Theo ghi nhận của phóng viên, dọc đoạn đường về khu vực Xích Thổ (thuộc địa bàn xã Hồng Thái, huyện An Dương, Hải Phòng) có rất nhiều bãi rác tự phát mọc lên. Mặc dù địa phương có ga chứa rác, có tổ thu gom rác thải, ga rác vẫn chưa bị quá tải nhưng người dân vẫn mặc sức xả rác bừa bãi.

Rác “bay” ngập đường

Nhiều người tham gia giao thông qua đoạn đường Xích Thổ bức xúc cho biết: Mặc dù ga rác vẫn còn trống nhưng rác tràn hết cả ra đường, gió làm rác bay tứ tung, gây ô nhiễm môi trường và mất mỹ quan. Cứ người đi đổ rác trước quăng rác bừa bãi, người đi đổ rác sau ngại bẩn nên cũng lại làm bừa theo. Cứ thế, rác tràn ra tận đường đi, côn trùng bay đầy đường, mùi xú uế nồng nặc bốc ra từ bãi rác khiến ai đi qua cũng phải nín thở.

Chị Nguyễn Thị Thủy - trú tại thôn Bạch Mai, xã Đồng Thái, huyện An Dương, cho biết: “Xã tôi còn chưa có ga rác, lại không có tổ thu gom rác, nên các hộ sinh sống trong khu vực phải tự lo chỗ chứa rác và tự đốt rác để giải tỏa trước mắt. Ngày nắng không sao. Ngày mưa không kịp đốt, rác bốc mùi phải cố chịu đựng. Cũng có những hộ thiếu ý thức đem rác đi vứt trộm, miễn rác không ở trong nhà của mình”.

Hay như tình trạng bãi rác nằm suốt 15 năm qua tại khu dân cư xóm 8 (thôn My Đông, xã Ngũ Lão, huyện Thủy Nguyên) gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng tới cuộc sống của hàng trăm hộ dân. Mặc dù, người dân đã kiến nghị nhiều lần lên UBND xã, nhưng vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Theo tìm hiểu, bãi rác này có từ năm 2000, khi có dự án thu gom rác thải do chính phủ Phần Lan tài trợ. Đây chỉ là nơi tập kết rác tạm thời, rồi chuyển đi nơi khác xử lý. Tuy nhiên, suốt 15 năm qua, dự án thu gom rác chẳng thấy đâu, mà chỉ thấy núi rác ngày một cao. Hiện nay, trung bình mỗi ngày bãi rác này lại được chất thêm khoảng 3 tấn rác mới, chủ yếu là rác thải sinh hoạt và một phần rác thải công nghiệp.

Đặc biệt, bãi rác này chỉ cách khu dân cư gần 100m, bốc mùi xú uế nồng nặc. Chiều cao của bãi rác gần chạm vào hệ thống đường điện. “Có những lần người ta đốt rác, khói bay mù mịt, ngọn lửa mấp mé dây điện, rất nguy hiểm, nhưng những người quản lý vẫn cứ lờ đi”, một người dân xin được dấu tên, cho biết

Không chỉ ở huyện An Dương, Thủy Nguyên mà tại các huyện vùng ngoại thành khác như An Lão, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo cũng đều chung thực trạng như vậy. Chỉ tính riêng nguồn rác thải sinh hoạt của các huyện ngoại thành Hải Phòng hiện lên đến gần 700 tấn/ngày. Dự báo đến năm 2020, con số này sẽ tăng lên 1.100 tấn/ngày.

Rác thải nông thôn ngày càng đa dạng về thành phần và tính chất độc hại. Trong khi đó, công tác thu gom và xử lý rác còn manh mún, lạc hậu, không đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật, vệ sinh an toàn môi trường.

Bãi rác tại thôn My Đông (Ngũ Lão, Thủy Nguyên) cao mấp mé đường dây điện

Loay hoay tìm hướng thu gom, xử lý

Ông Trương Văn Thêu - Chủ tịch UBND xã Hồng Thái (huyện An Dương), cho biết: “Hiện tại, xã Hồng Thái có hơn 2.500 hộ dân, nhưng mới chỉ có 2 tổ thu gom rác thải. Số hộ dân đóng góp phí thu gom vận chuyển rác chỉ đạt được một nửa. Số còn lại tự đem rác đi vứt. Do khó khăn trong chế tài xử lý, nên UBND xã cũng chỉ còn cách phối hợp với cấp thôn, xóm tăng cường tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao ý thức. Những bãi rác tự phát nơi công cộng, địa phương lại bố trí tổ thu gom tập trung đốt tại chỗ. Còn rác thải trong ga rác khi được chứa đầy cũng chỉ xử lý thủ công bằng cách phân loại để chôn lấp và đốt... Tuy nhiên, tất cả những giải pháp này chỉ mang tính chất tạm thời và hiệu quả chưa cao”.

Thời gian qua, thành phố đã đầu tư xây dựng lò đốt rác cho cụm xã tại huyện Kiến Thụy bằng công nghệ BD-Anpha, với công suất 500kg/giờ. Tuy nhiên, so với lượng rác thải hiện nay ở khu vực này, công suất trên chưa đáp ứng yêu cầu, trong khi đó, việc giám sát công tác xử lý rác thải nông thôn gần như thả nổi.

Còn huyện Tiên Lãng đang triển khai xây dựng khu xử lý rác tập trung, lắp đặt lò đốt công nghệ tiên tiến công suất 50 m3/giờ tại thôn Nam Tử, xã Kiến Thiết. Đây là mô hình xử lý rác thải nông thôn được Bộ KH&CN và Bộ TN&MT thẩm định, hiện áp dụng thành công ở một số địa phương. Lò đốt rác đi vào sử dụng sẽ khắc phục những bất cập trong việc xử lý rác thải nông thôn diễn ra nhiều năm qua ở các địa phương. Tuy nhiên, hiện dự án triển khai rất chậm vì thiếu kinh phí thực hiện.

Cùng với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế Tp.Hải Phòng, kinh tế nông thôn cũng đang trong giai đoạn chuyển mình để phát triển. Sự phát triển đó đã tạo sức ép không nhỏ đối với môi trường. Do vậy, vấn đề rác thải nông thôn rất cần đến sự quan tâm đúng mức của các cấp quản lý trong việc chỉ đạo thu gom, xử lý rác thải, đặc biệt là bố trí kịp thời kinh phí để thực hiện các dự án liên quan đến bảo vệ môi trường đã phê duyệt…

Thanh Vân