Văn phòng Chính phủ vừa có công văn truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng về việc chấn chỉnh, xử lý nghiêm tình trạng mua bán, gian lận giấy chứng nhận cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. 

Theo công văn gửi Bộ Công an, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, Chính phủ nhận được thông tin về tình trạng mua bán, cho thuê, gian lận giấy chứng nhận cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, nhất là tại một số cửa khẩu. 

Trước tình trạng này, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Công an chỉ đạo công an các địa phương tăng cường phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong cấp, quản lý, mua bán, cho thuê, làm giả mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói; làm sai lệch hồ sơ, kết quả kiểm nghiệm nông sản.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương rà soát, sửa đổi quy định theo hướng đơn giản hóa thủ tục, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cũng yêu cầu rà soát, đề xuất nâng mức xử phạt, kể cả xem xét xử lý hình sự đối với các hành vi mua bán, cho thuê, làm giả mã số, gian lận hồ sơ và kết quả kiểm nghiệm. Mục tiêu là vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, địa phương trong xuất khẩu, vừa siết chặt kỷ cương, bảo đảm mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói thực sự phản ánh đúng điều kiện sản xuất, chế biến của nông sản Việt Nam.

Mã số vùng trồng hiểu đơn giản là "địa chỉ" của một vùng sản xuất nông nghiệp, giúp cơ quan quản lý và đối tác xác định nông sản được trồng ở đâu, diện tích bao nhiêu, canh tác như thế nào, từ đó thuận lợi cho kiểm tra, truy xuất nguồn gốc, trở thành yêu cầu của thị trường, nhất là khi xuất khẩu.

Khi mã số bị gian lận, thông tin về vùng trồng không còn chính xác, gây khó khăn cho việc kiểm tra và truy xuất nguồn gốc nông sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến giá trị lô hàng, mà còn làm giảm uy tín nông sản Việt trên thị trường xuất khẩu.

Mã số vùng trồng và sở hữu trí tuệ: ‘Bức tường thép’ bảo vệ sầu riêng Đắk Lắk

Cấp mã số vùng trồng chỉ còn 3-10 ngày, nông sản Việt thêm lợi thế xuất khẩu

Thời gian qua, trên thị trường xuất hiện tình trạng mua bán, cho thuê, làm giả, gian lận giấy chứng nhận mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, nhất là tại một số cửa khẩu. Trước tình hình này, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chấn chỉnh, xử lý nghiêm các vi phạm.

Thực tế, thủ tục cấp mã số thời gian qua còn mất nhiều thời gian, hồ sơ nhiều thành phần, trong khi việc quản lý chưa được thực hiện đồng bộ trên môi trường số, tạo ra những kẽ hở có thể bị lợi dụng để trục lợi. Những bất cập này được kỳ vọng sẽ từng bước tháo gỡ khi Chính phủ triển khai Nghị quyết số 36 về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh (Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết: "Trước đây, hệ thống cấp và quản lý mã số vùng trồng của mình chưa thực hiện được trên môi trường toàn trình, do vậy vẫn có những kẽ hở trong quá trình cấp, sử dụng mã số vùng trồng. Thứ hai là lợi dụng không có nhiều thông tin từ bà con nông dân, các doanh nghiệp, hợp tác xã, các đối tượng sẽ lợi dụng việc mua bán và trao đổi mã số vùng trồng với mục đích trục lợi".

Việc xử lý nghiêm các hành vi mua bán, cho thuê, làm giả mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói là cần thiết. Tuy nhiên, để ngăn chặn gian lận từ gốc, cùng với tăng cường hậu kiểm và chế tài, các chuyên gia cho rằng những bất cập trong quy trình cấp và quản lý mã số cũng cần được khắc phục.

Hồng Hương