Đó là khẳng định của các chuyên gia tại hội thảo “Chiến lược kinh doanh và cạnh tranh của doanh nghiệp trong thời đại 4.0” được tổ chức mới đây. Các chuyên gia khẳng định tăng trưởng của doanh nghiệp có xu hướng chững lại từ giữa năm 2018. Doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu có quy mô nhỏ và siêu nhỏ, nếu không tham gia vào thị trường ngách thì không thể phát triển được.

Một trong những cơ hội làm nên thành công bền vững cho những doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam là việc tạo ra thị trường ngách. Nếu các "đại gia" có đủ tiền của để thực hiện cuộc chiến dội bom truyền thông để giành lấy trái tim khách hàng thì các doanh nghiệp nhỏ tạo ra ngách thị trường nhỏ vừa đủ để phục vụ. Nếu "con cá lớn" chưa để ý hoặc không chui vào được những ngách đá hẹp, thì cơ hội này thuộc về những "con cá nhỏ", tha hồ tung tăng trong một vùng nhỏ được bao bọc bởi một gành đá…

Thực tế, nhiều doanh nghiệp lớn hiện nay cũng thành công nhờ thị trường ngách có thể kể đến như Tribeco ghi danh là đơn vị thiết lập thị trường sữa đậu nành, Tân Hiệp Phát thành công nhờ ngách thị trường thức uống trà xanh hay Tập đoàn Hải Âu lại lựa chọn vạch xuất phát của mình với những chiếc máy làm đá viên, máy làm kem tươi để rồi trở thành thương hiệu hàng đầu trên thị trường này…

Theo các chuyên gia, khi nền kinh tế còn khó khăn, doanh nghiệp nhỏ và vừa thay vì nỗ lực tập trung vào thị trường lớn, nên hướng vào thị trường ngách. Tuy nhiên, muốn thành công với thị trường ngách, doanh nghiệp cần tạo sự khác biệt của sản phẩm, hiểu biết rõ và đáp ứng đúng nhu cầu, thị hiếu của nhóm khách hàng mục tiêu, xác định đúng thời điểm tung ra sản phẩm.

Ông Nguyễn Hồng Quân, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Hải Âu chia sẻ: “Chúng tôi muốn làm một con cá lớn trong ao nhỏ thay vì làm một con cá nhỏ trong biển lớn vì không muốn bị những con cá mập nuốt chửng khi vừa mới chào đời. Vì vậy, chúng tôi mới quyết định xây dựng thương hiệu Hải Âu từ những thị trường ngách”.

Cũng theo vị Phó Tổng giám đốc này, việc cố gắng giành lấy một thị phần nhỏ bé trong một thị trường rộng lớn sẽ gặp khó khăn trăm bề. Khi đó, doanh nghiệp phải có nguồn lực dồi dào để tạo sự khác biệt, điều này đôi lúc quá sức với các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam, nhất là trong môi trường cạnh tranh gay gắt hiện nay, việc tạo ra một thị trường mới có thể phù hợp hơn.

"Trong thị trường rộng lớn có hàng vạn đối thủ cạnh tranh đang giành giật nhau, và hầu như họ không có nhiều điểm khác biệt mà chỉ xoay quanh những định vị thông thường… Vậy, những doanh nghiệp nhỏ và vừa nên chọn những khúc sông nhỏ, tạo ra những giá trị nhỏ nhưng khác biệt, từ đó chúng ta mới khuấy động được cảm xúc khách hàng và gây sự chú ý", ông Quân nói.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thị trường ngách cũng chứa đựng những rủi ro tiềm ẩn và đôi khi doanh nghiệp phải trả những cái giá rất đắt khi cứ cố tìm cho mình một sự khác biệt trong thị trường ngách. Nguyên nhân là do đặc tính của khách hàng mục tiêu không cố định, khách hàng hay thay đổi, dễ bị tác động bởi xu hướng.

Vì vậy, tư duy phát triển con đường mới hay đi lên từ thị trường ngách là cần thiết, nhưng trong thực tế triển khai cần được xem xét kỹ lưỡng, đặc biệt là yếu tổ sản phẩm và thị trường.

Chẳng hạn, hiện nước tinh khiết Aquafina đã rất thành công nhưng nước Aquafina hương dâu lại phải chia tay sớm với thị trường. Hay bia tươi đóng chai, một thị trường hoàn toàn mới với người sành bia Việt… đã không tạo ra được chỗ đứng như mong đợi.

Thanh Hoa