Đối với các DNNVV, lao động chủ yếu thời vụ, ngắn ngày, không được đóng bảo hiểm, không hợp đồng lao động, không được trang bị các phương tiện bảo hộ lao động (BHLĐ), khám sức khỏe định kỳ, tập huấn ATLĐ. Đặc biệt, với những ngành nghề xây dựng, cơ khí, khai thác mỏ, xây dựng, lĩnh vực liên quan đến điện giật, va đập, ngã cao do vật rơi và đổ sập... tiềm ẩn yếu tố nguy hiểm, độc hại, nặng nhọc.

Chủ quan về an toàn của NLĐ

Anh Lường Ngọc Anh - chủ một cơ sở gò hàn cơ khí tại đường Nguyễn Trãi (Tp.Thanh Hóa), cho biết: “Do cơ sở nhỏ, việc ít nên gia đình có thuê 2 lao động, chủ yếu thời vụ, trả công theo ngày. Thật sự, chúng tôi cũng chưa tính đến việc cho lao động đi học lớp tập huấn về ATLĐ”.

Là một trong những chủ “vựa” lớn và có thâm niên trong lĩnh vực thu mua phế liệu, trung bình tại xưởng thu mua của anh Nguyễn Bá Thắng (xã Thiệu Vận, Thiệu Hóa) luôn thường trực 5 - 6 công nhân. Hàng ngày họ có nhiệm vụ phân loại, sắp xếp các loại túi nilon, bao bì, nhựa, sắt, thép. Trong không gian chật hẹp chỉ vỏn vẹn 200m2, dưới cái nắng oi bức của mùa hè, những lao động tay trần, không một phương tiện BHLĐ, khẩu trang, găng tay làm việc, tiếp xúc trực tiếp những nguồn độc hại, bốc mùi từ “núi” phế liệu kia.

Được biết, chủ cơ sở của anh Thắng không có cam kết về PCCN, hệ thống PCCC, lao động do mang tính thời vụ nên không được trang bị các phương tiện BHLĐ, không được tập huấn và thiếu kiến thức về ATVSLĐ.

Buông lỏng công tác huấn luyện

Theo quy định, SDLĐ phải được đào tạo ATLĐ 2 ngày, nhưng trên thực tế rất ít đơn vị thực hiện. Có chăng, chất lượng huấn luyện mang tính đối phó, chưa nhận thức hết tầm quan trọng của công tác, một số chủ xưởng, xí nghiệp, DN, HTX, cơ sở sản xuất thực hiện công tác huấn luyện theo hình thức huấn luyện ngắn ngày. Nội dung tập huấn chỉ tập trung vào lý thuyết, phổ biến các nội quy, quy chế của đơn vị, phần thực hành, sử dụng phương tiện còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Điển hình là các DN, HTX, cơ sở sản xuất thuộc lĩnh vực khai thác, chế biến đá, công tác bảo vệ môi trường, ATVSLĐ, phương tiện bảo hộ, chính sách, quyền lợi NLĐ chưa được nhiều chủ SDLĐ quan tâm đúng mức.

Thống kê của Sở LĐ-TB&XH, giai đoạn 2011 - 2016, toàn tỉnh xảy ra 177 vụ TNLĐ làm 89 người chết, 222 người bị thương. Tính riêng 6 tháng đầu năm 2017 xảy ra 11 vụ TNLĐ tại nơi sản xuất, 9 vụ tai nạn giao thông được xem là TNLĐ, làm 20 người bị nạn. Trong đó, 15 vụ TNLĐ chết người.

Có thể khẳng định rằng, nếu công tác huấn luyện ATLĐ được làm một cách bài bản, gắn với thực tiễn, học viên được thực hành nhiều chắc chắn con số không lớn đến vậy. Dù rằng, trong quý II/2017, toàn tỉnh tổ chức tập huấn, huấn luyện về ATLĐ cho 45 lớp/3.660 người, trong đó tổ chức 3 lớp tập huấn về công tác ATLĐ cho NLĐ làm việc không theo hợp đồng lao động (lao động tự do) với số lượng mỗi lớp trên 50 người, tập trung tại làng nghề rèn Tiến Lộc (Hậu Lộc), lao động làm việc trong các lò vôi tại xã Đông Tân (Tp.Thanh Hóa) và huyện Vĩnh Lộc (đối tượng lao động làm việc trong các mỏ đá)...

Những con số đó cho thấy là vấn đề ATLĐ hiện nay mới chỉ được quan tâm ở thủ tục, quy định, còn chất lượng huấn luyện... trái ngược hoàn toàn.

Trung Lê