Quyết định giữ nguyên lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong cuộc họp tháng 3/2026 không chỉ phản ánh sự thận trọng trước bóng ma lạm phát và rủi ro địa chính trị, mà còn tạo ra những xung lực mới lên thị trường tài chính toàn cầu.

Cẩn trọng trước những biến số bất định

Sáng sớm ngày 19/3/2026 (giờ Việt Nam), Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) thuộc Fed đã chính thức khép lại cuộc họp chính sách kéo dài 2 ngày bằng quyết định giữ nguyên biên độ mục tiêu của lãi suất quỹ liên bang ở mức 3,5 - 3,75%. Đây là một quyết định không nằm ngoài dự đoán của giới phân tích, nhưng những thông điệp đi kèm lại chứa đựng nhiều hàm ý về một tương lai đầy biến động.

Theo thông cáo từ Fed, nền kinh tế Mỹ vẫn đang duy trì đà mở rộng với tốc độ "khá vững chắc". Tuy nhiên, bức tranh kinh tế không hoàn toàn là màu hồng khi tăng trưởng việc làm đang ở mức thấp và tỷ lệ thất nghiệp dậm chân tại chỗ. Đáng quan ngại hơn, lạm phát dù đã hạ nhiệt so với giai đoạn đỉnh điểm nhưng vẫn duy trì ở mức cao hơn mục tiêu kỳ vọng.

Điểm mới trong báo cáo lần này chính là sự thừa nhận về tác động của các diễn biến tại Trung Đông. Những xung đột dai dẳng tại khu vực này, đặc biệt là vai trò của Iran, đang tạo ra những rủi ro địa chính trị không thể định lượng rõ ràng. Fed khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát sao dữ liệu kinh tế và sự cân bằng rủi ro trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nới lỏng nào. Điều này cho thấy, kịch bản giảm lãi suất có thể bị đẩy lùi nếu áp lực giá năng lượng từ Trung Đông tiếp tục leo thang.

Phản ứng trước quyết định của Fed, đồng USD tiếp tục duy trì sức mạnh đáng kể. Ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của Ngân hàng UOB, nhận định việc Fed chưa vội nới lỏng chính sách giúp duy trì lợi thế về chênh lệch lãi suất, tạo ra "điểm neo" vững chắc cho đồng bạc xanh trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, thị trường đang bắt đầu nhìn xa hơn vào cuối năm 2026. UOB dự báo Fed có thể thực hiện 2 đợt giảm lãi suất (mỗi đợt 25 điểm cơ bản) vào tháng 6 và quý III/2026, đưa lãi suất mục tiêu về mức 3,25%. Theo lộ trình này, chỉ số DXY (đo lường sức mạnh đồng USD) được dự báo sẽ hạ nhiệt dần: từ mức 99,1 điểm trong quý II xuống còn 95,8 điểm vào quý I/2027 khi rủi ro địa chính trị bớt căng thẳng.

Dù vậy, đây là một kịch bản có độ rủi ro cao. Nếu giá năng lượng tăng vọt do xung đột, Fed có thể sẽ buộc phải duy trì mặt bằng lãi suất cao lâu hơn dự kiến để kiềm chế lạm phát vòng hai. Khi đó, đồng USD sẽ không suy yếu như dự báo mà ngược lại, tiếp tục bứt phá, gây áp lực lên các đồng tiền khác, đặc biệt là nhóm G10 và các nền kinh tế mới nổi.

3 yếu tố gây áp lực lên tỷ giá

Tại Việt Nam, làn sóng tác động từ quyết định của Fed đã nhanh chóng lan tới thị trường ngoại hối. Sáng 19/3, tỷ giá trung tâm đã được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) điều chỉnh tăng lên mức 25.072 VND/USD. Tại các ngân hàng thương mại, giá bán ra USD đã chạm ngưỡng 26.325 VND, trong khi thị trường tự do chứng kiến mức tăng mạnh mẽ lên tới 27.365 VND/USD (tăng 1,6% so với đầu năm).

Theo báo cáo vĩ mô của Công ty Chứng khoán MBS, tỷ giá USD/VND đang chịu áp lực từ "gọng kìm" ba phía.

Thứ nhất là cán cân thương mại. Khác với những năm trước, Việt Nam đang đối mặt với tình trạng nhập siêu khi nhu cầu nhập khẩu hàng hóa, đặc biệt là từ Mỹ, tăng mạnh nhằm thu hẹp thặng dư thương mại với quốc gia này. Lũy kế 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã nhập siêu gần 3 tỷ USD – một con số gây áp lực lớn lên nguồn cung ngoại tệ.

Thứ hai là cơn sốt vàng toàn cầu. Với dự báo giá vàng thế giới có thể đạt ngưỡng 6.000 – 6.300 USD/ounce do nhu cầu trú ẩn an toàn khi căng thẳng Trung Đông leo thang, nhu cầu ngoại tệ để nhập khẩu vàng (cả chính ngạch và không chính ngạch) sẽ tạo sức ép cực lớn lên tỷ giá trong nước.

Sóng USD dâng cao, tỷ giá chịu áp lực đến bao giờ?

Biến động Trung Đông "thổi bùng" tỷ giá USD

Thứ ba là sức mạnh của DXY. Việc đồng USD giữ vững vị thế tài sản trú ẩn trong bối cảnh Fed trì hoãn hạ lãi suất đã trực tiếp đẩy tỷ giá liên ngân hàng tăng 0,9% chỉ trong nửa đầu tháng 3.

MBS và TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia kinh tế, đều thống nhất dự báo tỷ giá USD/VND có thể biến động trong khoảng 2,5 – 3% trong năm 2026. Đây là mức biến động tương đối lớn, đòi hỏi các kịch bản ứng phó linh hoạt.

Việc Fed chậm hạ lãi suất đang làm thu hẹp đáng kể dư địa điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Nếu duy trì lãi suất thấp để hỗ trợ tăng trưởng, khoảng cách lãi suất VND-USD âm sẽ càng thúc đẩy đầu cơ tỷ giá. Ngược lại, nếu thắt chặt tiền tệ để bảo vệ tỷ giá, chi phí vốn của doanh nghiệp sẽ tăng, cản trở đà phục hồi kinh tế.

Trước bối cảnh này, Công ty Chứng khoán VNDirect cho rằng chính sách tài khóa cần phải đóng vai trò "tiền phong". Việc đẩy nhanh đầu tư công và các gói hỗ trợ tài khóa sẽ giúp hỗ trợ thanh khoản cho nền kinh tế mà không gây áp lực trực tiếp lên lãi suất điều hành.

Đồng quan điểm, TS. Cấn Văn Lực khuyến nghị Chính phủ cần xây dựng các kịch bản tăng trưởng và lạm phát gắn liền với các biến số địa chính trị. Sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa lúc này không chỉ là để ổn định kinh tế vĩ mô, mà còn là để tạo ra một "tấm nệm" giảm chấn trước các cú sốc từ bên ngoài.

"Bình ổn lãi suất là cần thiết cho tăng trưởng, nhưng cũng cần ở mức hợp lý để không biến tỷ giá thành gánh nặng của lạm phát", TS. Lực nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, áp lực tỷ giá không chỉ là một vấn đề tài chính đơn thuần, mà còn là thước đo bản lĩnh điều hành chính sách. Trong ngắn hạn, đồng USD có thể vẫn là "vua", nhưng với một lộ trình ứng phó chủ động, linh hoạt giữa lãi suất và tỷ giá, Việt Nam hoàn toàn có thể kiểm soát được các rủi ro vĩ mô để hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững trong cả năm 2026.

Huyền Anh