Xã Thạnh Hòa là địa phương phát triển nghề nuôi cá thát lát lớn của huyện. Đây là loài cá thương phẩm được người tiêu dùng ưa chuộng trên thị trường. Tuy nhiên từ thực tế, các thành viên HTX Kỳ Như nhận thấy, loại cá này rất nhiều xương nên chỉ có thể sử dụng làm chả và ướp sả ớt nên đầu ra không được rộng mở.

Tiếp cận khách hàng tiềm năng

Sau nhiều lần nghiên cứu và thử nghiệm, HTX nhận thấy việc áp dụng kỹ thuật lọc và rút hết xương bên trong thịt cá, sau đó xử lý thịt với gia vị, tạo nên một sản phẩm mới lạ mà vô cùng tiện dụng và an toàn cho người sử dụng.

Quyết định đưa sản phẩm này ra thị trường, HTX đầu tư trang thiết bị như máy sơ chế, tủ đông, nhà lạnh, phòng đóng gói sản phẩm… để phục vụ sản xuất. Quy trình kỹ thuật chế biến cá thát lát rút xương đòi hỏi nhiều công đoạn và kỹ thuật nghiêm ngặt.

Cá thương phẩm còn tươi sẽ trải qua công đoạn sơ chế như: đánh vẩy, rửa sạch, mổ bụng, tách xương lớn, phi lê lấy thịt, sử dụng dụng cụ để tách lấy xương nhỏ trong cá. Đây là quy trình rất khó bởi số lượng xương trong cá thát lát khá nhiều và để khách chấp nhận sản phẩm phải tạo ra được con cá thát lát không bị rách da, rách bụng. Những con cá còn nguyên vẹn sẽ được ướp gia vị, đóng gói và cấp đông theo quy trình.

Ngoài sản phẩm cá thát lát cấp đông, HTX còn sản xuất chả cá thát lát chiên, chả cá thát lát hấp, chả cá thát lát vò viên và đặc biệt là khô cá thát lát. Để làm khô cá thát lát, HTX đã đầu tư máy sấy và khu vực nhà kính sấy bằng năng lượng mặt trời.

Theo ban giám đốc HTX, sấy cá bằng máy một mẻ chỉ được một lượng nhỏ nên không thể đáp ứng được các đơn hàng lớn. Trong khi phơi cá thủ công lại không bảo đảm vệ sinh, gây ô nhiễm môi trường và bị phụ thuộc vào thời tiết. Chính vì vậy, đầu tư khu vực sấy bằng năng lượng mặt trời là hướng đi phù hợp vì có thể sấy cá với số lượng lớn.

Hiện nay, mỗi ngày HTX thu mua từ 600kg nguyên liệu cá thát lát tươi để chế biến. Song song đó, mỗi ngày HTX cung ứng cho thị trường 300kg cá thành phẩm. Theo tính toán, trung bình mỗi tháng, HTX cung cấp khoảng 10 tấn cá thành phẩm cho một số siêu thị như: Siêu thị Lotte Thành phố Hồ Chí Minh, siêu thị Tứ Sơn, Châu Đốc, tỉnh An Giang và siêu thị Metro ở thành phố Cần Thơ và các tỉnh như Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội… với sản phẩm đóng gói từ 200-500 gram/túi.

Quy trình sạch, bảo đảm môi trường

Theo ban giám đốc HTX, để tiếp cận với các khách hàng tiềm năng như trên, ngoài các yếu tố kỹ thuật, HTX còn phải vượt qua những yêu cầu về vệ sinh môi trường. Đây chính là yêu cầu bắt buộc khi ký kết hợp đồng với doanh nghiệp.

Toàn bộ nguồn nước thải chủ yếu được thải ra từ nước rửa nguyên liệu, sơ chế nguyên liệu, chế biến sản phẩm, các nguồn nước vệ sinh nhà xưởng sản xuất, nước rửa máy móc, dụng cụ trong các phân xưởng chế biến… đều có các chất hữu cơ và mùi tanh đặc trưng nên rất dễ gây ô nhiễm môi trường. Chính vì vậy, HTX chú trọng xử lý nguồn chất thải theo quy chuẩn môi trường quy định.

Bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc HTX, cho biết HTX phải đầu tư và vận hành các hệ thống thu gom tập trung, phân loại hợp lý chất thải theo từng công đoạn cũng như đầu tư hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn về môi trường… Qua đó, góp phần bảo vệ sức khỏe cho người lao động và người dân trên địa bàn.

Hiện nay, HTX Kỳ Như có 7 sản phẩm là: Cá thát lát rút xương tẩm gia vị, cá thát lát rút xương tẩm gia vị sả ớt, cá thát lát tươi tẩm gia vị, chả cá thát lát tươi, khổ qua rừng nhân chả cá thát lát, cá thát lát nạo và bánh phồng chả cá thát lát đạt chuẩn OCOP.

Các sản phẩm được công nhận OCOP đã góp phần nâng cao giá trị và chất lượng cho con cá thát lát ở Thạnh Hòa, từ đó giúp nghề nuôi cá ở địa phương phát triển.

Các thành viên HTX mong muốn sản phẩm sẽ gắn kết với du lịch sinh thái, du lịch miệt vườn hay du lịch cộng đồng. Chính vì thế, hiện nay HTX đang định hướng xây dựng vùng chuyên canh nuôi gắn với chế biến cá thát lát để khách du lịch có thể trực tiếp tham quan quy trình sản xuất, an tâm khi mua các sản phẩm của HTX.

Tùng Lâm