Trong bối cảnh "tiền không còn dễ", các chuyên gia đã đưa ra công thức phân bổ vốn cụ thể để nhà đầu tư không bị mất trắng.

"Cửa hẹp" cho các kênh đầu cơ

Hiện nay, thị trường ghi nhận làn sóng các ngân hàng thương mại điều chỉnh giảm lãi suất huy động mạnh mẽ. Theo TS. Nguyễn Văn Lộc, Giám đốc chương trình đào tạo Kinh doanh thương mại, Đại học Phenikaa, nếu trước đây lãi suất từng chạm ngưỡng 7-8%/năm thì nay kỳ hạn 12-18 tháng chỉ còn phổ biến ở mức 5,5-6%/năm. Thậm chí, lãi suất liên ngân hàng cũng giảm, cho thấy thanh khoản hệ thống đang dư thừa.

Thế nhưng, TS. Lộc cảnh báo nhà đầu tư chớ nên lầm tưởng đây là thời kỳ “tiền rẻ” như giai đoạn 2020-2021. Bối cảnh hiện tại đã thay đổi hoàn toàn dưới áp lực lạm phát và tỷ giá. “Chính sách tiền tệ đang điều hành theo hướng thận trọng. Điểm đáng chú ý nhất là sự thay đổi định hướng: 70-80% dòng vốn tín dụng hiện nay chỉ ưu tiên cho sản xuất - kinh doanh thực như nông nghiệp, xuất khẩu và công nghệ cao”, ông Lộc nhấn mạnh.

Điều này có nghĩa là, dù lãi suất huy động giảm nhưng dòng tiền vay để "đánh sóng" bất động sản hay chứng khoán sẽ không còn dễ dàng. Các ngân hàng đang nâng cao tiêu chuẩn cho vay, sàng lọc khách hàng cực kỳ gắt gao để hạn chế nợ xấu.

Từ góc độ chính sách, giới phân tích cho rằng xu hướng lãi suất hạ nhiệt đi kèm với việc tái định hướng dòng vốn là bước đi cần thiết. Cơ quan điều hành đang theo đuổi mục tiêu ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính, đồng thời vẫn hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. 

Về phía các ngân hàng thương mại, việc nâng cao tiêu chuẩn cho vay và sàng lọc khách hàng sẽ góp phần cải thiện chất lượng tín dụng, hạn chế rủi ro nợ xấu trong dài hạn.

Thông điệp gửi tới doanh nghiệp và nhà đầu tư là khá rõ ràng: Thời kỳ vốn rẻ , dễ tiếp cận đã qua. Trong bối cảnh mới, chỉ những doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả thực sự, quản trị tốt và minh bạch tài chính mới có thể tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý. Ngược lại, các chiến lược đầu tư dựa vào đòn bẩy tài chính cao, đặc biệt là trong các lĩnh vực đầu cơ, sẽ ngày càng khó triển khai.

PGS, TS. Nguyễn Văn Phương, Giảng viên Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nhận định, thời kỳ dùng đòn bẩy tài chính (vay tiền ngân hàng để đầu tư) đã qua. Các quy định hạn chế cho vay margin hay cầm cố cổ phiếu tỷ lệ cao vẫn được duy trì để tránh đẩy giá tài sản lên mức không bền vững.

Đối với bất động sản, thị trường đang có sự thanh lọc mạnh mẽ. Dòng tiền không biến mất nhưng chỉ tập trung vào các dự án có pháp lý minh bạch, tiến độ đảm bảo. Dự báo đến quý II/2026, nguồn cung vẫn sẽ ở mức thấp, thanh khoản khó cải thiện rõ rệt trong ngắn hạn. Đặc biệt, với những người đang có ý định vay vốn mua đất, chuyên gia khuyên cần cân nhắc kỹ vì lãi suất cho vay vẫn neo ở mức cao, áp lực trả nợ sẽ rất lớn.

Có tiền nhàn rỗi nên đầu tư vào đâu cho an toàn và sinh lời?

Trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm thấp, vàng lập đỉnh, chứng khoán biến động  và bất động sản đi vào thực chất hơn, các chuyên gia đưa ra lời khuyên nhà đầu tư  tuyệt đối không bỏ hết trứng vào một giỏ.

Đối với vàng, chuyên gia nhận xét đây được xem là kênh trú ẩn nhưng đừng "đu đỉnh". Ngân hàng UOB từng dự báo giá vàng có thể chạm mốc 6.000 USD/ounce vào đầu năm 2027. Tuy nhiên, chuyên gia tài chính – ngân hàng, TS. Nguyễn Trí Hiếu và ông Nguyễn Minh Tuấn, CEO AFA Capital đều đồng quan điểm: Chỉ nên dành khoảng 10-20% danh mục cho vàng. Đây là tài sản phòng vệ dài hạn, việc mua đuổi khi giá đang ở vùng cao là cực kỳ rủi ro vì rào cản pháp lý và chênh lệch tỷ giá.

Với kênh tiết kiệm, dù lãi suất giảm, gửi tiết kiệm vẫn là lựa chọn an toàn nhất. Ông Nguyễn Minh Tuấn khuyên nhà đầu tư nên giữ 30-50% tiền nhàn rỗi trong ngân hàng. Đây được coi là "quỹ dự phòng" giúp đảm bảo cuộc sống và là nguồn vốn sẵn sàng khi các cơ hội đầu tư khác xuất hiện.

Kênh đầu tư năm 2026: Thời kỳ “tiền đắt” và chiến lược phòng thủ lên ngôi

Chứng khoán vẫn được cho là kênh đầu tư hấp dẫn nhưng đòi hỏi kiến thức. Chuyên gia từ SSI gợi ý nên tập trung vào nhóm cổ phiếu VN30, các ngành thiết yếu và các doanh nghiệp có nền tảng tài chính mạnh đang bị định giá thấp. Đặc biệt, tuyệt đối không nên sử dụng đòn bẩy tài chính (margin) trong giai đoạn này.

Riêng kênh đầu tư bất động sản, một số chuyên gia cho rằng sẽ là cơ hội cho người có sẵn tiền mặt. “Nếu bạn đang sở hữu dòng tiền mặt lớn, đây là thời điểm có nhiều sự lựa chọn. Nên ưu tiên các bất động sản phục vụ nhu cầu ở thực hoặc có khả năng tạo ra dòng tiền cho thuê ngay lập tức. Những miếng đất pháp lý rõ ràng sẽ là tài sản tích lũy tốt khi thị trường phục hồi”, một chuyên gia cho hay.

Tùy vào "khẩu vị" rủi ro, TS. Nguyễn Trí Hiếu đưa ra hai kịch bản cụ thể để nhà đầu tư tham khảo. Với kịch bản an toàn, nhà đầu tư nên dành 60% tiền gửi ngân hàng, 40% còn lại chia đều cho vàng và chứng khoán. Đây là phương án cho những người ưu tiên giữ vốn, chấp nhận lợi nhuận vừa phải.

Kịch bản mạo hiểm (kỳ vọng lợi nhuận cao), nhà đầu tư dành 40% cho vàng, 30% cho chứng khoán và 30% gửi ngân hàng. Cách chia này dành cho những người có hiểu biết sâu về thị trường và khả năng chịu nhiệt trước các biến động giá.

Thông điệp từ các chuyên gia là rất rõ ràng là nhà đầu tư đừng chạy theo những cơn "sóng ảo", hãy tập trung vào các tài sản có giá trị thực và duy trì một nguồn tiền mặt đủ lớn để giữ thế chủ động.

Huyền Anh