Ghi nhận trong phiên giao dịch ngày 13/8, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.566 VND/USD. Dù tỷ giá trung tâm có sự điều chỉnh tăng nhẹ so với phiên trước, song giá giao dịch thực tế tại các ngân hàng thương mại lại ghi nhận xu hướng đi xuống rõ rệt.

Tại Vietcombank, giá USD được niêm yết quanh mức 25.870 - 26.250 VND/USD (mua vào - bán ra), giảm 70 đồng ở cả hai chiều so với phiên trước đó. Đáng chú ý, chỉ tính riêng từ đầu tháng 8 đến nay, mỗi đồng bạc xanh tại ngân hàng này đã bốc hơi khoảng 240 đồng. Nếu so với thời điểm cuối năm 2025, giá USD ngân hàng đã giảm khoảng 130 đồng, tương đương mức giảm 0,48%.

Tương tự, các ngân hàng khác như Techcombank, Sacombank, BIDV... cũng đồng loạt điều chỉnh giảm từ 60 - 100 đồng. Hiện tại, mức giá bán ra phổ biến của các ngân hàng thương mại dao động trong khoảng 26.240 - 26.251 VND/USD.

Trên thị trường tự do, đà giảm thậm chí còn mạnh mẽ hơn. Tại "phố ngoại tệ" Hà Trung (Hà Nội), giá USD hiện phổ biến ở mức 25.700 - 25.900 VND/USD (mua - bán). So với thời điểm cao điểm đầu năm khi giá USD tự do vượt ngưỡng 28.000 đồng, đồng bạc xanh đã mất giá khoảng 7%. Hiện nay, giá USD tự do đang thấp hơn giá ngân hàng từ 200 - 400 đồng , một diễn biến hoàn toàn trái ngược so với mức chênh lệch gần 1.800 đồng vào cuối tháng 3 năm nay.

Lý giải về xu hướng hạ nhiệt này, các chuyên gia kinh tế cho rằng có sự hội tụ của nhiều yếu tố từ chính sách điều hành đến diễn biến thực tế của thị trường.

Ông Nguyễn Anh Khoa, Giám đốc Phân tích, CTCP Chứng khoán Agribank (Agriseco) nhận định, một trong những nguyên nhân then chốt là các giải pháp quyết liệt của nhà điều hành trong việc kiểm soát giá vàng. Trước đây, mức chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới quá lớn (có lúc lên tới 20-30 triệu đồng/lượng) đã kích thích tình trạng nhập lậu vàng, khiến một lượng lớn ngoại tệ bị chảy ra ngoài.

"Tuy nhiên, gần đây việc kiểm soát vàng nhập lậu được thực hiện tốt hơn, cộng với thị trường vàng hạ nhiệt nên áp lực với tỷ giá giảm mạnh, tạo dư địa cho tỷ giá ổn định," ông Khoa phân tích.

Đồng quan điểm, nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán VNDirect cho rằng hoạt động thu đổi ngoại tệ tại các tiệm vàng đang bị siết chặt do thanh tra, khiến nguồn cung lẫn cầu đều co lại. Việc chênh lệch đầu cơ bị xóa bỏ khi thị trường vàng trầm lắng và tâm lý ngại rủi ro pháp lý gia tăng đã thu hẹp đáng kể nhu cầu ngoại tệ ở kênh phi chính thức.

Một yếu tố quan trọng khác giúp củng cố sức mạnh của đồng nội tệ là mặt bằng lãi suất. Theo VNDirect, lãi suất tiền đồng hiện duy trì ở mức hấp dẫn (8,5-9%/năm) khiến nhiều người dân chuyển từ nắm giữ USD sang gửi tiết kiệm VND.

Ông Trần Ngọc Báu, CEO Wigroup bổ sung thêm, mặc dù thâm hụt thương mại ở khu vực trong nước trung bình từ 500 triệu đến 1 tỷ USD/tháng do nhập khẩu máy móc, thiết bị và giá năng lượng tăng, nhưng áp lực này đã được bù đắp bởi lãi suất huy động tiền đồng cao (bình quân trên 8%/năm). Điều này giúp trung hòa áp lực và giữ cho tỷ giá ổn định.

Tỷ giá trung tâm thiết lập đỉnh lịch sử, kịch bản nào cho đồng VND những tháng cuối năm?

Nhập siêu kỷ lục, vì sao VND vẫn "đứng im" giữa "bão" tài chính toàn cầu?

Theo nhiều chuyên gia phân tích, tâm lý kỳ vọng USD tăng giá đã giảm mạnh. Khác với những năm trước, khi nhu cầu mua USD chủ yếu đến từ tâm lý tích trữ, hiện nay khi kỳ vọng này không còn, người dân có xu hướng đẩy mạnh bán ra thay vì mua vào, khiến giá USD tự do giảm nhanh.

Đánh giá về bức tranh tổng thể, ông Trần Ngọc Báu cho rằng NHNN đã có một kỳ điều hành tỷ giá thành công trong hơn 7 tháng đầu năm, tạo tiền đề tốt cho giai đoạn còn lại. Việc tỷ giá ổn định sẽ giúp "giữ chân" dòng vốn ngoại, vốn thường rất lo ngại trước những biến động "giật cục" của tỷ giá.

Ông Báu dự báo, trong thời gian tới tỷ giá khó gặp phải các cú sốc lớn do các doanh nghiệp FDI (vốn chiếm tỷ trọng lớn trong thâm hụt thương mại) thường tự đáp ứng được nhu cầu USD. Tuy nhiên, về dài hạn, để kéo mặt bằng lãi suất huy động hiện nay (7-8%/năm) xuống mức thấp hơn, có lẽ phải đợi đến giữa năm 2027 khi hệ thống ngân hàng có thêm nguồn tiền mới, đặc biệt là nguồn từ Kho bạc Nhà nước.

Ở một góc nhìn thận trọng hơn, chuyên gia từ Công ty Chứng khoán Rồng Việt lưu ý trong ngắn hạn, nếu NHNN mở rộng hỗ trợ thanh khoản để hạ nhiệt lãi suất, áp lực tỷ giá có thể sẽ gia tăng trở lại.

Sự hạ nhiệt của tỷ giá USD hiện nay đang mang lại tín hiệu tích cực cho nền kinh tế, giảm bớt chi phí nhập khẩu và hỗ trợ ổn định vĩ mô, khẳng định hiệu quả từ những bước đi quyết liệt của cơ quan quản lý trong việc lập lại trật tự thị trường vàng và ngoại hối.

Huyền Anh