Từ năm 2012 đến nay, khó khăn liên tục đổ lên đầu ngành cao su Việt Nam. Trong khó khăn, các DN vẫn nỗ lực tìm bạn hàng nhằm tăng lượng cao su XK, giúp người trồng cao su Việt Nam có thu nhập cao hơn.

Hiệu quả từ XTTM “tại nhà”

Ông Võ Hoàng An - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Cao su Việt Nam, chia sẻ: Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA) đã vận dụng các chương trình XTTM quốc gia thông qua hai đề án: “Mua thông tin thương mại ngành cao su” và “Tổ chức hội nghị quốc tế về ngành hàng cao su XK”. Trong giai đoạn 2011 - 2015, những đề án XTTM quốc gia đã mang lại những kết quả tích cực, góp phần cung cấp thông tin thị trường và tạo điều kiện để đẩy mạnh XK.

Qua các tin tức, số liệu thống kê mua được, Hiệp hội đã kịp thời phản ánh giá cả và nhu cầu tiêu thụ cao su thiên nhiên của thế giới, giúp DN hiểu được xu hướng của thị trường để có giải pháp ứng phó phù hợp trong thời kỳ khó khăn và chọn lựa thị trường chủ lực. Với kinh phí hỗ trợ từ Chương trình XTTM quốc gia, Hiệp hội đã có điều kiện để mời các nhà NK với số lượng lớn vào Việt Nam giao dịch mua cao su, tạo cơ hội cho DN, hội viên tăng cường mối quan hệ thân thiện, tin cậy với các nhà NK truyền thống và tiếp xúc trực tiếp với khách hàng mới có tiềm năng.

Các chương trình XTTM quốc gia đã tạo điều kiện không chỉ cho Hiệp hội và DN của hội viên mở rộng nguồn khách hàng, mà còn có hiệu quả đối với các DN khác, với quy mô nhỏ, có cơ hội tiếp cận với nhiều nhà NK cao su đến từ nhiều thị trường, nhờ đó, đã tăng thành tích XK đáng kể.

Bên cạnh đó, các giải pháp khác được xây dựng như: cơ cấu chủng loại hàng hóa XK theo thị hiếu của khách hàng; nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm; phát triển thị trường thông qua các kênh kết nối của cơ quan tham tán thương mại tại các nước; nghiên cứu các phương thức để thực hiện XTTM đạt hiệu quả hơn nữa.

Tuy nhiên, đa số các DN Việt Nam còn nhỏ, chỉ có thể đi tham quan học hỏi, chưa có khả năng bỏ ra một khoản tiền lớn để tổ chức các chương trình XTTM ở các nước khác. Bởi vậy, theo Ts. Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, việc tăng cường XTTM ngay tại thị trường Việt Nam cũng rất tốt, vẫn đạt hiệu quả, lại giúp tiết kiệm thời gian, kinh phí cho các DNNVV. Quan trọng là tổ chức sao cho hiệu quả.

Bà Hoàng Thị Dung - Trưởng phòng XK - công ty CP Động lực, cho biết DN đã từng tham gia những hội chợ lớn, quy mô quy tụ hầu hết bạn hàng thế giới. Đây là cơ hội để DN tham gia hội chợ có cơ hội giao thương rất tốt. Sau hội chợ, DN đã có được những bạn hàng nhất định.

Tuy nhiên, bà Dung cũng lưu ý một số chương trình XTTM trong nước thông qua hội chợ chưa hiệu quả lắm. Bạn hàng quốc tế giao thương tại hội chợ chưa nhiều. Tại hội chợ, người dân vào nhiều mua lẻ hàng hóa chứ không có mục đích giao thương hợp tác. Bà Dung đề nghị xem xét lại cách tổ chức để bảo đảm hơn nữa hiệu quả giao thương cho các bạn hàng quốc tế tới với DN Việt Nam.

Cần xem xét lại cách tổ chức để bảo đảm hơn nữa hiệu quả giao thương

Tạo dựng sản phẩm chất lượng bền vững

Chuyên gia kinh tế - Ts. Võ Chí Thành, cho rằng: “XTTM đơn giản là cho mọi người biết tôi là ai, ở cấp độ cao hơn là chơi với tôi. Giỏi hơn nữa là tôi ở đây, chơi với tôi hay lắm, chơi với tôi không chỉ hay và bền lắm, có lợi lắm. Thường chúng ta nói đến XTTM mới chỉ nói XK, cơ bản nói về XK hàng hóa, hiểu như vậy rất hẹp. XTTM không chỉ XK mà cả NK, xúc tiến với dịch vụ, đối tác nào cung cấp cho ta hàng tốt nhất”.

Vấn đề thương mại hiện nay phải gắn với quy tắc xuất xứ, bởi quy tắc xuất xứ giúp phân biệt hàng hóa ở Việt Nam hay Trung Quốc… Đặc biệt, quy tắc xuất xứ là “bộ nhận diện”, điều kiện để phân biệt giữa người trong câu lạc bộ với ngoài câu lạc bộ; đồng thời là rào cản bởi muốn được hưởng thuế 0% thì DN phải đáp ứng được vấn đề quy tắc xuất xứ. Quy tắc xuất xứ còn là gợi ý để cơ quan nhà nước, DN XTTM, lập kế hoạch làm ăn. Nhiều thị trường quy tắc xuất xứ khác nhau, ứng với năng lực khác nhau, ứng với bạn hàng khác nhau, ứng với chiến lược ngắn hạn, dài hạn.

Bên cạnh đó, việc tạo dựng các sản phẩm của Việt Nam có chất lượng ổn định lâu dài, tính cạnh tranh cao cũng là điều rất quan trọng.

Ông Atsusuke Kawada - Trưởng đại diện Văn phòng JETRO Hanoi, cho rằng để làm được điều này, cần phải giảm chi phí sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, năng suất hoạt động, đào tạo nguồn nhân lực tốt có thể đáp ứng các yêu cầu của hoạt động sản xuất.

“Tôi cho rằng sự hỗ trợ từ phía Chính phủ Việt Nam cho các hoạt động trên là rất cần thiết, nhưng quan trọng hơn là sự nỗ lực từ chính các DN. Chẳng hạn, muốn nâng cao chất lượng sản phẩm của các mặt hàng sản xuất cần cân nhắc xem có cần phải tiếp nhận kỹ thuật tiên tiến không? nếu là thực phẩm thì làm thế nào để có thể sản xuất ra các sản phẩm ngon, sạch và đảm bảo an toàn”, ông Atsusuke Kawada chia sẻ.

Thu Hường