Trong khi nhà quản lý nhấn mạnh tới xu hướng vật liệu xanh như đòi hỏi tất yếu của ngành, đại diện một số DN lại kêu “khó” với việc tiếp cận công nghệ lẫn nguồn hỗ trợ từ Nhà nước.

Từ công trình tới cuộc sống

Các công trình xây dựng hiện sử dụng bê tông làm vật liệu xây dựng (VLXD) chủ yếu. Năm 2015, Việt Nam sản xuất khoảng hơn 75 triệu tấn xi măng (là nguyên liệu chính để sản xuất bê tông). Theo quy hoạch phát triển công nghiệp xi măng Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020 và định hướng đến năm 2030, nhu cầu xi măng của Việt Nam đến năm 2020 là 93 - 95 triệu tấn, đến năm 2030 là 113 - 115 triệu tấn.

Việc tăng sản lượng xi măng để phục vụ nhu cầu xây dựng cũng đồng nghĩa với gia tăng khai thác đá vôi, đất sét (các nguyên liệu chính sản xuất xi măng), đồng thời gây phát thải khí nhà kính trong quá trình nung nguyên liệu chế tạo clanhke và các công đoạn sản xuất khác của xi măng.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Quang Hùng, sản xuất bê tông không chỉ cần xi măng mà đồng thời cát, đá thiên nhiên cũng được khai thác để làm cốt liệu. Việc khai thác các nguyên liệu từ thiên nhiên thực tế có ảnh hưởng đến môi trường sống và sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng nếu công tác khai thác không được thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.

“Tôi hoàn toàn đồng tình với việc phát triển vật liệu bê tông bền vững cho hiện tại và tương lai chính là giải pháp hữu hiệu để tăng hiệu quả sử dụng của loại vật liệu xây dựng phổ biến nhất này, đồng thời giảm mặt trái và tác động xấu đến môi trường”, Thứ trưởng Lê Quang Hùng nhấn mạnh.

Các DN bê tông Việt Nam đang đứng trước nhiều thách thức

Bàn về phát triển bê tông, ông Lương Đức Long - Viện trưởng Viện VLXD (Bộ Xây dựng) nhắc tới đòi hỏi sản phẩm phải có tính năng cao, có tính bền vững và hướng tới phát triển vật liệu xanh. Theo đó, cần thiết nâng cao chất lượng, tính năng của bê tông, ví dụ như nâng cao tính chịu lực, khả năng dẻo dai, nâng cao độ bền vững trong mọi môi trường sử dụng.

Hiện không chỉ bê tông, mà tất cả các ngành kinh tế quốc dân muốn phát triển và phát triển bền vững được thì phải luôn luôn gắn với KH-CN, bởi bản chất KH-CN là nghiên cứu ra những thứ tốt hơn. Trước đây, KH-CN chỉ nghiên cứu sao cho tốt hơn, bền hơn, nhưng hiện nay còn nghiên cứu sao cho giảm tải ảnh hưởng tác động đến môi trường.

DN vẫn “ngóng” hỗ trợ

Nổi bật cho tâm thế khắc khoải chờ đợi từ DN sản xuất, kinh doanh bê tông là quan điểm của ông Phan Khắc Long - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc công ty CP Đầu tư Phan Vũ.

Cụ thể, các DN Việt Nam đang đứng trước thách thức. Theo ông Long, chúng ta đang phải giải bài toán kết cấu phải mới, công nghệ phải mới và phải bảo đảm có thể phát triển được ngang tầm với thế giới. Ví dụ, về mác bê tông hiện tại, thế giới đang sử dụng đang sử dụng 100 - 123 MPA, nhưng Việt Nam hiện là 83 - 85 MPA là đã khó lắm rồi. Như công ty Phan Vũ hiện đã áp dụng là 105 MPA và đơn vị này cũng mong muốn làm được theo tiêu chuẩn của Nhật là 123 MPA trong các sản phẩm đặt nền móng.

Cho rằng ứng dụng KH-CN về bê tông hiện đã rất cấp bách, đại diện công ty Phan Vũ nhấn mạnh, môi trường là một vấn đề phải phát triển. “Đừng nghĩ rằng bê tông là một ngành không thể phát triển xanh. Tôi cho rằng chúng ta phải phát triển bê tông theo hướng phát triển xanh và bền vững. Chúng tôi muốn tăng mác bê tông lên, để làm gì? Bởi với cùng một tải trọng, nếu chúng ta đưa được mác bê tông tăng lên cao thì nguyên vật liệu cấp vào sẽ giảm đi rất nhiều và như thế, nó cũng là một tiêu chí phát triển bền vững”, lãnh đạo DN cho biết.

Ông Trần Thắng - đại diện công ty CP Đầu tư và Xây dựng Xuân Mai, cũng có quan điểm tương tự. Ông này cho hay, Xuân Mai là đơn vị truyền thống trong việc sản xuất cấu kiện tiền chế. Cấu kiện tiền chế giúp kiểm soát chất lượng tốt cho nhà máy, giảm ô nhiễm môi trường, giảm năng lượng làm cho công trường sạch sẽ hơn và đem lại sự phát triển bền vững cho xã hội. Đó cũng là cái giảm chi phí cho chủ đầu tư.

“Nhà nước rất khuyến khích việc ứng dụng KH-CN trong việc sản xuất đối với DN. Nhưng khi DN ứng dụng KH-CN vào dây chuyền thì gặp khó khăn ở việc đưa sản phẩm mới vào thị trường, xã hội chấp nhận sản phẩm mới. Công ty rất mong muốn Nhà nước có chính sách hỗ trợ DN về thuế và thủ tục dễ dàng hơn, để nhanh chóng đưa sản phẩm vào thị trường và quảng bá sản phẩm đến người tiêu dùng”, ông Thắng nêu ý kiến.

Đông Hưng