Tại hội nghị triển khai Nghị quyết 36/2026/NQ-CP ngày 4/8, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở khảo sát thực tế tại nhiều địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và các cửa khẩu xuất khẩu nông sản nhằm tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Theo Thứ trưởng, mục tiêu của Nghị quyết không chỉ là cải cách thủ tục hành chính mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Việt Nam và tạo môi trường quản lý minh bạch, thông thoáng hơn.

Theo ông Huỳnh Tấn Đạt, Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, toàn bộ thủ tục cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói sẽ được thực hiện trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Tổ chức, cá nhân thực hiện theo nguyên tắc tự kê khai, tự chịu trách nhiệm, trong khi cơ quan quản lý chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ rủi ro.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là UBND cấp xã được phân cấp tiếp nhận hồ sơ, cấp mã số và thực hiện hậu kiểm dưới sự hướng dẫn, giám sát của cơ quan chuyên môn. Thành phần hồ sơ cũng được cắt giảm khoảng 50%, chỉ còn đơn đề nghị cấp mã số. Người dân và doanh nghiệp không phải nộp lại các giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu dùng chung.

Thời gian giải quyết thủ tục cũng được rút ngắn đáng kể. Đối với trường hợp không đăng ký xuất khẩu sang thị trường yêu cầu mã số, thời gian xử lý giảm từ 14 ngày xuống còn 3 ngày làm việc. Với các thị trường yêu cầu phê duyệt mã số, thời gian giải quyết còn 10 ngày, giảm 4 ngày so với trước.

Một điểm mới khác là Nghị quyết bãi bỏ quy định về diện tích tối thiểu khi cấp mã số vùng trồng. Đồng thời, một mã số có thể áp dụng cho nhiều thửa đất và nhiều hộ liên kết sản xuất nếu đáp ứng yêu cầu về quản lý và truy xuất nguồn gốc.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy định này sẽ tạo điều kiện hình thành các vùng nguyên liệu quy mô lớn, giảm số lượng mã số phải cấp, đồng thời thuận lợi hơn cho công tác quản lý chất lượng và tổ chức xuất khẩu.

Tuy nhiên, lãnh đạo Bộ cũng lưu ý mã số vùng trồng chỉ là điều kiện phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc, không đồng nghĩa sản phẩm mặc nhiên đủ điều kiện xuất khẩu. Doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng đầy đủ các quy định về kiểm dịch, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu riêng của từng thị trường nhập khẩu.

Toàn bộ dữ liệu về mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sẽ được công khai trên hệ thống quản lý của Bộ. Sau hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ thành lập tổ công tác hỗ trợ các địa phương triển khai Nghị quyết, đồng thời tăng cường hướng dẫn việc cấp và quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói.

Theo các chuyên gia, việc rút ngắn thủ tục và đẩy mạnh số hóa sẽ giúp giảm chi phí hành chính cho doanh nghiệp và hợp tác xã. Tuy nhiên, để mã số vùng trồng thực sự trở thành lợi thế khi xuất khẩu, các địa phương và doanh nghiệp vẫn phải duy trì vùng nguyên liệu đạt chuẩn, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và đáp ứng đầy đủ yêu cầu của từng thị trường.

Hồng Hương