Tại Hội thảo “Thúc đẩy thanh toán xuyên biên giới qua mã QR: Động lực mới cho bán lẻ và du lịch” diễn ra vào chiều ngày 25/9, các chuyên gia nhận định Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển hóa kết nối công nghệ thành dòng chảy kinh tế thực tế.

Các chuyên gia khẳng định, nền tảng thanh toán không dùng tiền mặt trong nước phát triển vững chắc chính là bệ phóng cho các kết nối xuyên biên giới. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho thấy, trong 8 tháng năm 2026, giao dịch không dùng tiền mặt tăng 34,56% về số lượng và 13,26% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.

Riêng phương thức quét mã QR đạt 311 triệu giao dịch với tổng giá trị 274,2 nghìn tỷ đồng, tăng trưởng tương ứng 6,66% về lượng và 25,85% về giá trị. Cùng giai đoạn này, giao dịch qua Internet tăng 46,57% về số lượng và 21,77% về giá trị, còn qua điện thoại di động tăng lần lượt 35,33% và 2,39%.

Từ nền tảng nội địa vững chắc, NHNN đã thúc đẩy hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với nhiều quốc gia. Đến nay, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đã hoàn tất kết nối với 6 thị trường gồm Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore. Trong đó, kết nối với Singapore đã hoàn thành hai chiều; kết nối với Hàn Quốc đã hoàn tất chiều khách Hàn Quốc thanh toán tại Việt Nam và đang mở rộng chiều ngược lại.

Dữ liệu thực tế cho thấy sự bứt phá mạnh mẽ của dòng giao dịch quốc tế. Trong 8 tháng năm 2026, lượng giao dịch của du khách Thái Lan, Lào, Campuchia tại Việt Nam tăng 8 lần và giá trị tăng 6 lần so với cùng kỳ năm trước. Chiều ngược lại, người Việt chi tiêu tại 3 quốc gia láng giềng này cũng tăng 5 lần về số lượng giao dịch và 4 lần về giá trị.

Đối với thị trường Trung Quốc, sau khi lần lượt kết nối với UPI vào tháng 12/2025, Alipay vào tháng 4/2026 và Weixin Pay vào tháng 8/2026, lượng giao dịch của du khách Trung Quốc quét mã VietQRGlobal tại Việt Nam tính đến tháng 8/2026 đã tăng gấp 3 lần về số lượng và gấp 4 lần về giá trị chỉ sau bốn tháng triển khai.

Mức phí chấp nhận thanh toán qua VietQRGlobal dự kiến chỉ khoảng 1,5% giá trị giao dịch, thấp hơn đáng kể so với mức 2,4 - 3% của thẻ quốc tế phát hành ngoài Việt Nam. Nhờ mức tiết kiệm từ 37,5 - 50% chi phí này, với mỗi 1 tỷ đồng doanh số từ khách ngoại, cửa hàng chỉ phải trả khoảng 15 triệu đồng tiền phí thay vì mất từ 24 - 30 triệu đồng như khi quẹt thẻ quốc tế. Hơn nữa, việc không cần đầu tư máy POS giúp ngay cả các tiểu thương, hộ kinh doanh nhỏ cũng dễ dàng tiếp cận khách ngoại.

Thanh toán QR xuyên biên giới Việt - Trung chính thức mở rộng

Cuối năm nay, người Việt có thể thanh toán QR tại Singapore bằng ứng dụng ngân hàng trong nước

Nhằm tối ưu quy trình, các ngân hàng đã chủ động tích hợp đa giải pháp. Đại diện Vietcombank cho biết ngân hàng đã đưa các cấu phần QR nội địa, quốc tế, chuyển khoản và thanh toán vào chung hệ thống VCB One QR, giúp các điểm bán chỉ cần duy nhất một mã quét để phục vụ mọi tệp khách hàng.

Dù hạ tầng công nghệ đã thông suốt, bài toán cốt lõi hiện nay là đưa kết nối kỹ thuật chuyển hóa thành thói quen tiêu dùng thường nhật. Theo ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc NAPAS, việc phát triển từ thanh toán nội địa sang xuyên biên giới cũng đặt ra yêu cầu thay đổi mô hình phục vụ doanh nghiệp. Thanh toán P2P QR chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu tại điểm bán, trong khi doanh nghiệp cần thêm các chức năng như hoàn trả, tra cứu, xử lý phát sinh, tra soát, đối soát và quy trình bảo đảm quyền lợi của các bên.

VietQRGlobal được xây dựng theo hướng NAPAS đóng vai trò hạ tầng kết nối tập trung, thay vì các thành viên phải thực hiện nhiều kết nối riêng lẻ. Mô hình này hướng tới chuẩn hóa năng lực hệ thống, tiêu chuẩn và chính sách kinh doanh cho hệ sinh thái gồm ngân hàng, trung gian thanh toán và mạng lưới bán hàng.

Vụ trưởng Vụ Thanh toán Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh, thanh toán QR xuyên biên giới là một cấu phần của hạ tầng kinh tế số. Việc mở rộng hành lang thanh toán thời gian tới sẽ gắn chặt với nhu cầu kinh tế thực gồm dòng khách du lịch, thương mại, đầu tư và tiêu dùng, đồng thời phải phát triển song song cả lượng người dùng lẫn độ phủ điểm chấp nhận thanh toán.

Đi đôi với mở rộng mạng lưới là yêu cầu bảo đảm an ninh, phòng chống gian lận và rửa tiền xuyên biên giới. Tính đến ngày 26/8/2026, Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO) của Ngân hàng Nhà nước đã phát đi cảnh báo tới hơn 5,1 triệu lượt khách hàng. Trong đó, gần 1,7 triệu lượt giao dịch đã tạm dừng hoặc hủy bỏ sau cảnh báo, bảo vệ an toàn cho lượng tài sản trị giá hơn 5,7 nghìn tỷ đồng.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Tiến Dũng khẳng định, kết nối hạ tầng chỉ là điểm khởi đầu, mục tiêu cuối cùng phải là kết nối kinh tế để hỗ trợ dòng chảy du lịch, thương mại và bán lẻ. Thành công của QR xuyên biên giới không đo đếm đơn thuần bằng số lượng quốc gia liên kết, mà nằm ở độ phủ của các điểm bán thực tế, chi phí hợp lý và giá trị gia tăng mang lại cho người dân cùng cộng đồng doanh nghiệp.

Thanh Hoa