Trong trung tuần tháng 9/2026, Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cho biết Green SM chính thức khai trương dịch vụ taxi tại Đan Mạch. Đây là lần đầu hãng taxi Việt Nam hiện diện tại thị trường châu Âu, cho thấy doanh nghiệp (DN) Việt đang tìm cách đưa năng lực đến gần thị trường để mở rộng cơ hội kinh doanh và đơn hàng quốc tế.

Xây năng lực tại thị trường đích

Đan Mạch được hãng taxi này xác định là bước đi đầu tiên trong chiến lược phát triển tại châu Âu. “Chúng tôi sẽ theo dõi phản ứng của thị trường trước khi lựa chọn thời điểm và địa điểm cho những bước tiếp theo”, Ông Richard Chahine, Giám đốc Green SM khu vực châu Âu, chia sẻ.

Theo vị giám đốc này, các thị trường tiềm năng phải phù hợp với mô hình hoạt động của công ty. Trọng tâm gồm đội xe điện 100%, chất lượng dịch vụ, an toàn và chính sách trực tiếp tuyển dụng tài xế.

Khi bước vào châu Âu, hãng taxi trên không chỉ đưa xe điện sang một thị trường mới mà mang theo cả mô hình vận hành, dịch vụ, nhân sự và tiêu chuẩn an toàn. Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển cho rằng mặc dù thị trường taxi Đan Mạch có mức độ cạnh tranh cao, nhưng phía DN tin rằng có thể tạo sự khác biệt thông qua chất lượng dịch vụ, tính đúng giờ và khả năng kiểm soát tiêu chuẩn vận hành.

Cách tiếp cận này cũng đang xuất hiện ở lĩnh vực sản xuất, khi DN Việt không chỉ đưa sản phẩm ra nước ngoài mà từng bước đưa năng lực sản xuất đến gần thị trường đích. Trong lĩnh vực ôtô, Kim Long Motor là một trường hợp đáng chú ý. Sau thời gian xuất khẩu (XK) xe sang Thái Lan, trong thông tin đưa ra vào giữa tháng 9/2026, DN cho biết sẽ lắp ráp xe buýt tại nước này, với mục tiêu nội địa hóa trên 50%. Cứ điểm mới được định hướng trở thành trung tâm xuất khẩu sang ASEAN giai đoạn 2027-2030, sau đó hướng tới thị trường Trung Đông.

Để phù hợp với Thái Lan, phía công ty phải chuyển thiết kế từ tay lái thuận như tại Việt Nam sang tay lái nghịch. Chi tiết đó cho thấy sản phẩm XK không thể giữ nguyên mọi thiết kế của thị trường nội địa. Thị trường đích đang tác động ngược trở lại dây chuyền sản xuất, thiết kế sản phẩm và cách DN tổ chức chuỗi cung ứng.

Đáng chú ý, DN ô tô này đã tự phát triển cầu xe điện vào năm 2024 và đầu tư sản xuất động cơ tiên tiến vào năm 2025 phục vụ XK. Như vậy, thay vì chỉ đưa sản phẩm đi tìm khách hàng, DN đang đưa cả năng lực sản xuất, công nghệ và dịch vụ đến gần nơi có nhu cầu. Đây là cách tiếp cận giúp chủ động nguồn cung, rút ngắn thời gian giao hàng và tăng khả năng đáp ứng đơn hàng.

Mùa cao điểm, đơn hàng phải có lãi

Tiến vào thị trường mới cũng đồng nghĩa DN phải đối mặt nhiều biến số hơn. Trong đánh giá mới đây, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (Vasep) cho biết thị trường đang khó dự báo. Mỹ trở thành biến số lớn của quý IV-2026, trong khi các thị trường thay thế cũng không hoàn toàn thuận lợi.

Đây là thời điểm quan trọng khi mùa cao điểm cuối năm đến gần. Áp lực giao hàng tăng lên, trong khi thuế quan, chi phí và yêu cầu hồ sơ có thể tác động trực tiếp đến hiệu quả từng hợp đồng.

Vasep khuyến nghị DN xuất khẩu sang Mỹ tính tổng nghĩa vụ thuế theo từng mặt hàng và pháp nhân, thay vì sử dụng một mức thuế bình quân. Hợp đồng cũng cần quy định rõ trách nhiệm khi thuế thay đổi, thời điểm xác định nghĩa vụ, cơ chế điều chỉnh giá và chia sẻ chi phí phát sinh.

Với tôm, các DN cần xây dựng kịch bản và hạn chế tích trữ khi chưa có đầu ra; còn cá tra cần đẩy nhanh sang EU, Trung Đông, ASEAN. Với hải sản khai thác, IUU, MMPA và truy xuất nguồn gốc phải được kiểm soát từ đầu vào, trong khi giảm giá chạy theo kim ngạch có thể làm tăng rủi ro tài chính.

Vì vậy, mùa cao điểm không đơn thuần là lúc tìm mọi cách để có thêm đơn hàng. Quan trọng hơn là xác định đơn hàng phù hợp với năng lực, kiểm soát được thuế, hồ sơ, công nợ và còn đủ biên lợi nhuận. 

Đây cũng là lý do DN cần thay đổi cách tiếp cận, từ chờ đơn hàng sang chủ động chuẩn bị năng lực đáp ứng. Ông Nguyễn Đăng Khoa, Giám đốc Kinh doanh Quốc tế CTCP Tân Phú Việt Nam, nhấn mạnh DN Việt cần chuyển từ tư duy “nhận đơn hàng” sang “xây dựng năng lực đáp ứng chuẩn mực toàn cầu” một cách chủ động.

Theo ông, DN không nên chờ nhà mua hàng đưa ra yêu cầu mới bắt đầu thay đổi. Công nghệ, quy trình sản xuất, chất lượng và nhân sự phải được chuẩn bị trước để đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao.

Cùng quan điểm, bà Trần Hoàng Phú Xuân, CEO Công ty Faslink Việt Nam, cho rằng năng lực sản xuất và khả năng thích ứng nhanh là điều kiện quan trọng để dệt may, thời trang Việt Nam tham gia hiệu quả vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Chính sách thuế quan và biến động địa chính trị đòi hỏi DN có khả năng điều chỉnh sản xuất, đáp ứng nhanh yêu cầu của nhà mua hàng và duy trì ổn định giao hàng.

Nếu sản xuất là nền tảng thì logistics quyết định khả năng đưa năng lực đó đến đúng thị trường, đúng thời điểm. Ông Kevin Geneuglijk, Giám đốc phát triển kinh doanh Berkman Forwarding BV (Hà Lan), chỉ rõ các DN Việt nên tối ưu hóa dịch vụ logistics để giảm chi phí và rút ngắn thời gian giao hàng.

Đây cũng là tiêu chí nhà mua hàng quốc tế coi trọng, bởi sản phẩm đạt chuẩn nhưng giao chậm vẫn có thể làm gián đoạn cả chuỗi. Vì vậy, logistics cần được tính ngay từ khi DN xác định thị trường và nhận đơn, từ tuyến vận chuyển, thời gian giao hàng đến chi phí lưu kho và khả năng kết nối đối tác. 

Xa hơn, đưa năng lực đến gần thị trường cũng giúp DN chủ động hơn về sản xuất, giao hàng và đáp ứng yêu cầu. Kim Long Motor xây cứ điểm tại Thái Lan, Green SM mở dịch vụ tại Đan Mạch, cho thấy cách tiếp cận này đang được triển khai ở nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, mở rộng không có nghĩa nhận mọi đơn hàng, mà phải chọn nhu cầu phù hợp với khả năng đáp ứng. Đây là cơ sở để DN đầu tư sâu hơn vào công nghệ, sản phẩm và chuỗi cung ứng, hướng tới những đơn hàng hiệu quả và quan hệ lâu dài.

Từ taxi điện ở Đan Mạch, xe buýt tại Thái Lan đến thủy sản trước sức ép thuế quan, thị trường đang tác động ngày càng rõ vào cách DN Việt sản xuất, ký hợp đồng và tổ chức giao hàng. Chuẩn bị năng lực từ trước sẽ giúp DN chủ động hơn khi nhu cầu thay đổi và các điều kiện thương mại ngày càng khắt khe.                                                                                               

Thế Vinh