Thái Nguyên được xác định là địa phương khởi đầu thành lập mô hình HTX ở Việt Nam. Từ đây, khu vực HTX lớn mạnh và trở thành lực lượng hậu cần chủ lực đóng góp sức người, sức của cho thắng lợi của hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Để lưu giữ mãi dấu ấn ngày Bác Hồ viết thư kêu gọi người dân tham gia HTX (11/4/1946), đồng thời, để ghi nhận thành tựu to lớn của khu vực HTX, ngày 27/7/2011, Thủ tướng Chính phủ đã ra quyết định lấy ngày 11/4 hàng năm là Ngày HTX Việt Nam.

Thành quả 70 năm phát triển HTX

Ông Lê Huy Nhỡn - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên, cho biết đến nay, toàn tỉnh có 387 HTX và 6.942 tổ hợp tác (THT), thu hút 20 vạn thành viên và người lao động trên khắp địa bàn và lĩnh vực kinh tế.

Cụ thể, ở ngành nông nghiệp có 178 HTX, chủ yếu làm dịch vụ phát triển kinh tế hộ. Điển hình là HTX nông lâm nghiệp Liên Sơn (huyện Phú Lương), HTX chăn nuôi ngựa bạch (huyện Phú Bình), các HTX chè La Bằng (huyện Đại Từ), Nguyên Việt, Tuyết Hương (huyện Đồng Hỷ)… Đặc biệt là sản phẩm của HTX chè Tân Hương (Tp.Thái Nguyên) là thương hiệu đạt tiêu chuẩn quốc tế UTZ, liên tục đạt huy chương Vàng tại các cuộc thi chè xanh toàn quốc.

Ở lĩnh vực công nghiệp và làng nghề, nổi bật là HTX gò hàn Cửu Long, DN tư nhân Trung Thành (Tp.Thái Nguyên), HTX công nghiệp và vận tải Chiến Công (Tp.Sông Công), HTX cơ khí Thanh niên (huyện Phú Bình)… Trong đó, tiêu biểu nhất là HTX miến Việt Cường (huyện Đồng Hỷ), đã chiếm lĩnh thị trường toàn quốc, nhiều năm liền có sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh, khu vực và quốc gia.

Ngoài ra, Thái Nguyên còn nhiều điển hình HTX trong các lĩnh vực vận tải, thương mại, xây dựng, môi trường, quỹ TDND, dịch vụ điện… Đó là những HTX luôn hỗ trợ hiệu quả kinh tế hộ phát triển, bảo đảm an sinh xã hội và góp phần xây dựng nông thôn mới.

Với bề dày truyền thống và gần đây, nhận được sự giúp đỡ thiết thực của các cấp ngành, các tổ chức quốc tế…, khu vực HTX tỉnh Thái Nguyên đã khởi sắc vươn lên, có hàng ngàn lượt tập thể, cá nhân được tôn vinh khen thưởng nhiều danh hiệu thi đua cao quý.

Tại Lễ kỷ niệm ngày HTX 11/4 năm nay, Thái Nguyên có 104 tập thể HTX, cá nhân được các cấp ngành khen thưởng. Đặc biệt, Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên được Chủ tịch nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhì, với nhiều thành tích trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Một HTX sản xuất chè ở tỉnh Thái Nguyên

Tăng cường liên kết HTX và DN

Hiện nay, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã ban hành Chỉ thị 35 cụ thể hóa triển khai trên toàn tỉnh Kết luận 56 của Bộ Chính trị và thực thi Luật HTX 2012. Theo đó, UBND tỉnh đã tổ chức sơ kết 2 năm, 5 năm quá trình thực hiện Đề án phát triển KTTT tỉnh 2011 - 2015, đồng thời chỉ đạo tiếp tục xây dựng các đề án, chương trình phát triển KTTT trong giai đoạn từ nay đến năm 2020.

Tuy nhiên, thực tế đến nay khu vực KTTT ở Thái Nguyên còn nhiều khó khăn, trong đó rào cản đáng kể nhất là còn nhiều cán bộ, người dân chưa nhận thức đúng, đủ về HTX.

Giữa bối cảnh đó, Liên minh HTX tỉnh thường xuyên đẩy mạnh tuyên truyền và nâng cao chất lượng công tác phối hợp tham mưu chính sách, chủ động tư vấn hỗ trợ củng cố phát triển THT và HTX. Hàng năm, Liên minh HTX tỉnh duy trì các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức quản lý kinh tế cho cán bộ HTX và đều gắn với học tập kinh nghiệm thực tế ở tỉnh bạn...

Đặc biệt, Quỹ hỗ trợ phát triển HTX (thuộc Liên minh HTX tỉnh Thái Nguyên) hiện đã thể hiện rõ hiệu quả hoạt động. Qua 6 năm gần đây, Quỹ đã cho vay 227 lượt HTX và THT, với tổng vốn trên 58,6 tỷ đồng. Riêng năm 2015, Quỹ đạt dư nợ 17,36 tỷ đồng, cho vay 65 HTX và THT, trong đó, 44 HTX vay 13,53 tỷ đồng và 21 THT vay 3,83 tỷ.

Trong “ngôi nhà chung” Liên minh HTX tỉnh, còn có các DN thành viên luôn đồng hành chia sẻ và hỗ trợ phát triển các HTX, THT. Đó là các DN tư nhân Trung Thành, Tiến Dũng, Sơn Luyến, Cường Đại và các công ty An Lộc Sơn, Hải Bình… Đây cũng là những nhân tố thuận lợi giúp khu vực HTX tỉnh Thái Nguyên tăng cường hợp tác, liên kết tạo ra các sản phẩm hàng hóa đủ sức cạnh tranh thời kỳ hội nhập.

Anh Lưu