Nghề làm cây phát lộc ở Đình Phùng phát triển từ hơn 10 năm trở lại đây, với hơn 80% hộ dân (220/267 hộ) làm nghề, 70% đất ruộng chuyển đổi thành vùng trồng cây phát lộc. Lộc tháp, lộc bình được buôn bán quanh năm, nhưng đặc biệt “thịnh vượng” vào khoảng 3 tháng cuối năm (âm lịch), với thu nhập bình quân từ 15 - 20 triệu đồng/hộ/tháng.

Phát tài nhờ cây phát lộc

Ông Nguyễn Hoài Nam - Trưởng thôn Đình Phùng, cho biết: “Nghề làm tháp, bình phát lộc đang trở thành nghề thu nhập chính của địa phương. Thời điểm trong năm, các sản phẩm dùng để làm đồ thờ, cưới hỏi, tân gia, làm cảnh trong nhà. Nghề đem lại công việc ổn định, với mức thu nhập từ 4 - 6 triệu đồng/hộ/tháng. Vào vụ Tết, thu nhập cao hơn gấp hàng chục lần”.

Theo người dân địa phương, làm cây phát lộc rất “chắc ăn”, thu lời cao, ổn định, không quá phụ thuộc thời tiết, thị trường… như làm nông nghiệp. Điểm mấu chốt là khâu chăm sóc cây phát lộc sao cho tốt, thẳng, sạch và đẹp. Thời gian thu hoạch cây khoảng từ 2 - 3 tháng/vụ.

Anh Phan Đức Tùng - chủ một “nhà cây”, đồng thời là đại lý buôn các sản phẩm phát lộc, chia sẻ: “Đình Phùng có hai dòng sản phẩm chính, là tháp phát lộc (phổ biến loại 3, 5, 7 tầng) và lục bình phát lộc, có giá bình quân 200.000 - 1,5 triệu đồng/chậu. Có những sản phẩm bình và tháp công phu, mất nhiều thời gian, kỹ thuật cao, giá có thể lên tới 5 - 7 triệu đồng.

“Nhu cầu của thị trường ngày càng tăng, sản phẩm làm ra bán không kịp, chúng tôi phải dụng công tìm đến tận các tỉnh Nam Định, Hải Phòng, Hà Nội… để tìm mua cây nguyên liệu. Sản phẩm của làng không chỉ được buôn, bán trong tỉnh, mà còn lan rộng ra nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Nhiều thương lái ở tận Tp.HCM, Tây Nguyên… muốn đặt hàng, mở đại lý buôn bán, nhưng chúng tôi cũng không thể đáp ứng đươc hết”, anh Tùng cho biết.

Không chỉ được ưa chuộng tại thị trường trong nước, các sản phẩm phẩm phát lộc ở Đình Phùng còn được nhiều Việt kiều mua làm quà tặng gửi đi nước ngoài. Ngoài tạo thu nhập cao cho những hộ sản xuất, nghề còn kéo theo nhiều dịch vụ phát triển theo, như nghề quay chậu (làm chậu cảnh để trồng cây phát lộc), nghề vận tải, các dịch vụ buôn bán sản phẩm trang trí…

“Nghề làm cây phát lộc trở thành động lực phát triển kinh tế ở Đình Phùng và các địa phương lân cận. Người dân “ăn nên, làm ra”, nhà cao tầng mọc lên san sát. Bình quân hằng năm, mỗi hộ dân tại Đình Phùng sản xuất và tiêu thụ từ 300 - 500 chậu phát lộc các loại, cho thu nhập bình quân từ 40 - 60 triệu đồng/năm”, ông Nguyễn Hoài Nam, nhấn mạnh.

Người dân Đình Phùng đang phát tài nhờ “phát lộc” 

Những đôi tay “nghệ sĩ”

Đến Đình Phùng vào những ngày cận Tết, không khí làng nghề rộn ràng với những cửa hàng bày bán tháp, bình phát lộc trên Quốc lộ 39 và những con đường liên xã. Xe cộ từ khắp các địa phương tấp nập ra vào làng nghề. Nhìn mỗi sản phẩm phát lộc làm ra về vẻ đẹp, sự công phu, tinh xảo đều giống như một tác phẩm “nghệ thuật”, đặc biệt là các công trình đồ sộ như tháp phát lộc cao từ 15 - 17 tầng, lọ lộc bình phát lộc cao gần 2m.

Để làm ra được những tác phẩm “nghệ thuật” kỳ công và đẹp như tranh vẽ như vậy, cần những đôi bàn tay “nghệ sĩ”, bởi mỗi sản phẩm đều đòi hỏi sự tỷ mỷ từ khâu chăm sóc, thu hoạch cây nguyên liệu, xử lý, cắt tỉa cây, tạo hình sản phẩm và chăm sóc cây sao ra lộc sao cho đúng vụ…

Bà Lê Phương Thảo - một chủ cơ sở sản xuất, chia sẻ: “Để có một sản phẩm mang tính thẩm mỹ cao, cần rất nhiều công phu. Mỗi sản phẩm đều được làm hoàn toàn bằng thủ công, vì vậy, người làm cần thật tỷ mỷ. Đầu tiên phải chọn được những cây nguyên liệu đẹp, đều nhau, cắt tỉa, sắp đặt các cành cây sao cho “mắt” lộc hướng ra ngoài”.

Với tháp phát lộc, tùy theo từng loại để căn cứ độ cao của mỗi tầng, tầng cao nhất được xếp đầu tiên và lần lượt đến các tầng cuối cùng. Các tầng được xếp tỷ mỷ sao cho khít, chặt và dùng dây băng kim tuyến để cố định, làm đẹp. Để làm ra một sản phẩm chỉ mất khoảng 3 - 4 tiếng, nhưng khâu chuẩn bị cần từ 1 - 2 tháng, phải căn chỉnh sao cho chậu cây ra lộc vào đúng thời điểm…”, bà Thảo, nói tiếp.

Để mở rộng thị trường, thu hút thêm nhiều đối tượng khách hàng, tăng thêm tính năng, mục đích sử dụng, người dân Đình Phùng đã tích cực sáng tạo để đa dạng hóa các sản phẩm, tạo ra nhiều mẫu mã mới đẹp mắt hơn, độc đáo hơn như: chậu cảnh hình cánh chim, thuyền buồm, tháp tròn,…

Ông Vũ Quang Điện - Phó Chủ tịch UBND xã Minh Tân, nói: “Hơn 10 năm trôi qua, thương hiệu cây phát lộc ngày càng được khẳng định, tay nghề và sức sáng tạo của người dân làm nghề ngày càng cao. Mục tiêu hiện tại của làng nghề là tiếp tục duy trì sức sáng tạo, chất lượng, đẩy mạnh quảng bá, tham dự hội chợ, triển lãm để đẩy mạnh thương hiệu. Khắc phục những hạn chế, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi cho người dân làm nghề”.

Văn Hiến