Trong bối cảnh Thông tư 14/2025 siết chặt chuẩn an toàn vốn, việc dồn lực tăng vốn điều lệ không chỉ đơn thuần là mở rộng quy mô, mà là tấm vé thông hành để các nhà băng hội nhập Basel III và hiện thực hóa tham vọng vươn tầm khu vực.

Cuộc chơi của những "gã khổng lồ"

Tại mùa Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) năm 2026, thị trường đón nhận những kế hoạch tăng vốn "khủng". Điểm chung của các phương án này là sự quyết liệt trong việc củng cố bộ đệm tài chính thông qua đa dạng hình thức: từ chia cổ tức bằng cổ phiếu, phát hành ESOP đến chào bán riêng lẻ cho đối tác chiến lược nước ngoài.

Dẫn đầu "đường đua" năm nay là Techcombank. Với tâm thế "vua" khối tư nhân, ngân hàng này được cổ đông thông qua kế hoạch tăng vốn đầy tham vọng từ 70.862 tỷ đồng lên mức kỷ lục 113.738 tỷ đồng. 

"Vũ khí" chính của Techcombank là phương án thưởng cổ phiếu tỷ lệ 60%, giúp bổ sung hơn 42.876 tỷ đồng vào vốn điều lệ. Nếu hoàn tất cùng với chương trình ESOP, Techcombank sẽ vươn lên vị trí dẫn đầu hệ thống, tạo ra một khoảng cách an toàn về tiềm lực tài chính so với các đối thủ cùng phân khúc.

Không kém cạnh, VPBank cũng chính thức chốt lộ trình cán mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ. Chiến lược của VPBank tập trung vào việc thu hút "ngoại lực" khi dự kiến phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài. 

Chủ tịch Ngô Chí Dũng tiết lộ, quá trình đàm phán đang ở giai đoạn then chốt. Việc tăng thêm hơn 6.243 tỷ đồng từ phát hành riêng lẻ không chỉ mang lại dòng "tiền tươi", mà còn là sự bảo chứng từ các tổ chức tài chính quốc tế đối với "sức khỏe" của nhà băng này.

Cùng gia nhập nhóm "trăm nghìn tỷ", cổ đông MB đã thông qua phương án nâng vốn lên tối đa 102.687 tỷ đồng. Cách làm của MB cho thấy sự hài hòa khi kết hợp cả ba cấu phần: trả cổ tức (15%), chào bán cho cổ đông hiện hữu (10%) và chào bán riêng lẻ 200 triệu cổ phiếu. Sự linh hoạt này giúp MB vừa giữ chân được cổ đông trung thành, vừa gia tăng tính thanh khoản cho cổ phiếu trên thị trường.

Khác với khối tư nhân, các ngân hàng thương mại (NHTM) nhà nước như BIDV, Vietcombank hay VietinBank dù sở hữu tổng tài sản khổng lồ nhưng lại chịu áp lực nặng nề hơn về quy định tăng vốn do ràng buộc về tỷ lệ sở hữu nhà nước.

BIDV đã chốt kế hoạch tăng vốn điều lệ từ mức 70.200 tỷ đồng lên hơn 99.500 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu tỷ lệ hơn 6,8%; trả cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 19% và phát hành thêm cổ phiếu riêng lẻ hoặc chào bán ra công chúng.

Tâm điểm chú ý đổ dồn vào đợt chào bán riêng lẻ hơn 258 triệu cổ phiếu vừa được BIDV hoàn tất, giúp ngân hàng thu về hơn 10.000 tỷ đồng. Đây là con số "vàng" giúp BIDV tiến gần sát mốc 100.000 tỷ đồng.

Tại ĐHĐCĐ được tổ chức mới đây, Tổng Giám đốc Lê Ngọc Lâm chia sẻ thẳng thắn về độ trễ trong tăng vốn: "Mọi kế hoạch đều phải trình duyệt qua nhiều cấp và đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa các đợt phát hành. Tuy nhiên, việc đưa hệ số CAR từ 9% lên 10% là mục tiêu không thể thỏa hiệp để kiểm soát khối tài sản rủi ro hơn 2,3 triệu tỷ đồng."

Vietcombank cũng không đứng ngoài cuộc khi kiên trì theo đuổi kế hoạch phát hành riêng lẻ 6,5% vốn cho nhà đầu tư tổ chức. Dù bối cảnh địa chính trị thế giới đầy biến động khiến các đối tác ngoại thận trọng, nhưng với vị thế "anh cả", Vietcombank quyết tâm hoàn tất trong năm 2026 để củng cố chuẩn Basel III và mở rộng chi nhánh tại các thị trường quốc tế. 

Theo đó, nhà băng này dự kiến vốn sẽ tăng từ gần 83.557 tỷ đồng lên 99.675 tỷ đồng.

Trong khi đó, lãnh đạo VietinBank thừa nhận đang chịu "áp lực kép". CAR của ngân hàng hiện ở mức 10%, nhưng trước các chuẩn mực mới của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), dư địa tăng trưởng tín dụng sẽ bị bó hẹp nếu không thể tăng vốn nhanh chóng. Do nguồn tăng vốn của NHTM nhà nước chủ yếu dựa vào lợi nhuận để lại, VietinBank đang phải nỗ lực tối ưu hóa danh mục tài sản rủi ro (RWA) để duy trì sự cân bằng giữa tăng trưởng và an toàn.

Làn sóng lan tỏa đến nhóm ngân hàng tầm trung

Cơn lốc tăng vốn không chỉ giới hạn ở nhóm ngân hàng lớn. Các ngân hàng có quy mô nhỏ như MSB, LPBank, ABBank… cũng đang ráo riết thực hiện các đợt phát hành quy mô lớn để tự cứu mình khỏi "vòng xoáy" đào thải của thị trường.

Ngày 28/4, tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, ABBank trình cổ đông kế hoạch nâng quy mô vốn thêm hơn 6.112 tỷ đồng thông qua việc phát hành hơn 611 triệu cổ phần, qua đó đưa vốn điều lệ từ mức 13.972 tỷ đồng hiện nay lên khoảng 20.085 tỷ đồng sau khi hoàn tất.

Theo kế hoạch trình cổ đông, lộ trình tăng vốn được triển khai theo hai đợt. Đợt 1, ngân hàng sẽ phát hành hơn 209,5 triệu cổ phiếu để trả cổ tức cho cổ đông với tỷ lệ 15%, tương ứng mức tăng vốn khoảng 2.096 tỷ đồng. Nguồn thực hiện đến từ lợi nhuận lũy kế chưa phân phối và dự kiến triển khai trong quý II/2026 sau khi hoàn tất các thủ tục theo quy định.

Ngay sau đó, ABBank sẽ tiếp tục thực hiện đợt tăng vốn thứ hai với tổng quy mô hơn 401,6 triệu cổ phiếu, tương ứng mức tăng gần 4.017 tỷ đồng. Đồng thời, ABBank cũng lên kế hoạch phát hành hơn 80,3 triệu cổ phiếu theo chương trình ESOP, tương ứng tỷ lệ 5%.

Mùa ĐHĐCĐ ngân hàng 2026: Dồn dập chốt quyền, "nóng" chuyện nhân sự và tăng vốn

Trong khi đó, MSB dự kiến tăng vốn lên 37.400 tỷ đồng, tăng 20% so với hiện tại. Đối với các nhà băng này, vốn điều lệ tăng thêm là nguồn lực trực tiếp để đổ vào hạ tầng công nghệ số và cấp tín dụng cho các phân khúc khách hàng chiến lược, giúp họ không bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua chuyển đổi số.

Câu hỏi đặt ra là tại sao các ngân hàng lại chấp nhận "pha loãng" cổ phiếu để chạy đua tăng vốn?

Câu trả lời nằm ở Thông tư 14/2025. Với lộ trình nâng tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tối thiểu từ 8% lên 10,5% vào năm 2030, các ngân hàng buộc phải có một nền tảng vốn chủ sở hữu cực kỳ vững chắc. Vốn điều lệ chính là phần lõi cứng nhất của vốn tự có.

Khi vốn điều lệ tăng, giới hạn cấp tín dụng cho một khách hàng và nhóm khách hàng cũng được mở rộng, giúp ngân hàng có thể tham gia vào các dự án hạ tầng, năng lượng quốc gia quy mô lớn.

Hơn nữa, việc áp dụng Basel III và chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS không còn là "trang sức" mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để xếp hạng tín nhiệm quốc tế. Một ngân hàng có vốn điều lệ 100.000 tỷ đồng sẽ có vị thế hoàn toàn khác khi huy động vốn trên thị trường quốc tế với chi phí rẻ hơn.

Theo nhận định của các chuyên gia, dù chặng đường phía trước còn nhiều thách thức từ thủ tục pháp lý đến sự biến động của thị trường chứng khoán, nhưng với sự quyết tâm của nhà điều hành, hệ thống ngân hàng đang dần hình thành nên một thế hệ "siêu ngân hàng" đủ tầm vóc để cạnh tranh sòng phẳng với các định chế tài chính trong khu vực ASEAN và châu Á.

Thanh Hoa