Trong đợt đánh giá của Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương diễn ra ngày 15/4 tại TP Hà Nội, trong tổng số 91 sản phẩm được đưa ra xem xét lần này, có 40 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn 5 sao. Hai sản phẩm nước mắm Cát Hải chưa được kết luận ngay, do cần tiếp tục thẩm định, xác minh lại các thông tin liên quan đến chỉ tiêu chất lượng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Các sản phẩm được công nhận thuộc nhiều nhóm ngành khác nhau, trong đó chiếm tỷ trọng lớn vẫn là nhóm thực phẩm, bên cạnh đồ uống, sản phẩm từ dược liệu và thủ công mỹ nghệ. Nhiều sản phẩm tiêu biểu gắn với vùng nguyên liệu đặc trưng và lợi thế địa phương như chè, cà phê, mật ong, nước mắm truyền thống hay các sản phẩm làng nghề như thêu ren, lụa tơ tằm.

Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương cho biết, 91 hồ sơ đăng ký tham gia lần này đến từ 18 tỉnh, thành phố, trong đó 72 sản phẩm thuộc nhóm thực phẩm, phản ánh xu hướng phát triển sản phẩm OCOP vẫn tập trung vào khai thác thế mạnh nông nghiệp và chế biến của các địa phương.

Phần lớn các địa phương tham gia đều đã nhiều lần có sản phẩm dự thi ở cấp quốc gia, cho thấy sự chủ động và liên tục hoàn thiện của các chủ thể OCOP.

Nhận xét về chất lượng các sản phẩm lần này, Thứ trưởng Trần Thanh Nam cho rằng, điểm nổi bật là hầu hết sản phẩm đều được sản xuất, chế biến gắn với vùng nguyên liệu và lợi thế đặc thù của địa phương. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao giá trị gia tăng và tạo nền tảng cho phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm đã có sự đầu tư rõ rệt về mẫu mã, bao bì, đồng thời biết khai thác các giá trị văn hóa bản địa để xây dựng hình ảnh và câu chuyện sản phẩm, qua đó tăng khả năng tiếp cận thị trường.

Ông cũng đánh giá các chủ thể đã cơ bản đáp ứng yêu cầu về quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng theo quy định quốc gia. Đây là điều kiện cần để sản phẩm OCOP có thể mở rộng thị trường, hướng tới các kênh phân phối hiện đại và xuất khẩu.

Tuy nhiên, lãnh đạo Hội đồng OCOP cấp Trung ương nhấn mạnh, việc đạt chứng nhận 5 sao không phải là điểm kết thúc. Các chủ thể cần tiếp tục cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời chú trọng khai thác sâu hơn các giá trị văn hóa, tài nguyên bản địa để tạo sự khác biệt.

Trong bối cảnh có sự thay đổi về đơn vị hành chính tại một số địa phương, việc cập nhật, chuẩn hóa lại thông tin địa danh, chỉ dẫn địa lý trên nhãn mác cũng được lưu ý nhằm đảm bảo tính chính xác và phù hợp quy định.

Thứ trưởng cũng ghi nhận nhiều trường hợp sản phẩm từng không đạt ở các lần đánh giá trước nhưng đã được cải tiến theo góp ý của Hội đồng và quay lại dự thi, lần này được công nhận 5 sao. Điều này cho thấy sự nỗ lực đáng kể của các doanh nghiệp, hợp tác xã trong việc nâng cao chất lượng và hoàn thiện sản phẩm.

Ông kỳ vọng các sản phẩm OCOP 5 sao sẽ tiếp tục phát huy thương hiệu và uy tín về chất lượng, từng bước khẳng định vị thế không chỉ trên thị trường trong nước mà còn ở thị trường quốc tế, nơi sản phẩm OCOP Việt Nam đã bắt đầu có mặt và được đón nhận.

Qua 8 năm triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), cả nước có hơn 20.000 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên, trong đó 126 sản phẩm đạt 5 sao. Đi cùng là 10.615 chủ thể OCOP, trong đó có 32,3% là hợp tác xã, 25,4% là doanh nghiệp nhỏ, 39,5% là cơ sở sản xuất/hộ kinh doanh, còn lại là tổ hợp tác.

Đồng bằng sông Hồng dẫn đầu khi chiếm tới 32,3% tổng số sản phẩm OCOP cả nước, Đồng bằng sông Cửu Long đứng thứ hai với 22,2%, vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên đứng thứ 3 với 18%, tiếp đến là Khu vực miền núi phía Bắc với 15,9%, thấp nhất là vùng Đông Nam bộ với 6,5%.

Về cơ cấu, nhóm thực phẩm chiếm tỷ trọng chính với 78,3%, nhóm thủ công mỹ nghệ chiếm 9,1%, nhóm đồ uống với 8,3%, còn lại là các nhóm sản phẩm khác.

Chương trình không chỉ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm nông thôn mà còn thúc đẩy chuyển dịch sản xuất theo hướng liên kết chuỗi, mở rộng thị trường tiêu thụ và tạo thêm việc làm tại khu vực nông thôn.

Ngoài ra, thúc đẩy phong trào khởi nghiệp, phát triển thêm các ngành nghề, dịch vụ thương mại ở nông thôn. Trong giai đoạn 2021-2025, đã đào tạo hơn 70.000 lượt cán bộ, chủ thể OCOP, đồng thời tạo việc làm mới cho khoảng gần 22.000 lao động.

Hồng Hương