Nhằm thống nhất với pháp luật về thuế giá trị gia tăng và tránh phát sinh thủ tục không cần thiết, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử. Trong đó đề xuất nhiều trường hợp không phải lập hóa đơn điện tử.

Tiêu biểu là nhóm người bán trên sàn thương mại điện tử. Hộ và cá nhân kinh doanh trên các sàn có chức năng thanh toán sẽ không phải lập hóa đơn nếu chủ sàn đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay theo từng giao dịch. Trong trường hợp người mua có nhu cầu lấy hóa đơn thì trách nhiệm xuất hóa đơn sẽ thuộc về chủ sàn.

Đối với hộ và cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, đề xuất miễn lập hóa đơn áp dụng cho những trường hợp không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng và không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.

Trong lĩnh vực bảo hiểm, đại lý và cá nhân hợp tác với doanh nghiệp bảo hiểm cũng không cần lập hóa đơn nếu doanh nghiệp đã khấu trừ thuế, trừ khi người mua yêu cầu.

Với các giao dịch tài chính đặc thù, quy định miễn lập hóa đơn được đề xuất cho các khoản thu từ tái bảo hiểm, giao dịch tiền gửi, chứng khoán, chứng chỉ tiền gửi, bán nợ, giao dịch ngoại tệ và sản phẩm phái sinh.

Các hoạt động nội bộ doanh nghiệp chiếu theo Nghị định 181/2025 như tiêu dùng nội bộ, điều chuyển tài sản nội bộ hoặc tổ chức lại doanh nghiệp cũng thuộc diện không cần lập hóa đơn điện tử.

VCCI: Quy định xuất hoá đơn từng lần mua hàng khiến doanh nghiệp đội chi phí

Bên cạnh đó, dự thảo quy định hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền sẽ không áp dụng đối với hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ trên nền tảng thương mại điện tử hoặc nền tảng số. Các đơn vị có bán hàng trực tiếp đã đăng ký hóa đơn điện tử thông thường cũng không bắt buộc phải đăng ký thêm loại từ máy tính tiền.

Để tạo thuận lợi cho các dịch vụ có lượng khách hàng lẻ lớn, dự thảo cho phép lập hóa đơn điện tử tổng hợp vào cuối ngày đối với người mua là cá nhân không có nhu cầu lấy hóa đơn riêng. Cơ chế này được đề xuất áp dụng cho các nhóm cụ thể dưới đây.

Thứ nhất là nhóm có hệ thống phần mềm quản lý chi tiết. Nhóm này bao gồm ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, tài sản mã hóa, ví điện tử, điện lực, trông giữ xe, rạp chiếu phim cùng các sản phẩm đi kèm, và các dịch vụ liên quan đến thương mại điện tử như bưu chính, vận chuyển.

Thứ hai là nhóm vận tải công cộng gồm tàu điện, xe buýt, taxi công nghệ có phần mềm tính tiền ghi nhận đầy đủ hành trình, cự ly và giá cước.

Thứ ba là các cơ sở giáo dục sử dụng phần mềm quản lý học phí và lưu trữ phiếu thu điện tử.

Thứ tư là các giao dịch siêu nhỏ của hộ kinh doanh. Theo quy định đề xuất, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 3 tỷ đồng trở xuống và thực hiện các giao dịch dưới 50.000 đồng một lần có thể gom lại để lập hóa đơn tổng theo ngày.

Tuy nhiên, một điều khoản quan trọng là người bán vẫn phải chịu trách nhiệm lưu trữ dữ liệu chi tiết, cung cấp cho cơ quan chức năng khi được yêu cầu và phải xuất hóa đơn lẻ ngay nếu khách hàng đòi hỏi.

Đề xuất mới này được xem là giải pháp kịp thời tháo gỡ khó khăn cho cộng đồng kinh doanh online. Trước đó theo quy định tại Nghị định 70/2025 và Thông tư 32/2025, người bán trên sàn thương mại điện tử có doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm vẫn phải xuất hóa đơn.

Thực tế thời gian qua, nhiều người bán hàng online phản ánh họ gặp rất nhiều trở ngại khi phải lập hóa đơn cho từng đơn hàng lẻ. Dù pháp luật cho phép ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn thay, nhưng việc này không phải lúc nào cũng suôn sẻ do phụ thuộc vào sự đồng thuận và khả năng đáp ứng của hệ thống sàn. Việc quy định rõ trách nhiệm xuất hóa đơn thuộc về sàn khi đã khấu trừ thuế thay sẽ giúp hàng trăm nghìn cá nhân kinh doanh trút bỏ được gánh nặng thủ tục hành chính.

Thanh Hoa