Theo khảo sát từ Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TPHCM, khoảng 30 cửa hàng kim cương trên địa bàn đã tạm ngừng hoạt động do áp lực dòng tiền và thanh khoản khi khách hàng ồ ạt bán lại sản phẩm. Thực trạng này xuất phát từ tâm lý hoang mang sau khi một số chủ tiệm vàng bị khởi tố, dẫn đến cuộc khủng hoảng niềm tin trong vài tuần qua.

Trước bối cảnh đó, bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2, khuyến cáo người dân cần giữ bình tĩnh và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định mua bán nhằm tránh những thiệt hại không đáng có.

Bà Liên nhấn mạnh việc điều tra các cá nhân vi phạm là thẩm quyền của cơ quan tố tụng và không nên đồng nhất hành vi của một vài tổ chức với toàn bộ hoạt động kinh doanh vàng trang sức mỹ nghệ trên địa bàn. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, người tiêu dùng nên ưu tiên giao dịch tại các cơ sở hợp pháp có đầy đủ hóa đơn chứng từ, lưu giữ phiếu bảo hành và chứng thư kiểm định. Người mua cũng cần tìm hiểu rõ chính sách thu mua lại trước khi giao dịch và kịp thời trình báo cơ quan công an khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Về phía doanh nghiệp, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các đơn vị sản xuất kinh doanh phải tuân thủ nghiêm quy định về hóa đơn, công khai minh bạch chính sách bán hàng và phối hợp cung cấp thông tin khi cơ quan chức năng yêu cầu. 

Vụ án tại P-Lab: Chuyên gia “vạch trần” lỗ hổng kiểm định kim cương

Song song với các biện pháp cấp bách, thị trường vàng cũng chuẩn bị đón nhận những thay đổi lớn về khung pháp lý. Ông Huỳnh Trung Khánh, Phó Chủ tịch Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam (VGTA), cho biết một thông tư mới dự kiến ban hành vào năm 2026 sẽ thay thế Thông tư 22/2013/TT-BKHCN nhằm chấn chỉnh chất lượng vàng. Dự thảo này đưa ra các quy định khắt khe về đo lường bao gồm yêu cầu cân phải được kiểm định định kỳ và sai số khối lượng không được vượt quá mức cho phép tùy theo định lượng sản phẩm.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định chi tiết về việc phân hạng vàng theo độ tinh khiết hoặc Kara cùng các mã ký hiệu đặc biệt như G.P cho vàng bọc mạ hay G.F cho sản phẩm nhồi vật liệu khác nhằm giúp người dùng dễ dàng nhận biết. Các doanh nghiệp sẽ phải tự công bố tiêu chuẩn, triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc qua mã QR và chịu sự kiểm soát từ cơ quan chức năng. Việc thiết lập cơ quan kiểm định độc lập được kỳ vọng sẽ tạo sự minh bạch, bảo chứng chất lượng cho thị trường nội địa và chuẩn bị cho mục tiêu xuất khẩu nữ trang trong tương lai.

Phân tích về diễn biến thị trường tại TPHCM, ông Nguyễn Quang Huy, chuyên gia Khoa tài chính ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, nhận định việc người dân xếp hàng bán vàng không chỉ do tâm lý lo ngại mà còn là hoạt động quản trị tài sản. Nhiều nhà đầu tư quyết định chốt lời khi giá vàng đạt kỳ vọng hoặc chuyển dịch dòng tiền sang các kênh như tiết kiệm và chứng khoán để tìm kiếm sự ổn định hoặc cơ hội tăng trưởng mới.

Ông Huy nhấn mạnh điều quan trọng nhất hiện nay không phải là số lượng người bán vàng mà là mục đích của việc bán đó có nằm trong chiến lược quản trị tài sản hay không. Ông khuyến nghị nhà đầu tư không nên chạy theo tâm lý đám đông mà cần quản trị rủi ro danh mục một cách chủ động. Một danh mục bền vững nên có sự phân bổ hợp lý giữa nhiều loại tài sản như vàng cùng tiền gửi và cổ phiếu để tăng khả năng chống chịu trước biến động. 

Đồng thời, chuyên gia này khẳng định nhà đầu tư thành công là người biết kiềm chế cảm xúc và duy trì kỷ luật thay vì cố gắng dự báo đỉnh hay đáy của thị trường trong ngắn hạn.

Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực 2 cam kết sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường và nắm bắt tình hình hoạt động của các doanh nghiệp. Cơ quan này sẽ phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để bảo đảm thị trường vàng trang sức mỹ nghệ hoạt động ổn định và đúng quy định pháp luật, đồng thời kịp thời đề xuất các giải pháp quản lý phù hợp với thực tế phát sinh.

Huyền Anh