút dòng vốn trung – dài hạn chất lượng.

Liên quan đến lãi suất huy động, VCBS dự báo xu hướng tăng dần do nhu cầu vốn phục vụ tín dụng và chênh lệch tiền gửi - dư nợ còn cao. Các chuyên gia dự báo, quý I/2026, lãi suất huy động tăng nhẹ 0,3-0,5%; quý II/2026 tăng thêm 0,4-0,5%.

Đáng chú ý, sự điều chỉnh lãi suất huy động có sự phân hoá. Nhóm ngân hàng quốc doanh dự kiến duy trì ổn định nhờ thanh khoản tốt. Ngược lại, nhóm ngân hàng tư nhân (đặc biệt các đơn vị phụ thuộc tiền gửi khách hàng) sẽ chịu áp lực tăng lãi suất cao hơn để hút vốn.

Về lãi suất cho vay, mặt bằng chung có thể tăng 0,5-0,7% trong năm 2026 nhưng diễn biến trái chiều. Cụ thể, nhóm quốc doanh dự kiến giảm 0,2-0,3% để hỗ trợ nền kinh tế. Ngược lại, nhóm tư nhân có thể tăng 0,3-1% tùy phân khúc và khách hàng.

Thanh Hoa