VN-Index diễn biến tích cực, thậm chí vượt cản 1.865 điểm mang lại kỳ vọng về việc mở ra một nhịp tăng mới sau giai đoạn tích luỹ kéo dài. Tuy nhiên, nếu đi sâu phân tích cấu trúc vận động của thị trường, có thể thấy bức tranh không hoàn toàn đồng thuận như bề ngoài.

Động lực tăng chưa bền

Điểm đáng chú ý nhất nằm ở sự lệch pha của dòng tiền. Thay vì lan tỏa rộng khắp các nhóm ngành và cổ phiếu, dòng tiền lại có xu hướng tập trung mạnh vào một số mã vốn hóa lớn – đặc biệt là nhóm cổ phiếu thuộc “họ Vin” như VIC, VHM hay VRE. Những cổ phiếu này đóng vai trò “kéo chỉ số”, giúp VN-Index vượt cản, nhưng lại không phản ánh đầy đủ sức khỏe tổng thể của thị trường.

Trong khi đó, phần lớn các cổ phiếu midcap và penny vẫn giao dịch khá thận trọng, thanh khoản không có sự cải thiện đáng kể. Điều này cho thấy dòng tiền đầu cơ – vốn thường đóng vai trò quan trọng trong các nhịp tăng mạnh vẫn chưa thực sự quay trở lại. Một thị trường bền vững thường cần sự đồng thuận của nhiều nhóm ngành, chứ không chỉ phụ thuộc vào một vài trụ cột.

Thêm vào đó, phản ứng của thị trường đối với kết quả kinh doanh quý gần nhất cũng khá “lạnh nhạt”. Trong điều kiện thông thường, mùa báo cáo tài chính sẽ tạo ra sự phân hóa mạnh mẽ giữa các doanh nghiệp có kết quả tích cực và tiêu cực. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy nhiều cổ phiếu dù công bố lợi nhuận tăng trưởng vẫn không thu hút được dòng tiền tương xứng. Ngược lại, một số mã không có thông tin cơ bản nổi bật vẫn tăng giá nhờ lực cầu kỹ thuật.

Ông Petri Deryng, nhà điều hành PYN Elite Fund cho biết đã có 238 doanh nghiệp niêm yết công bố kết quả kinh doanh quý I với mức tăng trưởng lợi nhuận cộng gộp 43% so với cùng kỳ.

Dù nhóm này mới chiếm khoảng 17% tổng vốn hóa thị trường, quỹ ngoại cho rằng đây là tín hiệu tích cực, qua đó có thể kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận của toàn thị trường trong năm 2026.

Tuy vậy, theo ông Petri Deryng, thị trường chưa phản ánh tương xứng với kết quả kinh doanh. “Trong vài tuần gần đây, nhà đầu tư gần như không phản ứng với các số liệu lợi nhuận tích cực”, ông cho biết.

Diễn biến này cho thấy kết quả kinh doanh hiện chưa phải là yếu tố dẫn dắt chính đối với biến động thị trường trong ngắn hạn.

Nhìn chung, thị trường đang nghiêng về yếu tố kỳ vọng và dẫn dắt bởi dòng tiền lớn, hơn là dựa trên nền tảng cơ bản. Đây là đặc điểm thường thấy trong các giai đoạn “kéo trụ” để tạo hiệu ứng chỉ số, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro nếu không có sự xác nhận từ dòng tiền diện rộng.

“Dưới ảnh hưởng tích cực của cổ phiếu “họ Vin”, VN-Index tiếp tục tăng điểm tốt. Thị trường phân hóa mạnh và chất lượng thị trường đang suy giảm khi chỉ số VN-Index hướng đến vùng đỉnh cũ. Trên thị trường hầu hết các nhóm ngành đều có xu hướng giá yếu kém hơn chỉ số chính và nhóm “họ Vin”. Diễn biến này gây áp lực lớn lên tâm lý của nhà đầu tư khi rủi ro thua lỗ ở nhiều cổ phiếu gia tăng trong khi chỉ số chính vẫn tăng điểm mạnh”, Chứng khoán SHS nhận xét.

Điều kiện để xác nhận một “breakout” đáng tin cậy

Theo giới chuyên môn, để một nhịp vượt cản được coi là đáng tin cậy và có khả năng duy trì xu hướng tăng trung hạn, yếu tố quan trọng nhất vẫn là sự cải thiện rõ rệt của dòng tiền. Không chỉ cần thanh khoản tăng lên về mặt tuyệt đối, mà quan trọng hơn là sự lan tỏa của dòng tiền sang nhiều nhóm ngành khác nhau.

Một “breakout” bền vững thường đi kèm với ba dấu hiệu chính. Thứ nhất là thanh khoản tăng mạnh và duy trì ổn định trong nhiều phiên, cho thấy dòng tiền mới thực sự tham gia thị trường. Thứ hai là độ rộng thị trường tích cực, với số lượng cổ phiếu tăng giá áp đảo so với số giảm, đặc biệt là ở các nhóm ngành mang tính dẫn dắt như ngân hàng, chứng khoán, bất động sản, và sản xuất. Thứ ba là sự đồng thuận giữa yếu tố kỹ thuật và cơ bản, tức là giá cổ phiếu tăng đi kèm với kỳ vọng lợi nhuận và triển vọng kinh doanh rõ ràng.

Ở thời điểm hiện tại, VN-Index đã có dấu hiệu đáp ứng được yếu tố kỹ thuật, nhưng hai yếu tố còn lại vẫn chưa thực sự rõ nét. Thanh khoản dù có cải thiện trong một số phiên, nhưng chưa đủ mạnh để tạo thành xu hướng. Độ rộng thị trường vẫn nghiêng về trạng thái phân hóa, khi nhiều cổ phiếu chưa thoát khỏi vùng tích lũy.

Đặc biệt, việc dòng tiền tập trung vào nhóm cổ phiếu họ Vin đặt ra câu hỏi về tính bền vững của nhịp tăng. Nếu các cổ phiếu trụ này ngừng tăng hoặc điều chỉnh, chỉ số VN-Index có thể nhanh chóng mất đi động lực, trong khi các nhóm cổ phiếu khác chưa đủ mạnh để thay thế vai trò dẫn dắt.

“Hiện tại chưa ghi nhận nhóm cổ phiếu nào đủ sức dẫn dắt diện rộng để dòng tiền có thể tự tin nhập cuộc”, ông Bùi Văn Huy - Phó Giám đốc FIDT nhận định.

Một yếu tố khác cần theo dõi là hành vi của nhà đầu tư tổ chức và khối ngoại. Trong nhiều trường hợp, một nhịp “breakout” đáng tin cậy thường có sự tham gia tích cực của dòng tiền dài hạn. Nếu dòng tiền này vẫn đứng ngoài hoặc chỉ tham gia cầm chừng, khả năng duy trì xu hướng tăng sẽ bị hạn chế.

“Dù tín hiệu vượt kháng cự đã xuất hiện, nhưng để xác nhận một nhịp "breakout" đáng tin cậy, thị trường vẫn cần sự cải thiện rõ rệt của dòng tiền”, TPBS nhận định.

Thị trường chứng khoán xác suất cao sẽ có một nhịp điều chỉnh trước kỳ nghỉ lễ

Trong ngắn hạn, thị trường có thể vẫn duy trì trạng thái tích cực về mặt điểm số, nhưng rủi ro điều chỉnh kỹ thuật là không thể loại trừ nếu dòng tiền không cải thiện. Nhà đầu tư cần thận trọng với các quyết định mua đuổi ở vùng giá cao, đặc biệt khi đà tăng chưa có sự lan tỏa rộng.

Về trung hạn, triển vọng thị trường vẫn có thể được củng cố nếu xuất hiện các yếu tố hỗ trợ như chính sách vĩ mô thuận lợi, mặt bằng lãi suất duy trì ở mức thấp, và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp cải thiện rõ rệt trong các quý tiếp theo. Tuy nhiên, những yếu tố này cần thời gian để phản ánh vào giá cổ phiếu.

Hải Giang