Kiểm toán Nhà nước vừa có báo cáo gửi Quốc hội về một số kết quả kiểm toán chủ yếu năm 2025. Đáng lưu ý là kết quả kiểm toán về tổ chức tài chính ngân hàng.

Tại Công ty Cổ phần PVI (PVI), Kiểm toán Nhà nước chỉ ra hàng loạt khoản đầu tư không hiệu quả, công ty mẹ PVI đã phải xóa sổ khoản đầu tư 37,08 tỷ đồng vào Ngân hàng TMCP Đông Á (DongABank), đã xóa sổ kế toán khoản đầu tư theo quyết định của cấp có thẩm quyền; đầu tư 43,5 tỷ đồng vào Công ty CP Kinh doanh dịch vụ dầu khí, trích lập dự phòng tại 31/12/2024 là 39,41 tỷ đồng.

Tổng công ty Bảo hiểm PVI đang kẹt 167,97 tỷ đồng trái phiếu tại Công ty CP Sông Đà Thăng Long (phải trích lập dự phòng 100%) và hơn 103 tỷ đồng tiền gửi tại Oceanbank chưa xác định được ngày thu hồi.Góp vốn 6 tỷ đồng vào Tổng công ty bảo dưỡng - sửa chữa Công trình dầu khí, trích lập dự phòng 2,68 tỷ đồng, từ năm 2011 đến nay không có lợi nhuận.

Tương tự, Tổng công ty CP Tái bảo hiểm Hà Nội cũng có 120 tỷ đồng tiền gửi tại Oceanbank tiềm ẩn rủi ro thu hồi vốn.

Bên cạnh đó, PVI còn bị phát hiện hạch toán thiếu 18,12 tỷ đồng doanh thu phí bảo hiểm và giảm phí cho khách hàng vượt quy định gần 4 tỷ đồng.

Liên quan đến khoản đầu tư 37,08 tỷ đồng vào cổ phiếu Ngân hàng TMCP Đông Á của công ty mẹ (đã bị chấm dứt quyền và lợi ích của cổ đông theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền), Kiểm toán Nhà nước kiến nghị làm rõ và xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan.

Trước đó, trong báo cáo gửi Quốc hội năm 2022, Kiểm toán Nhà nước cho biết đã kiểm toán báo cáo tài chính và các hoạt động liên quan đến quản lý, sử dụng vốn, tài sản nhà nước năm 2020 của Ngân hàng Nhà nước cùng 9 tổ chức tài chính, ngân hàng, bảo hiểm trong năm 2021.

Theo đó, một số đơn vị đầu tư tài chính không hiệu quả hoặc hiệu quả thấp. Trong đó, công ty mẹ PVI đã phải trích lập dự phòng toàn bộ 37,08 tỷ đồng đối với khoản đầu tư vào cổ phiếu Ngân hàng TMCP Đông Á.

Trong báo cáo tài chính năm 2024, Công ty Cổ phần PVI ghi nhận khoản dự phòng giảm giá chứng khoán trị giá hơn 37,08 tỷ đồng.

Trước đó, ngày 17/1/2025, DongA Bank đã chính thức được chuyển giao bắt buộc. Ngân hàng này bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt từ tháng 8/2015 do rơi vào tình trạng âm vốn chủ sở hữu.

Theo kết quả của Kiểm toán Nhà nước cũng cho thấy một nghịch lý trong dòng vốn tín dụng. Trong khi các lĩnh vực ưu tiên như doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao chỉ chiếm tỷ trọng dư nợ khiêm tốn 0,4%, công nghiệp hỗ trợ chiếm 3%, thì dòng vốn lại chảy mạnh vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.

Đáng chú ý, tăng trưởng tín dụng lĩnh vực bất động sản đạt tới 20,79%, cao hơn hẳn mức tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế là 15,08%. Đi kèm với tốc độ tăng trưởng nóng, chất lượng tín dụng ở mảng này cũng là dấu hỏi lớn khi nợ xấu lĩnh vực bất động sản đã lên tới 80.515,90 tỷ đồng, tăng 9,2% so với năm 2023.

Trong khi đó, lãi suất cho vay bình quân toàn hệ thống tính đến tháng 12/2024 đã giảm khoảng 1,23%/năm so với cuối năm 2023, dừng ở mức 8,03%.

Kết quả kiểm toán cũng chỉ ra những con số kém vui tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB). Dù Chính phủ giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng đầu tư phát triển là 3%, nhưng thực tế VDB lại ghi nhận mức tăng trưởng âm 4,5%. Hệ thống công nghệ thông tin của nhà băng này được đánh giá đã lạc hậu, không phù hợp thông lệ.

Đặc biệt, các khoản nợ xấu tại VDB tính đến cuối năm 2024 chủ yếu là nợ nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn), khách hàng không có nguồn thu trả nợ, tài sản bảo đảm thanh khoản thấp. VDB cũng đang lãng phí nguồn lực đất đai với 5 cơ sở đất (khoảng 2,5 ha) bỏ trống.

Báo cáo của KTNN cũng chỉ rõ những tồn tại tiến độ thực hiện Đề án “Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021-2025” không đạt hoặc khả năng thực hiện và hoàn thành gặp nhiều khó khăn.

Kiểm toán Nhà nước: “Ông lớn” nộp 600 tỷ khi chưa có giá đất, lộ sai phạm tại dự án Sunshine Crystal River

Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ hàng loạt bất cập của 9 tập đoàn, tổng công ty nhà nước

Cụ thể, mục tiêu lọt Top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á đến tháng 10/2025, chỉ có duy nhất Vietcombank góp mặt nhưng cũng chỉ xếp hạng 113; Vẫn chưa có ngân hàng nào thực hiện được việc niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán quốc tế; Còn 07 ngân hàng chưa đạt mục tiêu CAR tối thiểu 10-11%.

Đáng chú ý, mục tiêu không để phát sinh ngân hàng yếu kém mới đã thất bại khi SCB bị đặt vào diện kiểm soát đặc biệt từ năm 2022.

Ngoài ra, hai ngân hàng thương mại là PVComBank và Sacombank đến nay vẫn chưa được phê duyệt phương án cơ cấu lại.

Tại Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH), dù tỷ lệ nợ xấu chung ở mức thấp (0,56%), nhưng KTNN phát hiện vẫn còn tình trạng cho vay sai đối tượng, chồng chéo. Một số chi nhánh có tỷ lệ nợ quá hạn và nợ khoanh cao hơn nhiều mức bình quân hệ thống.

Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) cũng không tránh khỏi sai sót khi hạch toán thiếu 6,6 tỷ đồng doanh thu và thiếu tới 14,82 tỷ đồng chi phí hoạt động quản lý nợ.

Những số liệu từ Kiểm toán Nhà nước cho thấy, dù hệ thống ngân hàng về cơ bản vẫn kinh doanh có lãi, nhưng những nút thắt về nợ xấu bất động sản, tiến độ cơ cấu lại chậm chạp và sai phạm trong hạch toán đang là những thách thức lớn cho giai đoạn tới.

Huyền Anh