Ngày 18/1, tại Hà Nội, Chủ tịch Võ Kim Cự cùng các Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam đã chủ trì hội nghị lần thứ 2, BCH Liên minh HTX Việt Nam khóa V, nhiệm kỳ 2016 - 2020. Tới dự có Gs.Ts. Nguyễn Thiện Nhân - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cùng lãnh đạo các bộ ngành, đoàn thể, các ban Đảng và Quốc hội.

Một năm HTX thể hiện vai trò

Theo Báo cáo tổng hợp của ông Nguyễn Đắc Thắng - Phó Chủ tịch Thường trực Liên minh HTX Việt Nam, đến cuối năm 2016, cả nước có khoảng 150.000 THT và hơn 20.000 HTX hoạt động trong hầu hết các lĩnh vực và ngành nghề. Toàn quốc trong năm qua có 15.110 HTX tổ chức lại hoạt động theo Luật HTX 2012, có một số ít HTX chuyển sang hình thức khác và giải thể.

Đặc biệt, số HTX hoạt động theo chuỗi giá trị tăng lên, xuất hiện nhiều nhất trong nông nghiệp, thương mại dịch vụ. Nhiều HTX liên kết đầu tư cơ giới hóa đồng bộ, ứng dụng thiết bị công nghệ mới và hình thành chuỗi tiêu thụ nông sản sạch OCOP, UCA… Các loại hình KTHT hoạt động tại 2.235 xã đạt chuẩn nông thôn mới (NTM), đã thể hiện rõ vai trò, khẳng định việc thực hiện tốt tiêu chí 13 (Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới) kéo theo thành công nhiều tiêu chí, bảo đảm thành quả NTM bền vững.

Hiện nay, cả nước có 50 Liên hiệp HTX, trong đó trên 30 Liên hiệp HTX hoạt động hiệu quả. Trong 6 Liên hiệp HTX thành lập mới năm 2016, tiêu biểu là Liên hiệp HTX tiêu thụ nông sản an toàn Việt Nam (UCA). Tuy mới thành lập, UCA đã phát triển 4 cửa hàng tại Hà Nội, liên kết tiêu thụ sản phẩm với 50 HTX toàn quốc và đang mở rộng kết nối HTX tiến tới thị trường quốc tế.

Chủ tịch UBTW MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại hội nghị

Phó Chủ tịch Nguyễn Đắc Thắng nhấn mạnh: “2016 là năm cao điểm truyền thông của Liên minh HTX các cấp, công tác tuyên truyền được tập trung đẩy mạnh đa dạng và phong phú. Từ đó, trong bối cảnh khó khăn chung, song có thể nói 2016 là năm thay đổi cơ bản diện mạo HTX. Tuy số lượng HTX tăng chưa nhiều, nhưng chất lượng tăng rõ nét, hình ảnh HTX đã có sự thay đổi trong nhận diện xã hội. Bước đầu HTX kiểu mới thể hiện vai trò, mang lại niềm tin mới cho cán bộ, thành viên HTX…”.

Làn gió mới

Năm 2016, Đảng đoàn và Thường trực Liên minh HTX Việt Nam đã năng động tranh thủ được sự ủng hộ của Trung ương, tích cực đi khảo sát thực tế tại địa phương, thúc đẩy phát triển KTHT, cải thiện nhiều quyết sách phát triển HTX và tổ chức thắng lợi Năm cao điểm truyền thông HTX. Từ đó, giúp HTX bước đầu có vai trò và nâng cao vị thế tổ chức Liên minh HTX ở Trung ương và các tỉnh, thành phố.

Theo ông Trần Văn Phụng - Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Bình Phước, sau rất nhiều khó khăn, đến năm 2016, nhờ nhiều cuộc làm việc của Thường trực Liên minh HTX Việt Nam, Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bình Phước đã coi trọng hỗ trợ KTHT và trong năm qua đã phát triển mới 21 HTX kiểu mới gắn với các chuỗi giá trị sản phẩm chủ lực, mở rộng hơn các mối liên kết HTX với doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Bà Lê Thị Hoàng Yến - Chủ tịch Liên minh HTX Tp.HCM, cho rằng sự chủ động và tích cực đi công tác địa phương của Chủ tịch và các Phó Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam đã tạo làn gió mới, thiết thực hỗ trợ Liên minh HTX ở địa phương và cải thiện rõ nét các chính sách hỗ trợ KTHT, HTX trên địa bàn.

Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Võ Kim Cự kết luận hội nghị

Năm 2016, Tp.HCM lần đầu tiên phát triển mới 50 HTX, chú trọng HTX nông nghiệp và HTX vận tải. Liên minh HTX Thành phố có nhiều nguồn lực hơn, triển khai các chương trình hỗ trợ HTX về bồi dưỡng nguồn nhân lực, hỗ trợ xúc tiến thương mại, hỗ trợ vốn, ứng dụng công nghệ cao và các chính sách nâng cấp cơ sở hạ tầng, tín dụng, đất đai… Trong năm, đã có hàng nghìn lượt thành viên HTX được bồi dưỡng ngắn và dài hạn, với tổng kinh phí 1,714 tỷ đồng.

Quyết tâm mới từ tầm vĩ mô

Tham dự hội nghị, Chủ tịch MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân khẳng định HTX là công cụ thoát nghèo cho người dân. HTX không thay thế kinh tế hộ, mà giúp kinh tế hộ phát triển mạnh hơn. Tuy nhiên, hiện nay HTX còn gặp bốn thách thức cơ bản, như nhiều HTX hoạt động chưa thực sự hiệu quả, người dân chưa thấy sự cần thiết phải tham gia HTX, chính quyền chưa thực sự quan tâm, chưa thực sự vào cuộc, năng lực Liên minh HTX các cấp còn hạn chế.

Theo Chủ tịch MTTQ Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân, năm 2017, Liên minh HTX các cấp tập trung một số nhiệm vụ trọng tâm, như tổ chức rà soát, phân loại HTX dựa trên 4 nguyên tắc, 5 kiểm tra; triển khai quyết liệt các hoạt động truyền thông cho người dân và cho lãnh đạo; nâng cao năng lực cho cán bộ Liên minh HTX các cấp và tổng kết 5 năm thực hiện Luật HTX 2012.

Năm 2017, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam và Liên minh HTX Việt Nam sẽ phối hợp tổ chức ba hội nghị chuyên đề về HTX tại Tây Bắc, Tây Nguyên và Tây Nam bộ, triển khai có hiệu quả các chương trình phối hợp đã ký kết góp phần xây dựng HTX kiểu mới.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Thanh Nam - Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, nhấn mạnh: “Cần phải khẳng định các HTX cả nước bắt đầu có chuyển biến về chất. Ở tỉnh nào lãnh đạo tỉnh quan tâm, HTX nơi đó phát triển và khởi sắc mạnh mẽ hơn. Bộ NN&PTNT mong muốn gắn kết chặt chẽ hơn với Liên minh HTX để xây dựng mô hình HTX gắn kết với chuỗi giá trị sản phẩm, trong đó Bộ NN&PTNT lo các khâu sản xuất, còn Liên minh HTX tập trung vào lo đầu ra tiêu thụ sản phẩm HTX. Khi tạo ra cơ chế phối hợp giữa hai bên thúc đẩy mạnh để phát triển chuỗi nông sản thực phẩm sạch và an toàn”.

Kết luận hội nghị, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Võ Kim Cự tiếp tục khẳng định chủ đề năm 2017 của hệ thống Liên minh HTX là đi sâu thực hiện mục tiêu xây dựng HTX kiểu mới gắn với chuỗi giá trị hàng hóa, khơi thông tối đa tiêu thụ sản phẩm HTX.

Theo đó, hệ thống Liên minh HTX các cấp cần thực hiện bảy nội dung trọng tâm. Tiếp tục quan tâm củng cố, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động các THT, HTX hiện có, tổng kết và nhân rộng mô hình HTX kiểu mới điển hình. Hiện tại, đã có nhiều cơ chế chính sách HTX, Liên minh HTX các địa phương cần bám sát, cần đi sâu đến cấp quận huyện và cơ sở, từ đó tham mưu quyết liệt với các cấp phát triển HTX gắn với tiêu chí 13 xây dựng nông thôn mới, hướng tới nền nông nghiệp hữu cơ công nghệ cao…

Đặc biệt, để đạt mục tiêu Nghị quyết Quốc hội, Quyết định 1980 của Chính phủ và Nghị quyết Đại hội V Liên minh HTX Việt Nam, Liên minh HTX các cấp quyết tâm phấn đấu đến cuối năm 2017 thành lập mới 4.200 HTX và 25 - 30 Liên hiệp HTX gắn với chuỗi giá trị sản phẩm bền vững. Trước mắt, chuẩn bị tốt nội dung và các điều kiện tổ chức thành công Hội nghị Bộ trưởng HTX châu Á - Thái Bình Dương lần thứ X tại Việt Nam.

Lưu Đoàn