Đứng trước "cú sốc" này, Bộ Tài chính và cơ quan thuế đã chính thức lên tiếng hé lộ hướng "giải cứu".

Sau khi Nghị định 68 về chính sách và quản lý thuế với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh có hiệu lực từ ngày 5/3, nhiều tiểu thương, hộ kinh doanh vẫn còn băn khoăn với quy định xuất hóa đơn điện tử.

Theo quy định, hộ kinh doanh có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm là phải xuất hóa đơn điện tử.

Bà Mai Thu, chủ sạp thịt lợn tại phường Tây Mỗ (Hà Nội) nhẩm tính, mỗi ngày bán 3-5 triệu đồng thì một năm chắc chắn vượt mốc 1 tỷ. Tuy nhiên, bà cho hay đa phần khách chỉ mua mỗi người vài lạng thịt và không lấy hoá đơn. Trong khi lượng khách tập trung đông chỉ khoảng 2 tiếng nên một mình bà không thể vừa bán hàng vừa xuất hoá đơn kịp cho khách. Nếu phải thuê thêm người chỉ để xuất hoá đơn thì coi như bán hàng không có lãi.

Đồng cảnh ngộ, chị Vy (chủ tiệm tạp hóa tại phường Tây Mỗ) ngán ngẩm khi khách rẽ vào mua chai nước, gói bánh chưa tới 10.000 đồng rồi đi ngay, không ai muốn lấy hoá đơn, nhưng theo quy định người bán hàng vẫn phải xuất hoá đơn là một bất cập.

Ngay cả bán lẻ xăng dầu, ông Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Hải Âu Phát cũng bức xúc cho biết, yêu cầu xuất hóa đơn sau mỗi lần đổ xăng 50.000 - 100.000 đồng đang gây ách tắc và lãng phí "vô cùng tận".

Cũng liên quan đến việc xuất hoá đơn, chuyên gia thuế Đinh Thị Huyền, Giám đốc Savitax, cho rằng với kinh doanh online trên sàn thương mại điện tử (theo quy định tại Nghị định 70/2025), đơn hàng có thể được giao dịch lúc 1-2 giờ sáng, việc bắt buộc "xuất hóa đơn ngay thời điểm bán" là bất khả thi về mặt nhân sự. Nhiều hộ kinh doanh phải tốn khoản tiền lớn thuê kế toán chỉ để... bấm xuất hóa đơn cả ngày. Điều này tạo ra tâm lý e ngại, không dám mở rộng kinh doanh.

‘Chốt sổ’ tài khoản cá nhân: Hộ kinh doanh vào guồng minh bạch từ 1/3/2026

Cú hích để hộ kinh doanh có doanh thu lớn "khoác áo" doanh nghiệp

Thực tế áp dụng đã cho thấy là lượng hóa đơn điện tử bán lẻ khổng lồ phát sinh khiến hạ tầng công nghệ của ngành thuế đối mặt với nguy cơ quá tải, vượt xa năng lực thiết kế ban đầu.

Trước những phản ánh của hộ kinh doanh và doanh nghiệp, ông Mai Sơn, Phó cục trưởng Cục Thuế, cho biết việc xuất hóa đơn với các giao dịch nhỏ hay bán thực phẩm tươi sống ở chợ dân sinh là vấn đề mà cơ quan thuế lưu ý từ lâu và có đề xuất giải pháp nhằm giúp thuận tiện cho người nộp thuế.

Bà Phạm Thị Minh Hiền, Phó Ban Chính sách - thuế quốc tế (Cục Thuế), cũng chia sẻ, doanh thu trên 1 tỷ đồng mà bán hàng ở chợ sẽ xử lý như thế nào là nội dung mà nhiều hộ kinh doanh nêu trong thời gian qua.

Theo bà Hiền, cơ quan thuế đang nghiên cứu giải pháp để vừa đảm bảo việc hộ kinh doanh tuân thủ quy định lập hóa đơn nhằm đảm bảo quyền lợi của người mua hàng. Tuy nhiên, chính sách cũng sẽ phải đảm bảo thuận lợi, phù hợp với thực tế hoạt động kinh doanh của tiểu thương ở chợ.

"Thời gian tới, chúng tôi sẽ xây dựng nghị định hướng dẫn Luật số 108 về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử, qua đó sửa đổi tổng thể các quy định hiện hành và nghiên cứu các trường hợp không bắt buộc phải lập hóa đơn", bà Hiền nói.

Cũng theo bà Hiền, Luật 108 có quy định người bán sẽ lập hóa đơn cho người mua trừ các trường hợp không phải lập hóa đơn theo quy định của Chính phủ. "

Chính vì vậy, trong dự thảo nghị định sắp tới quy định về hóa đơn điện tử và chứng từ điện tử sẽ có thể tháo gỡ và đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra, bà Hiền khẳng định.

Đặc biệt, Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Nghị định 123/2020 nhằm khôi phục cơ chế lập "hóa đơn tổng" vào cuối ngày hoặc cuối tháng.

Cụ thể, lối mở này sẽ dành cho các lĩnh vực có tần suất giao dịch lớn, giá trị nhỏ như: Ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, ví điện tử, giữ xe, chiếu phim, thương mại điện tử, xe buýt, taxi... có hệ thống phần mềm quản lý. Đề xuất này được kỳ vọng sẽ trút bỏ "hòn đá tảng" đè nặng lên vai doanh nghiệp, giảm áp lực lên hệ thống thuế.

Dù đánh giá cao tinh thần lắng nghe, cải cách của Bộ Tài chính, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng Dự thảo vẫn "bỏ quên" một số đối tượng thiết yếu.

Chuyên gia thuế Đinh Thị Huyền kiến nghị, cần mở rộng diện được xuất "hóa đơn tổng" vào cuối ngày cho cả các cửa hàng bán lẻ xăng dầu, tiệm tạp hóa, văn phòng phẩm... Thay vì ép buộc để rồi doanh nghiệp tìm cách lách luật (dễ sai phạm), Nhà nước nên tạo hành lang pháp lý chính danh: Ghi nhận mọi doanh thu qua máy POS/phần mềm và chốt lại bằng một hóa đơn tổng cuối ngày.

"Chuyển tư duy từ kiểm soát hành vi từng lần sang quản lý dòng dữ liệu tổng thể là bước đi đột phá. Khi đó, tiểu thương bớt nỗi lo sổ sách để tập trung kinh doanh kiếm lời, còn Nhà nước vẫn thu đủ thuế nhờ công nghệ", bà Huyền nhấn mạnh.

Với câu hỏi: Người bán hàng trên sàn thương mại điện tử có phải xuất hóa đơn hay không? Bà Hiền cho biết Nghị định 70 năm 2025 quy định khi bán hàng hóa, dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn. Đây là nguyên tắc về hóa đơn, chứng từ. Do vậy, trường hợp người bán hàng trên sàn thương mại điện tử nếu như có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm cũng thuộc đối tượng phải xuất hóa đơn.

Tuy nhiên, theo bà Hiền, Thông tư 32 năm 2025 của Bộ Tài chính cho phép người bán hàng trên sàn thương mại điện tử có thể ủy nhiệm cho sàn xuất hóa đơn thay. Trong thực tế, có sàn thương mại điện tử đã nhận ủy nhiệm xuất hóa đơn thay hộ kinh doanh.

Thanh Hoa