Toàn bộ số vàng khai thác từ 2 mỏ Bồng Miêu và Phước Sơn từ trước đến nay đều được xuất khẩu ra ngoài Việt Nam

Giữa năm 2014, Tập đoàn Besra Việt Nam đã cho biết 2 công ty vàng tại Việt Nam khai thác được 6,9 tấn vàng. Từ đó đến nay, thậm chí dù đã hết hạn giấy phép khai thác tại mỏ Bồng Miêu nhưng công ty này vẫn tiếp tục hoạt động. Do đó số lượng vàng đã khai thác được chắc chắn đã cao hơn con số này.

Toàn bộ số vàng khai thác từ 2 mỏ Bồng Miêu và Phước Sơn từ trước đến nay đều được xuất khẩu ra ngoài Việt Nam kể cả khi giá vàng trong nước luôn cao hơn giá vàng thế giới.

Theo một công ty sản xuất vàng trong nước, vào các năm 2011 - 2012, phía Công ty vàng Bồng Miêu có chuyển vàng nguyên liệu cho công ty trong nước phân kim. Công ty có đề cập được mua lại số vàng này để làm nguyên liệu chế tác sản phẩm nữ trang nhưng phía Bồng Miêu từ chối.

"Ở thời điểm đó, giá vàng trong nước đang cao hơn giá vàng thế giới từ 3 - 5 triệu đồng/lượng. Nếu bán cho các công ty trong nước sẽ được giá hơn nhưng không hiểu sao họ không chịu. Thực ra từ trước đến nay, giá vàng tại Việt Nam luôn cao hơn giá vàng thế giới nên chúng tôi cũng lấy làm lạ là vì sao họ chỉ thích xuất khẩu với giá thấp hơn", một người đặt vấn đề.

TS Bùi Quang Tín, giảng viên Khoa Quản trị kinh doanh Trường ĐH Ngân hàng TP.HCM, đặt vấn đề tại sao thị trường nữ trang trong nước luôn thiếu nguồn nguyên liệu mà công ty khai thác vàng lại xuất vàng ra nước ngoài?

Trong thời gian qua, đã có hiện tượng một số công ty nước ngoài tại Việt Nam thực hiện bán lại hàng cho công ty mẹ ở nước ngoài với giá rẻ hơn giá thành sản xuất trong nước nhằm khai báo lỗ và từ đó sẽ tránh việc nộp thuế. Cái này gọi là “lời thật lỗ giả”. Câu chuyện chuyển giá đã được nhắc đến nhiều thuộc về các công ty đa quốc gia và không loại trừ đang xảy ra ở 2 công ty vàng nói trên.

Điều này cần phải được xem xét kỹ bởi không loại trừ khả năng chuyển giá, nhất là khi cả 2 công ty cùng Tập đoàn Besra đều khai báo thua lỗ hơn 1.000 tỉ đồng và nợ thuế lớn. Bởi nếu bán vàng trong nước thì giá bán bao nhiêu, lượng bán... đều dễ dàng được đối chiếu xác minh. Trong khi nếu xuất khẩu thì sẽ khó kiểm tra các chi tiết này hơn nên không loại trừ khả năng công ty bán giá thấp, khai báo lỗ để tránh đóng thuế.

Đồng quan điểm trên, TS Nguyễn Văn Thuận, Trường ĐH Tài chính - Marketing TP.HCM cho biết, “Việc xuất khẩu vàng hoàn toàn ra khỏi VN cũng là một hình thức chuyển tiền ra nước ngoài hợp pháp và tránh việc nộp thuế khi chuyển lợi nhuận ra nước ngoài. Đó là chưa kể khi hạch toán lỗ, công ty còn xin thêm các ưu đãi khác về đầu tư, thuế... Vì vậy, cơ quan quản lý phải kiểm tra lại toàn bộ số liệu sản xuất, kinh doanh mà 2 công ty khai thác vàng đã khai báo”.

H.T