Tại toạ đàm "E10 - Nền tảng cho thị trường nhiên liệu sinh học phát triển bền vững" diễn ra chiều 13/7, các chuyên gia đã rõ cơ chế kiểm soát chất lượng xăng từ khâu phối trộn đến điểm bán, quy trình tiếp nhận, xử lý phản ánh của người sử dụng và trách nhiệm cung cấp thông tin về khả năng tương thích của phương tiện.

Theo ông TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, sau hơn một tháng triển khai lộ trình triển phối trộn xăng sinh học E10 và đưa ra thị trường toàn quốc, Bộ Công Thương đã tiếp nhận một số phản ánh, kiến nghị của người tiêu dùng. Các phản ánh, kiến nghị này hầu hết được ghi nhận qua email, sau đó được kiểm tra đánh giá dựa trên các quy định về công bố quy chuẩn, tiêu chuẩn, các điều kiện thực tế và quá trình tham vấn từ các đơn vị chuyên môn. Từ đó, người tiêu dùng có thể nhận được những câu trả lời rõ ràng nhất.

Về quy trình này, ông Thành nêu rõ, hiện nay có rất nhiều phản ánh về xăng sinh học trên mạng xã hội và các phương tiện thông tin đại chúng khác, tuy nhiên, Bộ Công Thương chỉ tiếp nhận những phản ánh qua các kênh chính thức. Đây vừa là kênh thông tin tin cậy, vừa đảm bảo cơ sở số liệu để Bộ Công Thương có căn cứ đánh giá.

Đại diện Bộ Công Thương cũng khẳng định nguyên tắc khách quan, không bỏ sót thông tin, kiến nghị của người tiêu dùng và doanh nghiệp kiến nghị về Bộ. 

“Sau khi nhận được các kiến nghị, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn, doanh nghiệp, nhà máy sản xuất xăng dầu, hiệp hội và nhà sản xuất phương tiện để truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và kiểm tra chất lượng, đánh giá tình trạng kỹ thuật của các phương tiện”, ông Thành cho biết.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh, câu trả lời cho người tiêu dùng không dựa trên các phán đoán không có căn cứ khoa học mà dựa trên những công bố nghiên cứu trong nước và các phân tích đánh giá ở nước ngoài. Bộ Công Thương tiến hành thông tin kết quả một cách minh bạch dựa trên các thông tin, điều kiện nêu trên, giúp người tiêu dùng yên tâm hơn trong sử dụng xăng E10.

“Số liệu cho thấy đến thời điểm hiện tại các phản ánh kiến nghị của người tiêu dùng ngày một ít đi. Người tiêu dùng cũng không còn nhiều lo lắng, băn khoăn liên quan đến việc sử dụng xăng E10”, ông Thành cho biết. 

Làm rõ nội dung liên quan, ông Nguyễn Văn Khôi, Trưởng ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, việc quản lý chất lượng xăng dầu đã có một quy trình lâu dài do đây là một trong những sản phẩm tác động sâu rộng đến đời sống xã hội. Ngay từ đầu những năm 2000, quy định về quản lý chất lượng xăng dầu đã được ban hành rất chặt chẽ. Quy chuẩn đầu tiên được ban hành là từ năm 2009, sau đó liên tục được cập nhật, sửa đổi vào năm 2015, tiếp theo là 2022. 

Cụ thể hơn, theo ông Khôi,việc quản lý xăng sinh học được thực hiện đồng bộ từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra, với hai hệ thống văn bản pháp lý với tính chất khác nhau.

Trong đó, tiêu chuẩn (TCVN) quy định các định hướng về công nghệ và phát triển. Đây là các quy định mang tính khuyến khích, không bắt buộc. Đối với nhà đầu tư, TCVN là căn cứ quan trọng để mời thầu, đấu thầu hoặc đàm phán công nghệ.

Bên cạnh đó, quy chuẩn (QCVN) quy định các ngưỡng tối thiểu nhằm kiểm soát an toàn, chất lượng và môi trường. Đây là quy định bắt buộc đối với doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, phân phối, pha chế và tiêu thụ.

Về nguyên liệu, có các tiêu chuẩn TCVN riêng cho ethanol (E100) và biodiesel (B100). Xăng E5 hiện được kiểm soát chặt chẽ với 12 chỉ tiêu theo quy chuẩn. Xăng E10 đã được bổ sung các quy định cụ thể tại QCVN 1:2022 và Sửa đổi 1:2026 QCVN 1:2022 nhằm bảo đảm kiểm soát chất lượng tương đương.

"Người tiêu dùng và doanh nghiệp có thể tham chiếu QCVN 1:2022 và các bản sửa đổi mới nhất. Hệ thống này gồm khoảng 20 thông số kỹ thuật, được kiểm định bằng nhiều phương pháp thử để bảo đảm độ chính xác", ông Khôi cho biết.

Trưởng ban Tiêu chuẩn, Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Quốc gia nhấn mạnh, xăng dầu là hàng hóa có rủi ro cao, thuộc danh mục hàng hóa có khả năng gây mất an toàn. Vì vậy, quy trình kiểm soát được thực hiện rất nghiêm ngặt. Sản phẩm nhập khẩu hoặc trước khi đưa ra thị trường đều phải được kiểm tra, đánh giá sự phù hợp (tiền kiểm). Chỉ những sản phẩm đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, quy chuẩn mới được phép lưu thông.

Đồng quan điểm, ông Đỗ Văn Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cũng khẳng định, xăng dầu hiện là một trong những mặt hàng được quản lý chất lượng chặt chẽ nhất, từ nguyên liệu đầu vào đến sản phẩm đầu ra. Do đó, đến thời điểm này người tiêu dùng hoàn toàn không cần lo lắng về chất lượng xăng sinh học và khả năng ảnh hưởng đến phương tiện.

Đỗ Kiều