Bước sang năm 2026, Hà Nội ghi nhận những chuyển biến rõ rệt trong triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, trong đó có cầu Tứ Liên. Việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và giải ngân vốn đầu tư công không chỉ mang ý nghĩa về tiến độ thi công, mà còn tác động trực tiếp đến môi trường sản xuất – kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn.

Tiến độ hạ tầng và tín hiệu từ đầu tư công

Theo báo cáo kinh tế - xã hội tháng 1/2026 của Cục Thống kê TP Hà Nội, thành phố đang tập trung nguồn lực cho các dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là nhóm công trình vượt sông Hồng. Nhờ đó, nhiều dự án đạt tỷ lệ giải ngân cao ngay từ đầu năm, cho thấy dòng vốn đầu tư công đang được khơi thông hiệu quả hơn so với các giai đoạn trước.

Trong nhóm bảy dự án cầu vượt sông Hồng đang triển khai, tiến độ thi công nhìn chung được đánh giá là tích cực. Tuy nhiên, yếu tố then chốt quyết định tốc độ thực hiện vẫn là công tác giải phóng mặt bằng, đây là khâu từng gây ách tắc kéo dài đối với nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn tại Hà Nội.

Cầu Tứ Liên là một trong những dự án tiêu biểu khi đã bàn giao khoảng 39,1 ha trong tổng số 62,5 ha mặt bằng cần thu hồi, đồng thời đạt tỷ lệ giải ngân 100% theo kế hoạch. Kết quả này phản ánh sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan quản lý, chính quyền địa phương và chủ đầu tư trong việc xử lý các vấn đề tồn đọng.

Dự án cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu được khởi công từ tháng 5/2025, với tổng chiều dài hơn 5km, kết nối khu vực trung tâm với phía Bắc và Đông Bắc sông Hồng. Công trình bao gồm cầu chính dây văng quy mô lớn và hệ thống đường dẫn có mặt cắt rộng, đáp ứng nhu cầu lưu thông trong dài hạn.

Về cấu trúc đầu tư, dự án gồm bốn dự án thành phần với tổng mức đầu tư gần 20.000 tỷ đồng. Trong đó, riêng chi phí giải phóng mặt bằng chiếm trên 4.300 tỷ đồng, liên quan đến khoảng 700 trường hợp thu hồi đất. Quy mô này cho thấy mức độ phức tạp trong triển khai, đồng thời phản ánh quyết tâm của thành phố trong việc ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng giao thông chiến lược.

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra rằng nhiều dự án khác như Vành đai 2,5, đường 3,5 hay Quốc lộ 6 vẫn còn khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, phân tán và vướng mắc về pháp lý đất đai. Điều này cho thấy tiến độ đầu tư công, dù đã cải thiện, vẫn chịu tác động mạnh từ các yếu tố thể chế và quản trị địa phương.

Tuy vậy, việc các dự án vượt sông Hồng, đặc biệt là cầu Tứ Liên, đạt tiến độ rõ rệt ngay đầu năm 2026 được xem là tín hiệu tích cực cho chu kỳ đầu tư công mới. Đây không chỉ là câu chuyện của một công trình giao thông, mà còn là chỉ báo quan trọng về khả năng triển khai các dự án hạ tầng lớn trong bối cảnh yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng ngày càng rõ nét.

Khi hạ tầng định hình dòng chảy kinh tế

Từ góc độ doanh nghiệp, tiến độ tăng tốc của các dự án hạ tầng giao thông có tác động trực tiếp đến chi phí và hiệu quả hoạt động sản xuất - kinh doanh. Việc cải thiện kết nối liên vùng giúp rút ngắn thời gian vận chuyển, giảm chi phí logistics và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường, đặc biệt đối với các doanh nghiệp sản xuất và phân phối.

Trong ngắn hạn, các dự án hạ tầng quy mô lớn tạo ra nhu cầu đáng kể đối với các doanh nghiệp xây dựng, vật liệu, cơ khí và dịch vụ hỗ trợ. Dòng vốn đầu tư công được giải ngân đều đặn giúp duy trì việc làm, ổn định đơn hàng và cải thiện dòng tiền cho nhiều doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng.

Ở trung hạn, khi các công trình như cầu Tứ Liên đi vào khai thác, tác động lan tỏa sẽ mở rộng sang các lĩnh vực khác. Doanh nghiệp logistics, thương mại, dịch vụ và công nghiệp có thêm điều kiện thuận lợi để tổ chức lại mạng lưới hoạt động, tận dụng lợi thế kết nối giữa khu vực trung tâm và các vùng phát triển mới.

Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hạ tầng giao thông cải thiện giúp giảm bớt rào cản gia nhập thị trường, đặc biệt là trong việc tiếp cận khách hàng và đối tác. Điều này góp phần nâng cao tính cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân, vốn được xem là động lực tăng trưởng quan trọng của Hà Nội.

Ở tầm vĩ mô hơn, tiến độ giải ngân cao tại các dự án đầu tư công lớn đóng vai trò như một công cụ kích thích kinh tế trong bối cảnh khu vực tư nhân còn thận trọng trong mở rộng đầu tư. Đầu tư công, nếu được triển khai hiệu quả, có thể tạo hiệu ứng “kéo” đối với đầu tư tư nhân thông qua cải thiện kỳ vọng và môi trường kinh doanh.

Tuy nhiên, tác động tích cực này không mang tính tự động. Hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào mức độ đồng bộ giữa hạ tầng giao thông, quy hoạch không gian kinh tế và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp. Nếu thiếu sự liên kết này, lợi ích từ các công trình hạ tầng có thể chỉ dừng lại ở khía cạnh kỹ thuật mà chưa chuyển hóa thành tăng trưởng kinh tế thực chất.

Về phía người dân, các dự án vượt sông Hồng vừa tạo ra những điều chỉnh ngắn hạn trong đời sống do giải phóng mặt bằng và thi công, vừa mở ra cơ hội tiếp cận việc làm và dịch vụ tốt hơn khi hạ tầng hoàn thiện. Sự dịch chuyển lao động và hoạt động kinh tế theo trục hạ tầng mới sẽ góp phần tái phân bổ nguồn lực trong đô thị.

Nhìn tổng thể, tiến độ mới của cầu Tứ Liên và các dự án vượt sông Hồng phản ánh bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận đầu tư hạ tầng của Hà Nội. Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng gay gắt, hạ tầng không chỉ là nền tảng kỹ thuật mà còn là yếu tố quyết định năng lực thu hút doanh nghiệp và duy trì tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế đô thị.

Tiến Anh