HTX Nặm Đăm được thành lập năm 2014, với 22 thành viên. Đến nay, HTX đã đăng ký 22 ngành nghề kinh doanh, chủ yếu là trồng và chế biến các sản phẩm dược liệu và kinh doanh các dịch vụ như: tắm lá thuốc, xông hơi, dịch vụ lưu trú…

Phát triển nghề truyền thống

Trước thực trạng nguồn dược liệu địa phương khá phong phú nhưng chưa mang lại giá trị gia tăng tương xứng, HTX không chỉ đầu tư vào trồng trọt, mở rộng vùng nguyên liệu mà còn chú trọng yếu tố đầu ra, mở rộng thị trường để bảo tồn và phát triển nguồn được liệu quý. Triển khai dịch vụ tắm lá thuốc người Dao là một trong những kế hoạch được HTX chú trọng.

HTX đã đầu tư xây dựng nhà xưởng, đắp lò nấu nước cỡ lớn, phòng xông hơi, nhà sơ chế dược liệu và tiến hành phân công công việc cụ thể cho từng thành viên, tạo nề nếp làm việc chuyên nghiệp. Riêng Ban giám đốc HTX chịu trách nhiệm mở rộng thị trường, thu hút khách.

Từ khi triển khai thực hiện, khách du lịch đến với HTX ngày một đông. Nhiều thành viên trong HTX có thêm khoản thu nhập lại không vất vả như trồng ngô, sắn… Trung bình mỗi năm, doanh thu từ dịch vụ tắm lá thuốc người Dao mang về cho HTX khoảng 80 triệu đồng. Các thành viên cũng có thu nhập thêm từ việc cung cấp nguyên liệu bình quân từ 7 đến 12 triệu đồng/hộ/năm.

Để thu hút khách, HTX tăng cường dịch vụ nhà nghỉ, ăn uống, đồng thời phát triển du lịch trải nghiệm để khách du lịch cảm nhận được quy trình trồng và sản xuất dược liệu cuả HTX. Ngoài ra, HTX đã sản xuất được nước tắm lá thuốc đóng chai bán đi Hà Nội, Tp.HCM và một số tỉnh lân cận.

Hiện tại, mỗi ngày, HTX đón khoảng 20 – 30 lượt khách du lịch trong và ngoài nước đến tắm lá thuốc, lúc cao điểm có thể lên tới 50 – 100 người. Sản phẩm và dịch vụ của HTX đã bước đầu chiếm lĩnh thị trường trong nước và được người tiêu dùng đón nhận.

HTX đã đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng, xây nhà xưởng sơ chế, chế biến dược liệu với diện tích 5.000m2, đạt tiêu chuẩn và đủ điều kiện sản xuất, chế biến dược liệu an toàn.

Chú trọng bảo tồn

Hiện nay, hầu hết các sản phẩm được liệu lưu hành trên thị trường Việt Nam chủ yếu nhập khẩu từ Trung Quốc, Đài Loan, Singapore. Vì vậy, giá dược liệu của nước ta phụ thuộc vào thị trường, không mang tính ổn định. 

Từ đó, HTX đã chú trọng xây dựng chuỗi giá trị dược liệu nông sản nhằm phát triển và bảo tồn những nguồn gen quý hiếm và đáp ứng nhu cầu sử dụng được liệu của người dân.

Ngoài việc tận dụng nguồn được liệu tự nhiên, HTX còn phát triển trồng các loại dược liệu như Đương quy, Atiso, Kim ngân, Hà thủ ô, … để phục vụ quá trình chế biến nhằm nâng cao giá trị cây dược liệu.

HTX đã đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng, xây nhà xưởng sơ chế, chế biến dược liệu với diện tích 5.000m2, đạt tiêu chuẩn và đủ điều kiện sản xuất, chế biến dược liệu an toàn.

Hiện nay, HTX đã sản xuất được một số sản phẩm như cao Atiso, cao mạnh gân hoạt cốt, trà gừng… thay thế cho các sản phẩm thô, vừa đảm bảo chất lượng, lại thuận tiện trong vận chuyển và quảng bá sản phẩm.

Để ổn định đầu ra, HTX đã ký kết hợp đồng hợp tác với công ty cổ phần Dược khoa Hà Nội, công ty Thung Lũng dược phẩm xanh, công ty cổ phần Thảo dược Cao Nguyên Đá.

HTX cũng góp vốn với HTX Dược liệu Nà Chang, HTX phát triển Thanh Long, HTX Dược liệu Tùng Vài và HTX dược liệu Bình Dương, xây dựng cửa hàng giới thiệu sản phẩm dược liệu Quản Bạ tại Cổng trời Quản Bạ nhằm giúp người dân có cơ hội tìm hiểu và sử dụng các sản phẩm dược liệu, chất lượng cao, an toàn, giá thành hợp lý.

HTX cũng quan tâm khắc phục tình trạng tuyệt chủng của một số cây dược liệu do nạn khai thác triệt để, thu mua ồ ạt với khối lượng lớn, liên tục trong nhiều năm gần đây, bằng việc phát triển các vùng trồng dược liệu theo nguyên tắc, tiêu chuẩn “thực hành tốt nuôi trồng” –GAP và nâng cao kỹ năng thu hái bền vững cho người dân và các thành viên. 

Từ những cách làm bền vững, HTX đã góp phần giúp người dân gắn bó với hoạt động sản xuất nông, lâm nghiệp; tạo ra mối liên kết chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp và nhân dân trong các khâu phát triển chuỗi sản phẩm dược liệu bằng chính những nguồn tiềm năng, lợi thế sẵn có của địa phương.

Như Yến