Sinh ra và lớn lên ở miền núi với điều kiện địa hình khó khăn, nhưng chàng thanh niên dân tộc Tày Hoàng Ngọc Vũ ở tỉnh Lạng Sơn đã dùng kiến thức, kỹ năng về quản trị, marketing để làm giàu bền vững tại chính quê hương mình.

Kiên trì và tận dụng lợi thế địa phương

Chia sẻ tại tọa đàm “Khởi nghiệp từ nông nghiệp công nghệ cao, cơ hội và thách thức” diễn ra mới đây, anh Hoàng Ngọc Vũ (SN 1993) – người sở hữu vườn cây Hoàng đàn tuyết xanh mướt ở xã Đình Lập xứ Lạng, đã chia sẻ hành trình khởi nghiệp của mình.

Anh Vũ cho hay, bản thân lựa chọn hoàng đàn tuyết để khởi nghiệp không ngẫu hứng mà xuất phát từ ba lý do. Đây là loài cây bản địa quê hương, gắn liền với hệ sinh thái và tài nguyên rừng địa phương. Hoàng đàn tuyết là loài cây khó ươm trồng, yêu cầu kỹ thuật cao.

Thêm một lý do chọn Hoàng đàn tuyết là anh Vũ muốn chứng minh rằng, thanh niên vùng cao được trang bị tri thức bài bản, hoàn toàn có thể lựa chọn con đường nông nghiệp hiện đại, tạo ra mô hình kinh tế hiệu quả mà vẫn mang giá trị bảo tồn. Qua quá trình nghiên cứu và thực nghiệm, anh nhận thấy cơ hội làm kinh tế rất lớn.

Chính những giá trị đặc biệt về sinh thái, bảo tồn và kinh tế đã khiến hoàng đàn tuyết trở thành một trong những loài cây quý hiếm hàng đầu hiện nay. Hiện, cơ sở nuôi, trồng của anh đã được Chi cục Kiểm lâm, Sở Nông nghiệp và Môi trường Lạng Sơn cấp mã số vùng trồng với mục đích thương mại.

Trong quá trình triển khai, dù đối diện nhiều khó khăn nhưng anh không nản lòng. Anh chủ động tìm hiểu sâu hơn về kỹ thuật ươm hạt và chăm sóc cây, đồng thời liên tục thử nghiệm nhiều phương pháp để cải thiện, nâng cao chất lượng cây giống. Nhờ kiên trì và nỗ lực không ngừng, anh đã nghiên cứu và thực hiện thành công kỹ thuật ươm cây giống hoàng đàn tuyết.

Có thể nói, khởi nghiệp đang trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đổi mới mô hình phát triển tại các địa phương. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít thanh niên vẫn thiếu kiến thức, kỹ năng và định hướng rõ ràng khi bắt đầu khởi nghiệp.

Cũng là một người con của tỉnh miền núi, anh Lầu A Vàng (xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng) từ lâu luôn đau đáu với cái nghèo của bà con. Anh nhận thấy cây sắn tuy cho thu hoạch khá hơn ngô nhưng lại khiến đất nhanh bạc màu và tốn quá nhiều sức lao động. Anh bắt đầu tìm hướng đi bền vững hơn đó là trồng dâu nuôi tằm.

Anh Vàng kể, chục năm trước, mô hình trồng dâu nuôi tằm từng vào bản Khuổi Bốc, một số hộ người Mông ở bản trồng nhưng trắng tay vì thiếu kỹ thuật, kinh nghiệm. Gần đây, từ chỗ đi làm thuê trồng dâu nuôi tằm, một số hộ bắt đầu làm lại. Vì vậy, anh quyết tâm giúp bà con làm bài bản, hiệu quả hơn.

Anh dành thời gian tìm hiểu thông tin mạng xã hội, đồng thời lặn lội đến các mô hình thành công của người Nùng ở xã bên cạnh để tham quan, học hỏi kinh nghiệm.

Để đạt hiệu quả cao, anh Vàng vận động thanh niên trong bản đi làm thuê cho các hộ giỏi nghề để vừa có tiền công, vừa học được quy trình thực tế. “Phải đi làm thực tế với họ, chứ xem lý thuyết trên điện thoại không ăn thua”, anh chia sẻ.

Không làm "quá sức"

Góp ý về câu chuyện khởi nghiệp tại nông thôn, ông Đặng Quý Nhân, Phó trưởng phòng Quản lý mỗi xã một sản phẩm và Du lịch nông thôn, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới T.Ư (Bộ NN-MT) cho rằng, nhiều thanh niên có niềm tin, có ý tưởng, dám chấp nhận thử thách nhưng vẫn chưa thể khởi nghiệp thành công, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao.

Theo ông Nhân, hiện nay thanh niên khởi nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp có nhiều thuận lợi khi được tiếp cận khoa học - công nghệ, được định hướng bởi các bộ tiêu chí phát triển sản phẩm nông sản theo chuỗi giá trị, xây dựng và phát triển nhãn hiệu gắn với thị trường. Khởi nghiệp từ nông thôn được xem là bệ phóng quan trọng giúp thanh niên phát triển kinh tế, vừa tạo việc làm, vừa góp phần giữ chân thế hệ trẻ ở lại phát triển kinh tế ngay trên chính quê hương mình.

Tuy nhiên, với các thanh niên trẻ thì còn khá nhiều khó khăn, như nguồn vốn và khả năng tiếp cận nguồn vốn, quỹ đất, thiếu kỹ năng để tham gia vào các chuỗi liên kết và đặc biệt, tư duy quản trị và chiến lược dài hạn của thanh niên khởi nghiệp còn hạn chế.

Do đó, để phát triển bền vững, theo ông Đặng Quý Nhân, thanh niên cần lựa chọn công nghệ và đối tượng phù hợp, không làm quá lớn, quá sức hoặc vượt ra ngoài khả năng của mình.

"Không ai ngoài các bạn hiểu rõ tiềm năng của quê hương mình để phát triển khởi nghiệp. Các bạn phải liên kết theo chuỗi để cùng nhau chia sẻ nguồn lực còn thiếu, giảm thiểu rủi ro. Muốn thành công thì đừng đi một mình", ông Nhân lưu ý.

Bên cạnh đó, thanh niên cần tận dụng tốt các cơ hội mà Nhà nước đang khuyến khích như đào tạo quản trị, chuyển đổi số... “Nếu biết áp dụng hiệu quả những kiến thức đã học vào thực tiễn, các mô hình khởi nghiệp sẽ phát triển bền vững hơn, giảm rủi ro và khai thác được tối đa tiềm năng sẵn có” – vị chuyên gia nhấn mạnh.

Từ kinh nghiệm của mình, đưa ra lời khuyên với các bạn trẻ khởi nghiệp, đặc biệt là thanh niên nông thôn, Hoàng Ngọc Vũ cho rằng, khởi nghiệp không phải việc "một sớm một chiều", mà là một quá trình đi từ quy mô nhỏ đến lớn một cách hiệu quả nhất để giải bài toán về vốn. "Về nguồn vốn, chúng ta cần tự chủ, có lộ trình rõ ràng. Ngoài ra, trước khi đổ vốn, chúng ta cũng cần đầu tư thời gian và công sức để có kiến thức vững chắc nhằm giảm thiểu rủi ro" - anh Vũ nói thêm.

Hồng Hương