Sau năm 2025 đầy biến động, thị trường công nghệ toàn cầu đang bước sang một giai đoạn mới khi trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành động lực tăng trưởng trung tâm của ngành công nghệ thông tin - truyền thông (ICT). Không còn là câu chuyện mang tính thử nghiệm, AI đang dần đóng vai trò như một lớp hạ tầng nền tảng, chi phối các quyết định đầu tư từ phần mềm, phần cứng, viễn thông cho tới trung tâm dữ liệu.

AI trở thành động lực tăng trưởng cốt lõi của ngành ICT

Theo đánh giá của Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (GTJASVN Research), chu kỳ công nghệ hiện tại được đặc trưng bởi “AI-first economy”, nơi dữ liệu và năng lực xử lý dữ liệu trở thành tài sản chiến lược. Sự phát triển nhanh của các mô hình AI thế hệ mới cùng làn sóng LLM mã nguồn mở giúp AI dễ tiếp cận hơn, chi phí triển khai giảm mạnh và mở rộng nhanh sang khối doanh nghiệp vừa, lớn cũng như khu vực công.

Điều này kéo theo chi tiêu cho AI tăng trưởng vượt trội so với mức tăng chung của CNTT toàn cầu, tạo ra làn sóng đầu tư mới vào hạ tầng tính toán, cloud và trung tâm dữ liệu.

Trong bức tranh toàn cầu, trung tâm dữ liệu đã chuyển từ vai trò lưu trữ đơn thuần sang mô hình “AI-ready” và “AI-optimized”, đòi hỏi mật độ tính toán cao, tiêu thụ điện năng lớn và yêu cầu nghiêm ngặt về độ ổn định năng lượng. Xu hướng này khiến dòng vốn đầu tư vào trung tâm dữ liệu tăng mạnh trong năm 2025 và được dự báo tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2026. Các nhà đầu tư ngày càng ưu tiên những thị trường có chi phí vận hành cạnh tranh và dư địa mở rộng dài hạn, tạo lợi thế rõ rệt cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam đang được “định vị” lại trên bản đồ công nghệ khu vực. Không chỉ là điểm đến gia công truyền thống, Việt Nam dần trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị ICT nhờ lợi thế chi phí nhân lực, môi trường chính trị - xã hội ổn định và cam kết mạnh mẽ của Nhà nước đối với hạ tầng số, dữ liệu và AI. Nhu cầu nội địa tăng trưởng nhanh nhờ chuyển đổi số quốc gia, chính phủ số và kinh tế số đang tạo ra thị trường đủ lớn để doanh nghiệp ICT trong nước phát triển chiều sâu, thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu dịch vụ.

Giai đoạn 2010-2024, ngành ICT Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu trung bình 15-20% mỗi năm, với trọng tâm ban đầu là gia công phần mềm và dịch vụ IT xuất khẩu. Đến giai đoạn 2020-2024, ngành bắt đầu chuyển dịch sang tự chủ công nghệ với sáng kiến “Make in Vietnam”, tập trung vào hạ tầng số, viễn thông và chuyển đổi số. Năm 2025 đánh dấu bước tăng tốc rõ nét khi quy mô nền kinh tế số Việt Nam ước đạt khoảng 45 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước - mức tăng nhanh nhất Đông Nam Á.

Hạ tầng số và trung tâm dữ liệu tạo nền cho chu kỳ cổ phiếu mới

Song hành với làn sóng AI, hạ tầng viễn thông và hạ tầng số Việt Nam ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ. Internet băng rộng cố định và di động tăng nhanh cả về tốc độ lẫn độ phủ, 4G gần như phủ kín toàn bộ dân số, trong khi 5G tăng tốc với vùng phủ đạt trên 90% dân số chỉ trong thời gian ngắn. Các tuyến cáp quang quốc tế mới đi vào hoạt động cũng giúp tổng dung lượng kết nối quốc tế tăng mạnh, tạo nền tảng cho cloud, AI và trung tâm dữ liệu phát triển.

Tuy vậy, báo cáo cũng chỉ ra thách thức mang tính cấu trúc của ngành viễn thông Việt Nam khi phần lớn doanh nghiệp vẫn tập trung ở khâu trung nguồn của chuỗi giá trị, phải gánh mức đầu tư vốn lớn nhưng biên lợi nhuận thấp. Trong khi đó, giá trị gia tăng cao lại nằm ở các khâu hạ nguồn như dữ liệu, nền tảng số và AI. Điều này buộc các doanh nghiệp viễn thông phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi mô hình từ telco truyền thống sang doanh nghiệp hạ tầng số, cung cấp các gói dịch vụ tích hợp gồm cloud, AI, dữ liệu và an ninh mạng.

Ở một góc độ khác, trung tâm dữ liệu đang nổi lên là điểm nóng đầu tư của ngành ICT Việt Nam. Chi phí đầu tư và vận hành trung tâm dữ liệu tại Việt Nam được đánh giá thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường trong khu vực, nhờ giá điện cạnh tranh và chi phí xây dựng hợp lý. Hàng loạt dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn, bao gồm cả hyperscale data center, đã và đang được công bố với sự tham gia của các tập đoàn trong và ngoài nước, cho thấy kỳ vọng dài hạn của nhà đầu tư vào thị trường này.

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu ICT Việt Nam chịu ảnh hưởng nhất định từ biến động của nhóm cổ phiếu công nghệ toàn cầu trong năm 2025. Tuy nhiên, theo GTJASVN Research, nhóm cổ phiếu này có nền tảng tương đối ổn định do dòng tiền và kết quả kinh doanh chủ yếu đến từ các khâu đầu của chuỗi giá trị AI, ít chịu rủi ro biến động mạnh như tại một số thị trường phát triển. Trong bối cảnh làn sóng AI đang định hình lại chu kỳ tăng trưởng của ngành, việc lựa chọn cổ phiếu ICT có nền tảng kinh doanh vững và khả năng hưởng lợi dài hạn trở thành yếu tố then chốt trong chiến lược đầu tư.

Sau khi rà soát triển vọng ngành và diễn biến thị trường, GTJASVN Research tiếp tục đưa FPT và CTR vào danh mục cổ phiếu khuyến nghị cho năm 2026. Trong đó, FPT được đánh giá hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng AI, chuyển đổi số và mở rộng thị trường nước ngoài, còn CTR được kỳ vọng tăng trưởng nhờ vị thế dẫn đầu trong hạ tầng viễn thông, hưởng lợi từ đầu tư 5G và hạ tầng số trong nước.

Xuân Bắc