Ngày 9/07/2026, HTX Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn đón nhận bước ngoặt lớn khi nhận được chứng nhận đăng ký nhãn hiệu độc quyền cho thương hiệu chủ lực Trà Hoa Vàng Hakodae từ Cục Sở hữu trí tuệ cấp.

Sở hữu trí tuệ gắn sản xuất và kinh doanh

Đây là hành trình dài 3 năm kiên trì xác lập pháp lý không chỉ khẳng định quyền sở hữu đối với một sản phẩm chủ lực của HTX, mà còn là minh chứng rõ nét cho thấy sở hữu trí tuệ (SHTT) đã gắn chặt vào từng khâu sản xuất, quản trị, kinh doanh và chiến lược phát triển bền vững của mô hình kinh tế tập thể kiểu mới này.

Bà Nguyễn Thanh Tuyền, người sáng lập HTX, cho biết giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu số 617336 được cấp theo Quyết định số 85558/QĐ-SHTT của Cục Sở hữu trí tuệ chính thức có hiệu lực pháp lý, bảo hộ độc quyền cho nhãn hiệu Trà hoa vàng Hakodae của HTX với thời hạn 10 năm kể từ ngày đăng ký.

Hành trình 3 năm nộp đơn và theo đuổi (từ ngày 10/10/2023) là một minh chứng cho thấy việc xác lập tài sản trí tuệ trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là dược liệu, chưa bao giờ là điều dễ dàng.

Tuy nhiên, sự kiên trì của HTX đã mang lại quả ngọt, giúp đơn vị chính thức khép lại giai đoạn kinh doanh bằng niềm tin cảm tính để bước sang kỷ nguyên khai thác thương mại dựa trên luật pháp quốc gia và quốc tế, bảo vệ trọn vẹn công sức của tập thể thành viên trước các nguy cơ xâm phạm, làm giả, làm nhái đang ngày một tinh vi trên thị trường.

Tại nhiều đơn vị nông nghiệp truyền thống, người ta thường làm ra sản phẩm, bán được hàng rồi mới nghĩ đến chuyện đăng ký thương hiệu. HTX Dược liệu Sóc Sơn đã đi ngược lại lối mòn đó bằng tư duy: SHTT phải là kim chỉ nam, xuất hiện ngay từ khâu quy hoạch vùng trồng cho đến khi sản phẩm tới tay người tiêu dùng.

Trong hoạt động sản xuất, tư duy SHTT thúc đẩy việc chuẩn hóa kỹ thuật canh tác. Để nhãn hiệu Trà hoa vàng Hakodae giữ vững uy tín, chất lượng nguyên liệu đầu vào không thể phụ thuộc vào thời tiết hay kinh nghiệm cảm tính của từng hộ nông dân. HTX đã ứng dụng các tiêu chuẩn canh tác nghiêm ngặt nhằm kiểm soát tuyệt đối hàm lượng dược tính của trà hoa vàng.

Từ khâu chọn giống, mật độ trồng, quy trình bón phân thảo mộc, cho đến thời điểm thu hoạch vào sáng sớm khi sương chưa tan – tất cả đều được quy trình hóa và bảo hộ như một dạng tài sản tri thức kỹ thuật nội bộ.

Trong hoạt động kinh doanh, thương hiệu được bảo hộ chính là đòn bẩy nâng tầm giá trị thương mại cho sản phẩm. Khi một sản phẩm mang nhãn hiệu “trà hoa vàng Hakodae" có chứng nhận pháp lý rõ ràng, giá trị của nó tăng lên gấp nhiều lần so với nông sản thô bán sỉ.

Khách hàng lựa chọn sản phẩm của không chỉ vì sạch, mà còn vì niềm tin tuyệt đối vào một thương hiệu có trách nhiệm với sức khỏe cộng đồng và được pháp luật thừa nhận. Sự chuyên nghiệp này đã trở thành nền tảng giúp HTX vượt qua các điều kiện khắt khe để thâm nhập vào các kênh phân phối cao cấp như các hệ thống nhà thuốc lớn, các chuỗi siêu thị đặc sản vùng miền, và tạo nền tảng vững chắc hướng tới mục tiêu xuất khẩu chính ngạch.

 Quản trị tài sản trí tuệ đồng bộ

Sự tích hợp nhuần nhuyễn giữa SHTT và hoạt động quản trị của HTX Sóc Sơn đã được giới chuyên môn ghi nhận bằng một phần thưởng danh giá. Tại chương trình vinh danh các đơn vị có đóng góp tích cực cho nền kinh tế và bảo vệ bản quyền thương hiệu, HTX Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn đã xuất sắc nằm trong Top 11 đơn vị xuất sắc nhất cả nước tại hạng mục: “Doanh nghiệp xuất sắc trong xây dựng và quản trị Tài sản Sở hữu trí tuệ - Thương hiệu, nhãn hiệu uy tín hàng đầu – Sản phẩm, Dịch vụ vàng uy tín, chất lượng Việt Nam năm 2025”.

Để có được điều này, HTX đã chủ động xác lập quyền bảo hộ sớm cho toàn bộ hệ thống nhãn hiệu, logo, quy trình chiết xuất công thức đặc thù ngay từ giai đoạn hình thành nhằm triệt tiêu rủi ro tranh chấp.

Bên cạnh đó, HTX còn thực hiện số hóa khi áp dụng hệ thống tem truy xuất nguồn gốc QR Code thông minh, minh bạch hóa toàn bộ chuỗi cung ứng từ nông hộ canh tác đến nhà xưởng chế biến. Điều này giúp người tiêu dùng kiểm chứng thông tin theo thời gian thực.

Đây là những nền tảng để HTX đến gần hơn với chứng nhận về sở hữu trí tuệ và được công nhận là đơn vị  xuất sắc trong xây dựng và quản trị tài sản SHTT.

Ngoài ra, sự thành công của mô hình này trước hết xuất phát từ tầm nhìn và ý thức sắc bén của những người đứng đầu HTX khi đóng vai trò kiến trúc sư trưởng cho chiến lược SHTT. Ban giám đốc HTX Dược liệu Sóc Sơn đã sớm nhận định rằng, trong bối cảnh hội nhập, tài sản hữu hình như đất đai, nhà xưởng, máy móc chỉ là điều kiện cần; chính tài sản vô hình là quyền SHTT mới là tài sản quý giá nhất, quyết định sự sống còn và định vị phân khúc của thương hiệu trên thị trường.

Tuy nhiên, một chiến lược SHTT dẫu có hay đến mấy cũng sẽ thất bại nếu không có sự thấu hiểu và đồng lòng từ các thành viên và hộ nông dân liên kết. Thách thức lớn nhất đối với những người đứng đầu HTX là làm sao chuyển hóa khái niệm SHTT vốn trừu tượng thành những hành động cụ thể, dễ hiểu đối với người nông dân, thành viên vốn quen chân lấm tay bùn.

Để giải bài toán này, HTX đã triển khai hàng loạt buổi tập huấn, chia sẻ thực tế. Ban giám đốc HTX đã cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu... chỉ ra cho thành viên thấy, một kg trà hoa vàng thô bán trôi nổi chỉ có giá trị ở mức vừa phải, nhưng khi được đóng gói dưới nhãn hiệu rõ ràng, đạt chuẩn, giá trị thương mại tăng lên gấp nhiều lần, và chính phần giá trị gia tăng đó sẽ quay trở lại nâng cao giá mua nguyên liệu cho bà con, đảm bảo thu nhập ổn định và bền vững.

Khi quyền lợi kinh tế gắn chặt với việc bảo vệ nhãn hiệu chung, ý thức của từng thành viên tự khắc được nâng cao. Họ tự nguyện tuân thủ quy trình canh tác sạch, chủ động giám sát lẫn nhau để không xảy ra sai sót về chất lượng, và cùng có ý thức bảo vệ uy tín của nhãn hiệu như bảo vệ chính sinh kế của gia đình mình.

Phát triển bền vững

Sở hữu tài sản trí tuệ đã khó, nhưng sử dụng nó như thế nào để phát triển bền vững lại là một bài toán đòi hỏi tư duy quản trị liên tục đổi mới. Để phát huy tối đa giá trị của nhãn hiệu Trà hoa vàng Hakodae , HTX Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn đã và đang triển khai lộ trình chiến lược đồng bộ.

Điều quan trọng nhất là HTX sẽ tăng cường truyền thông thương hiệu gắn liền với chỉ dẫn địa lý và câu chuyện sản phẩm. HTX không chỉ bán trà, bán sản phẩm mà đang bán giải pháp bảo tồn dược liệu quý và chiều sâu tri thức bản địa. Mỗi sản phẩm mang nhãn hiệu đã được chứng nhận đều chứa đựng một sứ mệnh văn hóa, xã hội cao cả, đánh trúng tâm lý tiêu dùng xanh, tiêu dùng có trách nhiệm của khách hàng hiện đại.

Trên nền tảng nhãn hiệu đã được Cục Sở hữu Trí tuệ cấp, HTX tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng khoa học kỹ thuật để chế biến sâu hơn nữa, chế biến đa dạng các sản phẩm từ dược liệu hoặc các sản phẩm được sản phẩm từ vùng trồng được cấp chứng nhận hữu cơ để đưa ra thị trường các dòng sản phẩm tiện lợi, cao cấp, ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như thực phẩm, mỹ phẩm dược liệu… nhằm nâng cao giá trị cho người làm nông nghiệp.

Hiện nay, khu vực mà  HTX đang sản xuất kinh doanh là vùng bán sơn địa giàu tiềm năng, nhưng các nguồn gen thuốc quý rất dễ bị mai một hoặc bị khai thác theo kiểu "tận diệt" nếu không có mô hình quản trị bài bản. Việc HTX sử dụng hiệu quả tài sản trí tuệ để thương mại hóa thành công cây trà hoa vàng đã tạo ra động lực kinh tế to lớn cho người dân địa phương. Người dân có thu nhập cao và ổn định từ cây thuốc quý sẽ trở thành những người chủ động, tự giác tham gia bảo tồn các loài gen cây thuốc quý, ngăn chặn tình trạng suy thoái đa dạng sinh học. Đây chính là mô hình phát triển bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái mà ngành nông - dược liệu Việt Nam đang hướng tới.

Câu chuyện của HTX Bảo tồn và Phát triển Dược liệu Sóc Sơn cho thấy, khi các HTX nông nghiệp dám bước ra khỏi vùng an toàn của tư duy sản xuất thô để chủ động làm chủ và quản trị tài sản trí tuệ, họ hoàn toàn có thể tạo nên những kỳ tích, khẳng định vị thế vững chắc của mình trong nền kinh tế tri thức toàn cầu.

Tùng Lâm