Thị trường chứng khoán ổn định trở lại và liên tục tăng điểm nhiều phiên liên tiếp, cho thấy lực cầu vẫn đang hấp thụ tốt. Đây được xem là tín hiệu xác nhận khả năng hình thành đáy ngắn hạn.

Có cơ sở để giả định rằng VN-Index đã tạo đáy

Động lực của sự hồi phục này đến từ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Đáng chú ý là việc thị trường chính thức đón nhận thông tin xác nhận lộ trình nâng hạng, cùng với việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo và kỳ vọng chính sách tiền tệ theo hướng nới lỏng hơn. Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, kéo giá dầu giảm mạnh, cũng góp phần cải thiện tâm lý nhà đầu tư.

Nhìn lại dữ liệu từ 2025 đến nay, Mirae Asset (MASVN) chỉ ra một điểm tương đồng khi Tổng thống Trump công bố các quyết định tạm hoãn thực hiện các tuyên bố cứng rắn trước đó về thuế quan/hành động quân sự cho thời gian đàm phán là khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm vượt ngưỡng 4,3%.

Vào ngày 23/3, ông Trump thông báo hoãn các cuộc không kích vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran. Trước khi giảm nhờ tin tức này, lợi suất trái phiếu 10 năm đã chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2025.

Theo MASVN, thị trường thường tạo đáy khi sự bất định đạt mức tối đa và có tín hiệu chuyển dịch từ "leo thang" sang "đàm phán". Phản ứng của thị trường với thông báo của ông Trump vào ngày 23/3 có sự tương đồng nhất định với thời điểm thị trường tạo đáy vào giữa tháng 4/2025 khi mà Tổng thống Trump thông báo hoãn 90 ngày để đàm phán thuế đối ứng.

"Có cơ sở để giả định rằng thị trường có thể đã tạo đáy mặc dù sau đó thị trường vẫn tiếp tục biến động mạnh do các tuyên bố/tin tức liên quan sau đó ", Mirae Asset kết luận.

Cơ sở cho lộ trình hạ nhiệt chiến tranh trong 4–5 tuần bao gồm: bầu cử giữa kỳ tháng 11 của Mỹ đang đến gần và dữ liệu thị trường lao động Mỹ cho thấy xu hướng đang hạ nhiệt.

"Để tránh "bẫy đình lạm", việc hạ nhiệt chiến tranh để tránh áp lực lạm phát dai dẳng khiến Fed phải tạm hoãn việc cắt giảm lãi suất ", MASVN đánh giá.

Định giá chung hấp dẫn

Bên cạnh việc thị trường xuất hiện tín hiệu hồi phục, khả năng VN-Index đã tạo đáy, các chỉ số định giá như P/E và P/B đang thấp hơn mức trung bình 10 năm, trong khi triển vọng lợi nhuận (ROE) lại bước vào chu kỳ cải thiện nhờ những thay đổi mang tính cấu trúc của nền kinh tế cũng như sự chuyển dịch tích cực giữa các ngành.

Đáng chú ý, nếu loại trừ một số cổ phiếu vốn hóa lớn có mức tăng đột biến và chiếm tỷ trọng cao trong chỉ số, định giá chung của thị trường còn trở nên hấp dẫn hơn.

Theo MASVN, thị trường xuất hiện tín hiệu hồi phục. Vào ngày 23/3, VN-Index ghi nhận sự phục hồi sau khi hệ số P/E chạm ngưỡng bình quân dài hạn trừ đi một độ lệch chuẩn (tương đương 14,4x). Nhóm phân tích dự báo đà tăng trưởng hiện tại sẽ tiếp tục duy trì, khi P/E hiện đang ở mức 16x vẫn hấp dẫn so với mức bình quân dài hạn là 17x.

Thống kê dữ liệu lịch sử, cấu trúc thị trường hiện tại đang phản chiếu những biến động tương tự của tháng 4/2025. Sau khi thuế đối ứng được công bố vào ngày 2/4/2025, đợt giảm sốc trong 1 tuần (từ ngày 2-8/4/2025) đã khiến P/E giảm từ 14,8x xuống 12,3x, trước khi phục hồi mạnh mẽ về mức 17,3x.

Giới chuyên môn cho rằng giai đoạn hiện tại là cơ hội phù hợp để các nhà đầu tư bắt đầu tham gia thị trường, đặc biệt với cách tiếp cận dài hạn.

"Những yếu tố bất lợi như mặt bằng lãi suất cao, căng thẳng địa chính trị hay biến động giá dầu… đã phần nào phản ánh vào giá cổ phiếu, khiến thị trường hiện giao dịch ở vùng định giá tương đối thấp", ông Phùng Minh Hoàng – Giám đốc Chiến lược, Công ty Quản lý Quỹ Phú Hưng nhận định. Đồng thời vị chuyên gia này cho rằng quý II/2026 là thời điểm phù hợp để bắt đầu tham gia thị trường, đặc biệt với cách tiếp cận dài hạn.

Ở kịch bản tích cực hơn, ông Hoàng kỳ vọng một số yếu tố vĩ mô sẽ cải thiện trong nửa cuối năm 2026, khi mặt bằng lãi suất có thể hạ nhiệt và căng thẳng địa chính trị dần lắng dịu. Những “cơn gió ngược” hiện tại vì vậy được đánh giá mang tính ngắn hạn và có thể sớm qua đi.

“ Trong trung và dài hạn, thị trường chứng khoán Việt Nam có cơ sở để được tái định giá ở mức cao hơn, nhờ triển vọng tăng trưởng tích cực của nền kinh tế ”, ông Hoàng nhận định.

Trong kịch bản thị trường tạo đáy thành công, ông Lương Duy Phước - Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán KAFI đánh giá nhóm cổ phiếu có khả năng dẫn dắt sớm thường là những ngành nhạy với việc điều kiện tài chính bớt căng thẳng, như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản. Đây là các nhóm phản ứng nhanh khi áp lực lãi suất, tỷ giá và tâm lý rủi ro dịu xuống.

Sau đó, dòng tiền có thể lan sang các cổ phiếu đã bị bán mạnh trong nhịp điều chỉnh nhưng nền tảng kinh doanh không bị ảnh hưởng đáng kể bởi giá dầu hay yếu tố địa chính trị, như một số doanh nghiệp bán lẻ, công nghệ, khu công nghiệp hoặc xây dựng – vật liệu. Chuyên gia cho rằng nếu thị trường phục hồi bền vững hơn, cơ hội sẽ xuất hiện ở cả nhóm cổ phiếu nhạy với điều kiện tài chính và nhóm đã bị chiết khấu sâu so với giá trị nội tại.

Đưa ra quan điểm đầu tư, ông Vương Khắc Huy – Trưởng phòng Phân tích và Đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Dai-ichi Life Việt Nam nhấn mạnh thay vì tập trung vào các biến động ngắn hạn, nhà đầu tư cần nhìn vào bức tranh tổng thể của nền kinh tế để xây dựng “la bàn” đầu tư.

Ông Huy cho rằng trong bối cảnh tăng trưởng tích cực, cơ hội đầu tư sẽ không phân bổ đồng đều mà có sự phân hóa rõ nét. “La bàn” đầu tư trong giai đoạn tới sẽ mang hình chữ K, tức là dòng tiền sẽ tập trung vào một nhóm doanh nghiệp nhất định thay vì lan tỏa rộng.

Thị trường chứng khoán với nỗi lo phụ thuộc quá nhiều vào nhóm vốn hoá lớn

Cụ thể, dòng tiền nhiều khả năng sẽ ưu tiên các doanh nghiệp lớn, đầu ngành, đặc biệt là những doanh nghiệp có khả năng tiếp cận nguồn vốn tốt. Trong bối cảnh hiện nay và thời gian tới, không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng tiếp cận vốn, do đó đây sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Bên cạnh đó, những doanh nghiệp có năng lực triển khai dự án, đặc biệt là các dự án quy mô lớn gắn với định hướng phát triển của nền kinh tế, cũng được kỳ vọng sẽ hưởng lợi.

Hải Giang