Ngày 4/2, Cục Hải quan đã ban hành văn bản hỏa tốc chỉ đạo các đơn vị trực thuộc triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp. Theo đó, các Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực phải bố trí lãnh đạo và công chức trực 24/7. Mục tiêu là giải quyết thủ tục ngay lập tức cho các lô hàng thực phẩm nhập khẩu đã có đủ hồ sơ theo quy định, tuyệt đối không để xảy ra ách tắc.

Đặc biệt, Cục Hải quan yêu cầu giám sát chặt chẽ số lượng hàng tồn đọng. Các đơn vị phải rà soát, thống kê số liệu thực phẩm chưa được thông quan (bao gồm cả hàng đã đăng ký tờ khai và hàng đã đến cảng nhưng chưa mở tờ khai) theo 3 nhóm hàng quy định tại Nghị định số 46/2026. Báo cáo này phải được gửi về Cục Hải quan (qua Ban Giám sát quản lý) vào 8h00 và 13h30 hằng ngày để kịp thời có phương án xử lý.

Đồng thời, Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan được giao nhiệm vụ đảm bảo hệ thống dữ liệu điện tử hoạt động thông suốt, tránh sự cố kỹ thuật làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa trong thời gian cao điểm.

Động thái quyết liệt của ngành Hải quan xuất phát từ Công điện số 08/CĐ-TTg do Thủ tướng Phạm Minh Chính ký đêm 3/2. Công điện yêu cầu các bộ, ngành tập trung tháo gỡ vướng mắc trong việc thực hiện Nghị định 46 hướng dẫn Luật An toàn thực phẩm.

Trước đó, theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc triển khai Nghị định 46 khi chưa có hướng dẫn chi tiết và cơ chế chuyển tiếp đã đẩy doanh nghiệp vào thế khó. Nhiều lô hàng nông sản tươi sống phải chờ kết quả kiểm nghiệm từ 5-7 ngày. Trong khi đó, điều kiện kho bãi tại cửa khẩu hạn chế khiến nguy cơ hư hỏng tăng cao, gây thiệt hại lớn về kinh tế. Ngoài ra, sự thiếu rõ ràng về chỉ tiêu kiểm nghiệm và quy chuẩn hồ sơ khiến cả cơ quan chức năng lẫn doanh nghiệp đều lúng túng.

Hải quan liên tiếp phát hiện, ngăn chặn thực phẩm bẩn dịp cận Tết

Áp lực càng lớn khi thời điểm áp dụng nghị định trùng với giai đoạn cận Tết Nguyên đán, nhu cầu nhập khẩu nông sản tươi tăng mạnh trong khi kho bãi tại cửa khẩu không đáp ứng yêu cầu bảo quản. Quy định hiện hành cũng chưa cho phép doanh nghiệp đưa hàng về kho riêng trong thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm, làm gia tăng rủi ro thiệt hại kinh tế.

Để giải quyết tình trạng trên, Thủ tướng chỉ đạo các Bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương phải ban hành ngay văn bản hướng dẫn kiểm tra hàng hóa theo lĩnh vực quản lý; đồng thời thiết lập đường dây nóng hoạt động 24/7 để giải đáp thắc mắc cho doanh nghiệp.

Thủ tướng nhấn mạnh nguyên tắc linh hoạt: "Trường hợp hồ sơ đầy đủ theo cam kết, phải cho thông quan ngay, việc lấy mẫu được thực hiện song song hoặc hậu kiểm tại kho doanh nghiệp".

Bộ Tài chính và các địa phương cũng được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ, bố trí nhân lực và cơ sở vật chất để đảm bảo hoạt động thông quan diễn ra thông suốt, góp phần ổn định thị trường và nguồn cung thực phẩm cho người dân. Các vướng mắc liên quan đến Nghị định 46 sẽ được tổng hợp và báo cáo ngay tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 1 diễn ra trong ngày 4/2.

Thanh Hoa